ในช่วงภาวะวิกฤติน้ำท่วมนี้ เกิดปัญหาส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก ดังนั้นพวกเราจึงต้องรวมใจกันด้วยความปรองดอง ความสามัคคีของคนในชาติ ผมขอเป็นกำลังใจให้กับทุกคนให้ก้าวพ้นวิกฤตินี้ไปได้นะครับ
ช่วงนี้เราจะได้ยินคำว่า EM Ball กันมาก เนื่องด้วยถูกนำมาช่วยในการบำบัดน้ำเสีย เพราะมีหลายพื้นที่เริ่มเกิดน้ำเน่าเสียแล้ว
"รุ่นน้องที่สถาบันก็นำมาถามผม ในประเด็นนี้เหมือนกันว่ามันจะบำบัดน้ำเสียได้จริงแท้แค่ไหนเหรอ"
ผมก็เลยตอบน้องๆ ไปว่า เท่าที่รู้มามีหลายหน่วยงานทั้งชุมชน,ภาครัฐและเอกชนที่ประสบความสำเร็จมาแล้ว พร้อมกับมีเอกสารและหลักฐานยืนยันว่าใช้ได้และแก้ไขปัญหาน้ำเสียได้จริง ลองตอบว่าไม่ได้ผลสิ เดี๋ยวก็มีผู้ใหญ่ท่านนั้นท่านนี้ออกมาชี้แจงแน่ๆ พวกเขาคงไม่ยอมหรอก (หัวเราะ)
พูดเรื่องการบำบัดน้ำเสีย ระบบบำบัดที่นิยมใช้กันมีอยู่ 3 แบบ คือ
1.ทางกายภาพ 2.ทางเคมี 3.ทางชีวภาพ
โดย EM อยู่ในการบำบัดน้ำเสียทางชีวภาพ ใช้จุลินทรีย์ไปย่อยสภาพสารอินทรีย์ที่อยู่ในน้ำ แต่ประสิทธิภาพจะเกิดได้นั้นยังมีปัจจัยอื่นร่วมด้วยเช่น ออกซิเจน,อุณหภูมิ,แสงแดด และที่สำคัญ F/M ratio และ BOD Loading เนื่องด้วยจุลินทรีย์เป็นสิ่งมีชีวิตเหมือนกัน
F/M ratio คืออะไร? เป็นอัตราส่วนระหว่างปริมาณสารอาหาร (สารอินทรีย์ในน้ำ) /ปริมาณของจำนวนจุลินทรีย์ที่มีอยู่ ค่่านี้เป็นค่าสำคัญมากที่ใช้ในการออกแบบระบบบำบัดน้ำเสีย เพราะถ้าอัตราส่วนไม่เหมาะสมกัน จะทำให้ระบบบำบัดน้ำเสียไม่มีประสิทธิภาพได้
BOD Loading คืออะไร? คือปริมาณสารอินทรีย์ที่มีอยู่ในน้ำที่จุลินทรีย์นำไปใช้ได้
กลับมาที่ EM Ball การที่เติม EM Ball ในน้ำเสียก็คือการเพิ่มจำนวนจุลินทรีย์ลงไปน้ำ และถ้าจะให้มีประสิทธิภาพ ก็ต้องมาพิจารณาว่า ปริมาณสารอินทรีย์ในน้ำมีเยอะแค่ไหน (BOD Loading) จะได้เติม EM Ball อย่างเหมาะสม แต่ในสภาพความเป็นจริง การเก็บตัวอย่างน้ำไปวิเคราะห์เห็นว่าคงจะลำบาก และชาวบ้านที่เดือดร้อนคงไม่ทำกัน ออกจะแนววิชาการกันมากเกินไป
ดังนั้นควรจำกัดพื้นที่ โดยอาจจะตีกรอบพื้นที่น้ำเสียออกเป็นตารางเมตร (m2) กำหนดปริมาตรคร่าวๆ (Volume) และทำการขว้าง EM Ball เข้าไปในพื้นที่ดังกล่าว พร้อมกับติดตามผลเป็นระยะๆ เชื่อว่าเมื่อเวลาผ่านไป ในพื้นที่ตรงนั้นที่เราตีกรอบไว้นั้นจะมีคุณภาพน้ำที่ดีขึ้นเรื่อยๆ ตามลำดับครับ
ยิ่งถ้าพื้นที่ที่เราตีกรอบการขว้าง EM Ball ไว้นั้น เป็นลักษณะที่น้ำไหลตลอดเวลา จะทำให้พื้นที่ตรงนั้นมีคุณภาพแหล่งน้ำที่ดีขึ้นเร็วกว่าปกติ เพราะการที่น้ำมีการไหลตลอดเวลาจะช่วยในการตรึงออกซิเจนในอากาศลงไปในน้ำและฟื้นฟูสภาพการบำบัดด้วยตัวเองอีกด้วย
แต่หากเราทำ EM Ball แล้วขว้าง สะเปะสปะ ลงไปในแหล่งน้ำเสีย ยังไงก็ไม่สามารถแก้ไขเรื่องน้ำเน่าเสียได้ เพราะจุลินทรีย์เป็นสิ่งมีชีวิต มีช่วงอายุการดำรงชีพ ต้องการออกซิเจน แสงแดด และต้องได้รับสารอาหารที่เพียงพอ แต่ถ้าในน้ำมีสารอาหารมากกว่าจุลินทรีย์ เมื่อเวลาผ่านไปจุลินทรีย์ตาย สารอาหารก็จะถูกการทับถมมากยิ่งขึ้น ในที่สุดก็จะเกิดการเน่าเหม็นขึ้นได้
