การเก็บข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ

การเก็บข้อมูลในการวิจัยเชิงคุณภาพ

การเข้าสู่สนาม มีขั้นตอนสำคัญ 4 ขั้น
1 ขั้นเลือกสนาม ผู้วิจัยจะต้องสำรวจหาชุมชนที่มีปัญหาสังคมที่ต้องการศึกษาหือต้องพิจารณาให้แน่ใจว่าชุมชนนั้นสามารถตอบปัญหาที่ต้องการศึกษาได้ ชุมชนนั้นต้องไม่ใหญ่จนเกินไป สามารถเดินทางติดต่อภายในชุมชนได้สะดวก ผู้วิจัยอาจใช้เวลาในสนามบางช่วงแล้วออกชุมชนมาบางช่วงเมื่อมีความจำเป็น จึงต้องสืบก่อนว่าชุมชนจะจัดกิจกรรมอะไรช่วงเวลาใด
2 การแนะนำตัว ผู้วิจัยจะต้องปรับตัวให้เข้ากับสมาชิกของชุมชนเสมือนเป็นคนในชุมชนคนหนึ่ง การเข้าชุมชนครั้งแรกผู้วิจัยจะต้องแนะนำตัวกับผู้ที่เราจำเป็นต้องเกี่ยวข้อง โดยอาจใช้การแนะนำตนเองด้วยวาจา หรือทำจดหมายแนะนำตัวมาล่วงหน้า
3 การสร้างความสัมพันธ์ ผู้วิจัยควรสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับทุกคน ถ้าสมาชิกในชุมชนแบ่งเป็นฝักเป็นฝ่าย ผู้วิจัยจะต้องวางตัวเป็นกลาง ไม่ผูกพันกับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมากเกินไปผู้วิจัยจะต้องผูกสัมพันธ์กับสมาชิกของชุมชนจนกว่าสมาชิกจะไว้วางใจและยินดีให้ข้อมูลทุกเรื่อง
4 การเริ่มทำงาน งานเริ่มแรกของนักวิจัยเชิงคุณภาพเมื่อเข้าสู่สนามคือ การทำแผนที่ ทั้งแผนที่ทางกายภาพ แผนที่ประชากร และแผนที่ทางสังคม หลังจากนั้นเริ่มสังเกตและบันทึกข้อมูลทีละน้อย

2 การเก็บข้อมูล
1 การสังเกต การวิจัยเชิงคุณภาพจะใช้การสังเกตทั้งแบบการสังเกตโดยตรงหรือเรียกว่าการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วมหรือ กับการสังเกตแบบมีส่วนร่วม ซึ่งการสังเกตอาจต้องใช้ควบคู่กับวิธีการอื่นๆ ไปพร้อมกัน การซักถามและการบันทึกจดจำ
2 การสัมภาษณ์ คือการสนทนาซักถามอย่างมีจุดมุ่งหมาย เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ต้องการสัมภาษณ์แบ่งได้เป็น 2 ประเภท
                2.1 การสัมภาษณ์ คือการสนทนาแบบมีโครงสร้าง เป็นการสัมภาษณ์ที่มีรายการข้อคำถามที่ต้องการสัมภาษณ์แน่นอน โดยปกติการวิจัยเชิงคุณภาพจะใช้การสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างน้อย เพราะไม่สามารถหาข้อมูลที่ลึกซึ้งได้
                2.2 การสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ
                                2.2.1 การสัมภาษณ์เชิงสนทนา เป็นการสัมภาษณ์ที่มีความยืดหยุ่นมาก เนื่องจากมีวัตถุประสงค์ให้ผู้รับการสัมภาษณ์ได้อธิบายแนวคิดของตนอย่างอิสระ โดยผู้สัมภาษณ์เพียงแต่กล่าวนำแล้วปล่อยให้ผู้รับการสัมภาษณ์เล่าเรื่อง
                                2.2.2 การสัมภาษณ์โดยมีแนวคำตอบ เป็นการสัมภาษณ์ที่มีหัวข้อเป็นแนวทางในการสนทนา ผู้วิจัยสามารถควบคุมสถานการณ์และทิศทางการสนทนาได้ง่ายขึ้น ไม่เสียเวลามากนัก และช่วยให้ผู้วิจัยได้ข้อมูลที่ไม่ได้คาดหวังมาก่อน
                                2.2.3 การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก เป็นการสัมภาษณ์ที่ผู้วิจัยเลือกสัมภาษณ์เฉพาะจุดที่ต้องการซึ่งอาจทำได้ทั้งการสัมภาษณ์รายบุคคลหรือรายกลุ่ม