หนึ่งในขั้นตอนการสำรวจสถานการณ์ของปัญหาข้อเท็จจริง เนื่องจากข้อเท็จจริงที่ปรากฎอยู่ในคำร้องไม่เพียงพอต่อการกำหนดสถานะบุคคลทางกฎหมายของผู้ร้องเรียน

บันทึกการติดตามเคสในอนุกรรมการสิทธิและสถานะบุคคล
ฯ โดยวิธีโทรศัพท์
เมื่อวันที่ 1 และ 7-8 ธันวาคม พ.ศ. 2553

(เคสที่มีข้อเท็จจริงน่าจะเป็นคนสัญชาติไทย
แต่ถูกบันทึกเป็นอย่างอื่น หรือ คนกลุ่ม 2 )

                ตามมติที่ประชุมคณะอนุกรรมการด้านสิทธิและสถานะบุคคลของผู้ไร้สัญชาติไทยพลัดถิ่น ผู้อพยพและชนพื้นเมือง คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ครั้งที่ ๒๒ เมื่อวันที่ ๒๖-๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๓ ให้ดำเนินการติดตามกรณีร้องเรียนเกี่ยวกับสิทธิและสถานะบุคคลซึ่งมีผู้ยื่นคำร้องเข้ามายังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนเพื่อสอบถามข้อมูล ข้อเท็จจริงและความคืบหน้าการจัดการปัญหาของผู้ร้อง

โดยลำดับแรกได้ติดตามด้วยวิธีโทรศัพท์ถึงผู้ร้องและผู้ถูกละเมิดตามเบอร์เท่าที่ปรากฏในแฟ้มคำร้องซึ่งเป็นเคสที่ร้องเรียนว่าตนเองมีข้อเท็จจจริงเป็นคนสัญชาติไทยแต่ยังไม่ได้รับการบันทึกจำนวนทั้งสิ้น 23เคส จากเคสที่ร้องเรียนทั้งหมด 61 เคส ณวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ.2553 และได้ผลการติดตามดังต่อไปนี้

ผลการติดตามเคสที่ร้องเรียนว่ามีข้อเท็จจริงเป็นคนสัญชาติไทย
แต่ยังไม่ได้รับสัญชาติไทย 23 เคส โดยวิธีโทรศัพท์ มีดังต่อไปนี้

1.  เคสที่ติดต่อทางโทรศัพท์ได้ จำนวน 16 เคส เมื่อสอบถามได้ความว่า

                1.1ยื่นคำร้องขอลงรายการสัญชาติไทย และได้รับสัญชาติไทยแล้ว 14 เคส ในจำนวนนี้มีเคสที่ได้รับบัตรประจำตัวประชาชนคนสัญชาติไทยแล้ว 8 เคส และอยู่ในระหว่างดำเนินการทำบัตรประจำตัวประชาชนคนสัญชาติไทย 6 เคส
                1.2 ยื่นคำร้องขอลงรายการสัญชาติไทย แต่ยังไม่ได้รับสัญชาติไทย 2 เคส

2. เคสที่ไม่สามารถติดต่อทางโทรศัพท์ได้จำนวน 7 เคส จากแฟ้มคำร้องสามารถแบ่งเป็นกรณีต่าง ๆ ดังนี้

                2.1 เคสที่ได้รับสัญชาติไทยและอยู่ระหว่างการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนคนสัญชาติไทย
จำนวน 1 เคส คือ  ด.ช.วัชระ อ.เมือง จ.อุตรดิตถ์การดำเนินการขั้นต่อไป คือ ทางคณะอนุกรรมการฯ อาจจะต้องมีหนังสือสอบถามว่าได้รับการจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนเรียบร้อยหรือไม่

                2.2 เคสที่ยื่นคำร้องขอลงรายการสัญชาติไทยต่อฝ่ายทะเบียน