ตัวแบบเหตุผล (Rational Model) ตัวแบบเหตุผล คือ ตัวแบบในการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ

ในฐานะที่เป็นผลประโยชน์สูงสุดต่อสังคมส่วนรวม

นโยบายที่ยึดหลักเหตุผล คือ นโยบายที่มุ่งผลประโยชน์สูงสุดต่อสังคมส่วนรวม โดยรัฐบาลจะเลือก

นโยบายที่ให้ผลตอบแทนมากกว่าค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไป

                ในการเลือกนโยบายโดยยึดหลักเหตุผล ผู้กำหนดนโยบายจะต้องพิจารณาปัจจัยดังต่อไปนี้

-                   จะต้องเข้าใจคุณค่าที่พึงปรารถนาของสังคมทั้งหมด

-                   จะต้องเข้าใจทางเลือกนโยบายที่เป็นไปได้ทั้งหมด

-                   จะต้องเข้าใจผลลัพธ์ทั้งหมดของทางเลือกนโยบาย แต่ละทางเลือก

-                   สามารถคำนวณสัดส่วนระหว่างผลประโยชน์และต้นทุนของทางเลือกนโยบายแต่ละทางเลือกได้

-                   ผู้ตัดสินในนโยบายจะต้องพิจารณาเลือกทางเลือกนโยบายที่มีประสิทธิภาพสูงสุด