การประเมินค่าโครงการ
การประเมินค่าโครงการ หมายถึง การใช้ผลจากการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการในทุกมิติของผู้ที่รับผิดชอบโครงการหรืออนุมัติโครงการ พิจารณาว่าเป็นโครงการที่มีความเหมาะสมในการที่จะให้ดำเนินการต่อไปหรือไม่ โดยการวิเคราะห์โครงการเดียวหรือเปรียบเทียบกับโครงการอื่นๆ แล้วดีกว่า เหมาะสมกว่าหรือไม่ รวมทั้งพิจารณาตรวจสอบความสมบูรณ์ของโครงการด้วย
แนวทางการประเมินค่าโครงการ
การประเมินค่าโครงการ สรุปเป็น 2 แนวทาง ดังนี้
1. การศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ
2. การวิเคราะห์โครงการ
การศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ (Feasibility Study) เป็นการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการในทุกมิติ ประกอบด้วย
1) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านเทคนิคหรือด้านวิชาการ
2) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านการจัดการ
3) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านการตลาด
4) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านการเงิน
5) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านเศรษฐกิจ
6) การศึกษาความเป็นไปได้ในด้านสังคมและการเมือง
7) การศึกษาด้านสภาพแวดล้อมและสภาวะนิเวศน์
จากการที่ได้ศึกษาแล้วสรุปเป็นเอกสารรายงานการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ (Feasibility report or project preparation report) สำหรับใช้ประกอบการประเมินค่าของโครงการ ประกอบด้วย
1. สรุปสาระสำคัญ (Executive Summary) ควรมีเนื้อหาประกอบด้วย ภูมิหลัง เป้าหมาย ระยะเวลา สถานที่ตั้ง ขนาด ผู้ดำเนินการ ผู้ร่วมโครงการ ผู้รับประโยชน์ ส่วนประกอบหลักของโครงการระยะการลงทุน ต้นทุน การจัดองค์การและผลตอบแทน
2. ภูมิหลังของโครงการ (Background) เป็นส่วนเริ่มต้นของรายงานที่กล่าวถึงความจำเป็นของโครงการ อาจรวมถึงจุดเริ่มต้นของแนวคิดของโครงการ เช่น การกำหนดโครงการ ความร่วมมือและช่วยเหลือจากหน่วยราชการ องค์การเอกชน องค์การระหว่างประเทศที่มีส่วนในการช่วยเหลือโครงการ
3. หลักการและเหตุผลของโครงการ (Project Rationale) แสดงเหตุผลว่าทำไมจึงเลือกโครงการนี้ รวมทั้งเหตุผลทางเทคนิค เศรษฐกิจและสังคม การพิจารณาถึงเกสารและช่องทางของการพิจารณาตลอดจนอุปสรรคต่างๆ พร้อมเหตุผลของการเลือกขนาดของโครงการ ควรชี้ให้เห็นความเสี่ยงของโครงการและวิธีลดความเสี่ยงที่ได้เลือกใช้ในการจัดทำโครงการ ตลอดจนวิธีการดำเนินการตามโครงการ
4. พื้นที่โครงการ (Project Area) แสดงให้เห็นภาพพจน์ทางกายภาพ โครงสร้างพื้นฐานสิ่งแวดล้อมทางสังคม เศรษฐกิจ สถาบัน การตลาด คู่แข่ง ฯลฯ
5. โครงการ (The Project) รายละเอียดในส่วนที่เกี่ยวกับลักษณะ วัตถุประสงค์และกิจกรรมรวมทั้งส่วนประกอบอื่นๆ ของโครงการ
6. ต้นทุนของโครงการ (Project Cost) ได้แก่ ต้นทุน ค่าลงทุน (Capital Cost or Investment Costs) และต้นทุนดำเนินการบำรุงรักษาและการผลิต (Operation management and production costs) และต้นทุนสังคม (Social Costs)
7. การจัดองค์การและการบริหารโครงการ (Organization and Management) มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงให้เห็นว่าฝ่ายใดรับผิดชอบกิจกรรมใดในโครงการและดำเนินการให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้อย่างไร ฝ่ายบริหารโครงการ มีอำนาจที่จะบริหารงานใด มีบุคลากร วัสดุอุปกรณ์และงบประมาณอย่างพอเพียง มีการประสานงานกันระหว่างฝ่ายต่างๆ ภายในโครงการอย่างมีประสิทธิภาพ ส่วนประกอบของคณะกรรมการบริหาร ส่วนประกอบของคณะกรรมการชุดต่างๆ ตลอดจนระเบียบในการปฏิบัติงานร่วมกัน
8. ผลตอบแทนและผลประโยชน์ของโครงการ (Benefit and Justification) ได้แก่ ผลตอบแทนทางสังคม ผลตอบแทนทางการเงินและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ
9. สรุปและเสนอแนะ (Conclusion and Recommendation) เป็นการสรุปผลของการวิเคราะห์สำคัญ ๆ และข้อเสนอแนะเพื่อนำไปสู่การพัฒนาโครงการอย่างมีประสิทธิภาพ
10. ภาคผนวก (Appendixes) เป็นส่วนที่ประกอบด้วยรายละเอียดของการสนับสนุนรายงาน
ที่มา : ดร. เจริญวิชญ์ สมพงษ์ธรรม. การบริหารและประเมินโครงการ. (2554). ศูนย์นวัตกรรมการบริหารและผู้นำทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา.
ข้อ 2 จะตามมาทีหลังนะคะ
***************************************