การศึกษาการเจริญเติบโตและการเป็นปฏิปักษ์ต่อเชื้อราบนอาหารเลี้ยงเชื้อแข็งของเชื้อราไตรโครเดอร์ม่าตามธรรมชาติจากใบไผ่
Preliminary Study ofGrowth and Antifungal Properties in Agar-Plate Cultures of Natural Trichoderma Fungi from Bamboo Leaves
ศิริพรรณ โสภณเสถียร
สาขาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
833 ถนนพระราม 1 เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ10330 โทรศัพท์ 0-2219-3833-40 E-mail : [email protected]
บทคัดย่อ
เชื้อรา Trichoderma spp. เป็นเชื้อราที่มีประสิทธิภาพสูงในการควบคุมเชื้อราโรคพืช AIR 1 คือเชื้อราTrichodermaสายพันธุ์ธรรมชาติที่แยกได้จากใบไผ่ของป่าไผ่ อ. หล่มเก่า จ. เพชรบูรณ์ ถูกนำมาศึกษาเปรียบเทียบกับเชื้อรา Trichoderma harzianum สายพันธุ์จากห้องปฏิบัติการควบคุมโรคพืชโดยชีวภาพ ภาควิชาโรคพืช คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พบว่าเชื้อรา Trichoderma ทั้งสองสายพันธุ์เจริญเติบโตได้รวดเร็วบนอาหารเลี้ยงเชื้อ PDA โคโลนีของเชื้อรา AIR 1 มีลักษณะเป็นฝ้ายฟูหลวม บางส่วนเกาะเป็นกระจุก สร้าง pigment สีเขียวเหลือง, สีเหลือง, และสีขาว ส่วนโคโลนีของเชื้อรา T. harzianum มีลักษณะเป็นฝ้ายฟูหลวม สร้าง pigment สีเขียว conidia ของเชื้อราของทั้งสองสายพันธุ์มีลักษณะกลมเล็ก เซลเดียว ผิวเรียบ สีเขียวเข้ม เชื้อรา AIR 1 และเชื้อรา T. harzianum สายพันธุ์จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์สามารถเจริญได้ดีบนอาหารเลี้ยงเชื้อ BPA ไม่พบการสร้าง clear zone ของเชื้อรา Trichoderma ทั้งสองสายพันธุ์บนอาหารเลี้ยงเชื้อ Carboxymethyl cellulose sodium salt congo red agar + 2 % Banana peel ผลการทดสอบการยับยั้งการเจริญเติบโตเบื้องต้นโดยวิธี dual culture กับเชื้อราโรคพืช ได้แก่Fusarium oxysporum, Pythium aphanidermatum, และ Phytophthora parasitica บนอาหารเลี้ยงเชื้อ PDA , BPA, และ CMC sodium saltcongo red agar + 2 % Banana peel พบว่าเชื้อรา Trichoderm ทั้งสองสายพันธุ์เป็นปฏิปักษ์กับการเจริญเติบโตของเชื้อราโรคพืชทั้ง 3 สายพันธุ์ โดยเฉพาะเมื่อเจริญบนอาหารเลี้ยงเชื้อ PDA แต่เป็นปฏิปักษ์กับP. aphanidermatumได้น้อยที่สุด เชื้อรา T. harzianum สายพันธุ์ของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์มีศักยภาพการเป็นปฏิปักษ์กับเชื้อราโรคพืชสูงกว่าเชื้อธรรมชาติจากใบไผ่
คำสำคัญ : Trichoderma sp, ใบไผ่, อาหารเลี้ยงเชื้อแข็งเปลือกกล้วย, Dual culture
ABSTRACT
Trichoderma spp.are filamentous green-spored ascomycetes thathave been described as antagonistic fungiable to control a wide range of phytopathogenic fungi. The mycelium growth rate, colony, and antagonism character of two sources of Trichoderma were studied. AIR 1 is the natural trichoderma strain isolated from bamboo leaves of Amphur Lomkao, Petchaboon province. Trichoderma harzianum is the commercial strain of Kasesart University. On PDA, the colony of AIR 1 formed the compact and loose tufts mycelium in the conspicuous bright greenish yellow or yellow or less frequently white pigments within three or four days. T .harzianum formed the compact mycelium with green pigments. Both of them produced the round smooth, small green conidia. Growth rate of mycelium of AIR 1 on solid media; Potato Dextrose Agar (PDA), Banana Peel Agar (BPA), comparing with that of T. harzianum was not different. The mycelium of both strains on BPA was quite thin and flat. We could not detect clear zone on the single culture of both strains on Carboxymethyl Cellulose sodium salt Congo red agar + 2 % Banana peel. Antifungal properties of AIR 1 and T .harzianum were tested against phytopathogens such as Fusarium oxysporum, Phytophthora parasitica, Pythium aphanidermatum by dual culture test on different solid media: PDA, BPA and CMC sodium salt Congo red agar + 2 % Banana peel. The reduction in growth of 3 genus of phytopathogens was evidenced when they were paired with both strains of trichoderma, especially on PDA. The least inhibition was observed in dual culture of P. aphanidermatum. However, T .harzianum belonged to Kasetsart University had competitive antagonistic stronger than that of the strains obtained from natural trichoderma from bamboo leaves.
Keywords: Trichoderma sp, Bamboo leaves, Banana Peel Agar, Dual culture
