อะไรคือความจริง
คำตอบของนักอภิปรัชญาจะแบ่งออกเป็น 3กลุ่ม
1. กลุ่มเอกนิยม (Monism)ความจริงเป็นเพียงหนึ่งเดียว
1.1พวกจิตนิยม (Idealism)เชื่อว่าความจริงหนึ่งเดียวคือจิต (Mind)หรือ แบบ (Form)
1.2สสารนิยม (Materialism)เชื่อว่าความจริงหนึ่งเดียวคือ กาย (Body) หรือ สสาร (Material)
2. กลุ่มทวินิยม (Dualism) เชื่อว่า ความจริงประกอบไปด้วย 2 สิ่ง คือ ทั้งจิตและกาย หรือทั้งแบบและสสาร ทั้งสองสิ่งนี้อยู่ด้วยกันเสมือนหนึ่งเหรียญที่มี 2ด้าน หรืออยู่ด้วยกันในลักษณะเกี่ยวข้องมีปฏิสัมพันธ์กันประดุจสสารและพลังงานนั่นเอง
3.กลุ่มพหุนิยม (Pluralism) เชื่อว่า ความจริงของสรรพสิ่งมีมากกว่าสอง อาทิ เชื่อว่า ความจริงคือธาตุทั้งสี่ อันได้แก่ ดิน น้ำ ลม ไฟ เป็นต้น
วิธีที่จะค้นพบความจริง
กลุ่มแรก บอกว่า การจะค้นพบเข้าถึงความจริงนั้นทำได้โดยการให้เหตุผล ครุ่นคิด ซึ่งการคิดอย่างมีเหตุผลนี้อาศัยหลักการนิรนัย (Deductive)เป็นเครื่องมือ หากใช้เหตุผลครุ่นคิดอย่างรอบคอบก็จะพบความจริงดังกล่าว การครุ่นคิดหาเหตุผลเป็นหน้าที่ของจิต การค้นพบความจริงเช่นนี้เรียกว่า เหตุผลนิยม (Rationalism)
กลุ่มที่สอง บอกว่า การค้นพบเข้าถึงความจริงนั้นต้องอาศัยประสบการณ์ทั้งสิ้น สิ่งที่ทำให้มนุษย์มีประสบการณ์ก็โดยอาศัย ตา หู จมูก ลิ้น ผิวกาย สิ่งเหล่านี้คือเครื่องมือค้นหาความจริงมิใช่จิต แต่อย่างใด แม้บางครั้งจะต้องครุ่นคิดซึ่งเป็นหน้าที่ของจิต แต่กี่ครุ่นคิดดังกล่าวนั้น ก็คือการดึงและเชื่อมโยงระหว่างสิ่งที่ผ่านการสัมผัสรับรู้เข้ามาใหม่กับประสบการณ์เดิมที่เก็บสะสมไว้ว่ามีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไรระหว่างสิ่งใหม่กับสิ่งเดิม โดยอาศัยหลักการอุปนัย (Inductive)เป็นเครื่องมือในการสรุปข้อค้นพบ อธิบายเกี่ยวกับการค้นพบความจริงเช่นนี้เรียกว่า ประจักษ์นิยม (Empiricism)
หากเชื่อว่าความจริงคือจิตและแบบซึ่งเป็นนิจนิรันดร์แล้วก็จะใช้วิธีการให้เหตุผลครุ่นคิดและหลักการนิรนัย (Deductive)เป็นเครื่องมือในการค้นพบ
หากเชื่อว่าความจริงคือสสารแล้วก็จะใช้วิธีการของเหตุผลนิยม (Rationalism)ในทำนองเดียวกัน
หากเชื่อว่าความจริงคือสสารแล้ว ก็จะใช้วิธีการสัมผัสรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสทั้งห้าและหลักอุปนัย (Inductive)เป็นเครื่องมือในการค้นพบ ซึ่งก็คือใช้วิธีการของประจักษ์นิยม (Empiricism)
