กามคุณ ๕

รู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหาม

รายงานเรื่องกามคุณ  ๕

กามคุณ  ๕ คือ  รูป  เสียง  กลิ่น รส โผฎฐัพพะ  อันน่ารักใคร่  น่าปรารถนา  น่าพอใจ

กามคุณ  แปลว่า  กลุ่มของบุคคลไปกำหหนดว่าน่าใคร่  น่าปรารถนา  น่าพอใจ  หรือโดยนัยหนึ่งก็คือคุณของกามซึ่งหมายความว่าพวกวัตถุกามนั้น  ในระดับหนึ่งในกรณีหนึ่งก็เป็นคุณ เพราะเป็นเรื่องของโลก คือเป็นคุณประเภทโลก ๆ อำนวยประโยชน์ระดับโลก  แต่ถ้าหากรุนแรงเกินไปก็มีโทษ  แม้แต่ระดับโลกเองก็ตาม  สำหรับในระดับที่จะหลุดพ้นจากเพลิงกิเลสและเพลิงทุกข์ พวกกามทั้งหลายมีโทษประณีตขึ้นไปโดยลำดับ  ขึ้นอยู่กับว่าเป็นการมองจากจุดไหน  ถ้าหากว่ามองจากจุดสูง  กามนี้ก็มีโทษแม้จะเพียงเล็กน้อย  ก็เป็นห่วงที่รึงรัดจิตใจของบุคคลเอาไว้ เนื่องจากโลกเราเป็นโลกของสัมผัส  การที่จะพูดถึงอะไรที่เกี่ยวข้องกับสัมผัสอยู่เสมอ  ดังนั้นเรื่องของรูป เสียง กลิ่น รส โผฎฐัพพะ  ก็เกิดขึ้นมาจากสัมผัส  แล้วใจก็ไปกำหนดหมายถึงสิ่งเหล่านั้นว่าน่าใคร่  น่าปรารถนา  น่าพอใจกิเลสาสย  โลภะ  ตัณหา  ความยินดีก็บังเกิดขึ้น  ถ้าเกิดกำหนดว่ารูปไม่สวย  เสียงไม่เพราะ  กลิ่นไม่หอม  รสไม่อร่อย  สัมผัสไม่น่าจับต้องก็เกิดขึ้นปฏิฆะคือความไม่พอใจ  ไม่ยินดี  ไม่ต้องการ จนถึงกับมุ่งทำลายล้างไป  และในขณะเดียวกัน  รูปเสียง  กลิ่นรส  โผฏฐัพพะ  นี้ก็เป็นทางให้เกิดธรรมะได้ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการกำหนดหมายของบุคคลเป็นประการสำคัญ

ความหมายของสันโดษ  คำว่าสันโดษ  โดยทั่วไปมี ๓ ประการ คือ  ๑. ยถาลาภสันโดษ  ยินดีตามได้ คือตนได้สิ่งใดมาไม่ว่าจะหยาบหรือปราณีตแค่ไหนก็ยินดีพอใจด้วยสิ่งน้น  ๒. ยถาพลสันโดษ  ยินดีตามกำลัง  คือ ยินดีแต่พอแก่กำลังร่างกายสุขภาพและวิสัยของตนมีความพอใจในการจัดสรรหน้าที่การงาน  ๓.  ยถาสารูปปสันโดษ  ยินดีตามสมควร  คือ  ยินดีตามที่เหมาะสมกับภาวะฐานะแนวทางชีวิตและจุดหมายแห่งการบำเพ็ญกิจของตน

อาสวะ  หมายถึง  สิ่งที่ถูกหมักดองอยู่นาน ๆ อุปมาสุรา  อันเป็นสิ่งที่ถูกหมักดองไว้นาน  สามารถทำให้ผู้ดื่มเกิดอาการมึนเมาขาดสติทำสิ่งอันไม่ควรทำได้ฉันใด  สภาพธรรมอันเป็นสิ่งที่หมักดองสืบต่อในขันธสันดานของสัตว์ทำให้สัตว์ทั้งหลายต้องมึนงงหลงไหลขาดสติกระทำในสิ่งอันไม่ควรทำ  สภาพธรรมเหล่านี้แหละชื่อว่า  อาสวะ  ได้แก่  โลภะ  ความโลภ  ทิฎฐิ ความเห็นผิด  โมหะ  ความโง่

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน zone



ความเห็น (0)