สิทธิในการก่อตั้งครอบครัว(1) : หญิงไร้สัญชาติ ชายสัญชาติญี่ปุ่น กับเด็กน้อยไร้สัญชาติในสังคมไทย

คนไร้สัญชาติย่อมเป็นมนุษย์คนหนึ่งที่ไม่ต่างจากคนมีสัญชาติ เขาย่อมพึงได้รับการเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และทรงสิทธิในสิทธิมนุษยชน โดยอาศัยฐานของความเป็นมนุษย์ ดังนั้นสิทธิในการก่อตั้งครอบครัว ซึ่งเป็นสิทธิที่นานาประเทศยอมรับตรงกันว่าเป็นสิทธิมนุษยชนประการหนึ่ง จึงควรได้รับการรับรองและคุ้มครองแช่นกัน

สิทธิในการก่อตั้งครอบครัว : หญิงไร้สัญชาติ ชายสัญชาติญี่ปุ่น และลูกไร้สัญชาติ

                เมื่อไม่นานมานี้ผู้เขียนได้รู้จักกับหญิงคนหนึ่ง เธอชื่อว่า “พร” อายุ ประมาณ 28 ปี เธอเป็นคนไร้สัญชาติ ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย ประเทศไทยปฏิบัติต่อเธอตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศโดยขจัด “ความไร้รัฐ” ให้กับเธอ ด้วยวิธีการบันทึกเธอลงในการทะเบียนราษฎรของไทย กำหนดเลข 13 หลัก และออกบัตรประจำตัวคนไม่มีสถานะทางทะเบียน ซึ่งมีเลขประจำตัวประชาชนขึ้นด้วยเลข 0-1xxx-89xxx-xx-x ชื่อของเธอถูกบันทึก ณ ฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร อำเภอบ้านแพรก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา  เมื่อปี พ.ศ.2553

                ชีวิตของพร คงเป็นอะไรที่ไม่ได้โชคดีนัก เธอบอกว่าตั้งแต่เธอจำความได้เธอก็อยู่อาศัยในประเทศไทยกับ พ่อแม่บุญธรรม ที่ไม่ได้จดทะเบียนรับบุตรบุญธรรมตามกฎหมาย เธอไม่ทราบว่าพ่อ แม่ที่แท้จริงของเธอคือใคร อยู่ที่ไหน เธอทราบจากแม่บุญธรรม และยายนิดที่เลี้ยงดูเธอมาตั้งแต่เด็กว่า แม่ของเธอนำเธอมาฝากไว้กับยายนิดซึ่งตอนนั้นประกอบอาชีพรับเลี้ยงเด็ก หลังจากนำมาฝากเลี้ยงไว้ก็ไม่ได้กลับมารับเธออีกเลย ยายนิดเองก็ไม่รู้ว่าแม่ของเธอเป็นใคร มาจากไหน หรือถึงรู้ตอนนี้ก็ให้ข้อมูลใดๆ กับเธอแทบจะไม่ได้ ด้วยเหตุว่ายายนิดป่วยขณะนี้ก็เป็นโรคความจำเสื่อม  จึงบอกเล่าเรื่องราวในอดีตไม่ได้

                พร โตขึ้นมากับครอบครัวที่ไม่ได้ร่วมสายโลหิตใดๆ กับเธอ ด้วยฐานะทางบ้านที่ไม่สู่ดีนักและด้วย พรเองก็ไม่อยากเบียดเบียนเงินของครอบครัว เมื่อเธอไม่สามารถเข้าเรียนได้เหมือนเด็กปกติทั่วไป ด้วยสาเหตุที่เธอเองก็จำไม่ได้มากนัก ว่าเป็นเพราะเธอโดนเพื่อนๆ แกล้งบ่อยๆ หรือเพราะโรงเรียนปฏิเสธไม่ให้เธอเข้าเรียนเนื่องจากสมัยเด็กเธอไม่มีเอกสารประจำตัวใดๆ ทั้งสูติบัตร ทะเบียนบ้าน บัตรประชาชน สุดท้ายเธอจึงตัดสินใจออกหางานทำ และไม่ได้เข้าเรียนในโรงเรียนอีกเลย ซึ่งนี่คงเป็นสาเหตุให้ ณ วันนี้เธอไม่สามารถอ่านออก เขียนได้  แต่ก็ด้วยภาวะที่ชาวบ้านมักเรียกกันว่าภาวะของการปากกัดตีนถีบ ทำให้เธอเป็นหญิงที่สู่ชีวิต หางานทำ และดูแลครอบครัวผู้มีพระคุณกับเธอ

                เมื่อประมาณ 4 ปีที่ผ่านมา เธอพบรักกับชายสัญชาติญี่ปุ่น ชื่อว่า “ทาเคะ” ทั้งสองอยู่กินฉันสามีภรรยา ทาเคะ จะเดินทางไปกลับ ประเทศไทย และญี่ปุ่นเป็นประจำเพื่อมาหาพร จนกระทั่งทั้งคู่มีบุตรสาวด้วยกัน 1 คนชื่อว่า “ยูนิ” ซึ่งเป็นเป็นเด็กไร้สัญชาติ ที่ได้รับการแจ้งเกิด ได้รับสูติบัตร ประเภท ทร 3 ประเภทบุคคลที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย ถูกบันทึกในทะเบียนราษฎรไทย คือ ทะเบียนบ้าน ทร.13 ได้รับการกำหนดเลขประจำตัว 7-xxxx-00xxx-xx-x โดยในสูติบัตรระว่ามารดา คือ พร และบิดา คือ ทาเคะ

                ปัจจุบันนี้ทั้ง พร ทาเคะ และยูนิ ต้องการอาศัยอยู่ร่วมกันเป็นครอบครัว โดยทาเคะต้องการจดทะเบียนสมรสกับพร และรับรองว่ายูนิเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของตนเอง ที่ขาดมิได้คือ แก้ปัญหาเรื่องสถานะบุคคลทางกฎหมายของพร และยูนิ และทั้งหมดต้องการเดินทางไปอยู่อาศัย ณ ประเทศญี่ปุ่นในที่สุด

 

                ความฝันของทั้งสามจะเป็นจริงได้หรือไม่

พรจะจดทะเบียนสมรสกับทาเคะได้หรือไม่ ?

ยูนิจะเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายของทาเคะได้หรือไม่ ?

ยูนิจะได้รับการพัฒนาสถานะบุคคลตามกฎหมาย สู่การเป็นคนมีสัญชาติได้หรือไม่ ?

ยูนิจะมีสิทธิในสัญชาติญี่ปุ่นหรือไม่ ?

พรจะได้รับการพัฒนาสถานะบุคคลตามกฎหมาย สู่การเป็นคนมีสัญชาติได้หรือไม่ ?

ทั้งสามคนจะเดินทางไปอาศัยอยู่ในประเทศญี่ปุ่นได้หรือไม่ ?

โปรดติดตามการเก็บข้อเท็จจริงของผู้ประสบปัญหาในตอนต่อไป

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ขบคิดกับกรณีศึกษา BKK.Legal Clinic



ความเห็น (0)