บทความจากหนังสือพิมพ์แนวหน้า ฉบับวันเสาร์ที่ 21 พฤษภาคม 2554

ติดตามอ่านบทความย้อนหลังได้ที่ลิ้งก์ข้างล่างนี้

http://www.naewna.com/allnews.asp?ID=97&HL=0&no=1

 

การทูตภาคประชาชนที่เชียงใหม่ : ความสัมพันธ์ไทย - เขมร (บทเรียนจากความจริง กับดร.จีระ)

 
สัปดาห์นี้มีเหตุการณ์หลายเรื่อง

อดีตผู้อำนวยการ IMF คุณคาห์น โดนข้อหาหนัก ข่มขืนแม่บ้านในโรงแรมหรูที่นิวยอร์ก อื้อฉาวไปทั่วโลก ท่านผู้อ่านคงยังจำที่ผมเขียนเรื่อง "โศกนาฏกรรมแบบเช็คเปียร์" บทเรียนนี้สอนว่า คนเราเก่งในด้านงาน แต่มีอุปนิสัยส่วนตัวไม่ดี เช่น คุณคาห์น มีอุปนิสัยที่ควบคุมตัวเองไม่ได้ เรียกว่า "ขาดทุนทางอารมณ์" (Emotional Intelligence) มักจะมีจุดอ่อนและตกราง คุณคาห์นซึ่งถูกคาดว่าจะเป็นคู่แข่งประธานาธิบดีของฝรั่งเศสในอนาคตต้องจบไป นักการเมืองไทยโปรดระมัดระวังด้วย

สัปดาห์นี้มีคู่มวยการเมืองสำคัญ "คุณอภิสิทธิ์ และคุณยิ่งลักษณ์" คุณทักษิณทุ่มสุดตัว น้องสาวคุณทักษิณโดดเข้ามาสู่การเมืองจนได้ ตัดสินใจถูกหรือผิดต้องดูต่อไป แต่ผมรู้ว่า การเมืองไทยโหดร้าย

เพราะอะไร คุณทักษิณ ไม่ไว้วางใจใครอีกแล้ว นอกจากญาติพี่น้อง คุณสมัครก็เคยเป็นนอมินีที่คุณทักษิณคุมไม่ได้ จึงเหลือแต่น้องสาวมาทำงานให้

ถ้าพรรคเพื่อไทยชนะ ตั้งรัฐบาลได้ คงต้องรีบทำเรื่อง ออกกฎหมายนิรโทษกรรม เป็นประเด็นหลัก แต่ก็แปลกใจที่จะนิรโทษกรรมคุณทักษิณ ทำไมไม่เป็นนโยบายพรรคเพื่อไทยไปเลย นี่กล้าๆ กลัว ๆ หรือกลัวจะเสียคะแนน มากกว่าได้คะแนน

คุณอภิสิทธิ์ก็ต้องนำทีม สู้กับพรรคคุณทักษิณให้ได้ ทดสอบศักยภาพของผู้นำคุณอภิสิทธิ์ ที่จะสร้างผู้นำการเมืองแบบใหม่ ที่มีความรู้ ไม่โกงและอยากเล่นการเมือง

การเมืองไทยต้องติดตามอย่างใกล้ชิด แต่มีคำถามสำคัญว่า ติดตามการเมืองในประเทศไทย แล้วคนไทยได้อะไร ดูเหมือนว่านักการเมืองได้ ประชาชนก็เป็นแค่ส่วนประกอบ

หวังว่าการพัฒนาการเมืองของไทยจะไปข้างหน้าอย่างมีความหวัง และก้าวหน้าอย่างมั่นคง ผมเชื่อว่ามีเหตุผล 3 อย่างคือ

* สังคมไทยเปิด มีข้อมูลข่าวสารมาก ใช้ Social Media มากขึ้น

* คนไทยส่วนมากเป็นคนคิดดีต่อสังคม และไม่หัวรุนแรง

* การศึกษาไทย กระจายไปมากขึ้น มีโอกาสมากขึ้นให้สังคมไทย

จุดอ่อนก็คือ เรามีปริญญามาก แต่ปัญญาน้อย คนไทยยังคิดไม่เป็น ความคิดใช้เหตุและผล ยังไม่พอ



บรรยากาศพิธีเปิดโครงการ Intensive Workshop on Energy
and Environment Sector Cooperation among GMS Countries
(Phase 2) โดยมีหม่องหลวงปนัดดา ดิศกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่
เป็นประธานในพิธีเปิด เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2554 ณ คุ้มขันโตก จ.เชียงใหม่

　　　　

ดังนั้น การเมืองภาคประชาชน ช่วยตรวจสอบ ทำให้รัฐบาลเข้มแข็งมากขึ้น สื่ออย่างแนวหน้าหรือสื่อวิทยุ ที่ FM 96.5 MHz ก็ช่วยได้มาก

เมื่อวันที่ 17 - 19 พฤษภาคม 2554 ผมเดินทางไปเชียงใหม่ ทำกิจกรรมทางด้านการทูตภาคประชาชนอยู่เสมอ

ไปอยู่ที่เชียงใหม่ทำอะไร?

คำตอบคือ ทำกิจกรรมการทูตภาคประชาชน

การทูตภาคประชาชนคืออะไร?

คือการที่รัฐดึงเอาภาคประชาชน และวิชาการและภาคธุรกิจ มาสร้างความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างประเทศ โดยผ่านประชาชนของประเทศเหล่านั้น เสริมการทูตแบบเป็นทางการเท่านั้น เช่น รัฐบาลอังกฤษ มีองค์กร คือ British Council สอนภาษาอังกฤษให้คนไทย ก็คือการทูตภาคประชาชน ทำให้คนไทยมองอังกฤษดีเพราะช่วยเรื่องภาษาอังกฤษให้คนไทย

การที่เราส่งทูตกีฬา วัฒนธรรม หรือดนตรี ไปแสดงตามประเทศต่างๆ ก็เป็นการทูตภาคประชาชน

การทูตภาคประชาชน อาจมีรัฐเป็นผู้สนับสนุน หรือไม่มีก็ได้ ถ้าสนับสนุนต้องไม่ควบคุม แต่รัฐไม่ได้ออกหน้าเต็มตัว แต่ได้ประโยชน์ต่อรัฐหรือประเทศเต็มๆ เช่น ถ้าผมไปลาว บางครั้งทูตไทยในลาว ก็มาร่วมงาน แต่จัดโดยภาควิชาการ และภาคประชาชน

จุดอ่อนก็คือ องค์กรของรัฐมีทรัพยากรมากมาย แต่ไม่มีศักยภาพที่จะนำการทูตภาคประชาชน แต่กลับสร้างปัญหาคือ บางครั้งทำให้เกิดความเข้าใจผิดๆ

ปัญหาคืออะไร? รัฐทำ มีโครงการ คิดแต่ผลประโยชน์ของรัฐหรือของประเทศมากไป ไม่ได้คิดแบ Win / Win ควรแบ่งปันผลประโยชน์กับประเทศอื่นๆ สร้างความยั่งยืนกับรัฐบาลและคนไทย

การทูตภาคประชาชนเป็นแนวคิดที่เกิดมาจาก นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี เคยเดินทางไปเขมรกับผม ในนามมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ ได้สร้างความประทับใจให้ข้าราชการและผู้นำเกษตรกรเขมร เรื่องปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพราะ การทูตภาคประชาชนไม่ใช่แค่มี



ภาพบรรยากาศการถ่ายภาพร่วมกับ ผู้แทนจากกลุ่ม GMS
5 ประเทศ และผู้มาร่วมงานในพิธีเปิด

ภาพผู้แทนลาวผูกมือให้กับ ศ. ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

* เงิน

* มีโครงการ

* มีกิจกรรมต่างๆ เท่านั้น

ต้องมีการสร้าง Trust หรือความไว้เนื้อเชื่อใจซึ่งกันและกัน โดย เข้าใจ เข้าถึง พัฒนาแบบพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

เข้าใจ เข้าถึง ประชาชน คือเข้าใจวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ต้องระมัดระวังคำพูดและการกระทำ เช่น ที่ลาว อย่าให้คนลาวมองเราว่าไทยทำตัวเป็นพี่ใหญ่ แรกๆ ต้องให้ลาวมองคนไทยเป็นเหมือนญาติ คือเสมอภาค นับถือซึ่งกันและกัน

เหตุการณ์ 2 - 3 วัน ที่เชียงใหม่ มีความสำเร็จเพราะ

* หม่องหลวงปนัดดา ดิศกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานในพิธีเปิด ท่านเป็นข้าราชการที่เข้าใจแนวคิดนี้และแสดงให้ผู้เข้าร่วม Workshop เห็นความสำคัญ

* ผมสร้างบรรยากาศให้ ผู้เข้าร่วมในกลุ่ม GMS 5 ประเทศ คือ ประเทศลาว กัมพูชา เวียดนาม จีนและไทย เรื่อง Intensive Workshop on Energy and Environment Sector Cooperation among GMS Countries (Phase 2) ระหว่างวันที่ 17 พฤษภาคม - 5 มิถุนายน 2554

* ได้ทุนทางวัฒนธรรมของเชียงใหม่ เป็นตัวประสานความสัมพันธ์ที่ดี เช่น ผูกข้อมือให้ผู้เข้าร่วมอบรม แต่ตัวแทนทางลาวก็กลับมาผูกให้ผมด้วย

* ถึงแม้ประเทศไทย โดยการสนับสนุนของ สพร. สำนักงานความร่วมมือระหว่างประเทศ จะเป็นผู้สนับสนุนหลักให้ แต่เราไม่ได้มองไทยสำคัญที่สุด ประชาชนประเทศทุกชาติที่มาสำคัญเท่ากัน มีการแลกเปลี่ยนความคิดอย่างกันเองและใกล้ชิด

* และจุดสำคัญที่สุดของงานที่เชียงใหม่ก็คือ ท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างไทย - กัมพูชารัฐบาลกัมพูชา อนุญาตให้ ตัวแทนกัมพูชา 4 คน คือ

1 Mr. Meng Sokkheng "Deputy Director of Training Center of Electricity"

2 Mr. Chhunn Chhim "Head of Renewable Energy Office of Department of Energy Technique"

3 Mr. Sy Moeng "Head of Technical Training Office"

4 Mr. Khlaut Ousa "Official of Department of Energy Technique"

มาร่วมงานทั้ง 20 วันด้วย ซึ่งเป็นการผ่อนคลายความตึงเครียดไปได้อย่างดี และเป็นจุดเล็กๆ ที่จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและยั่งยืนต่อกันระหว่างไทย - กัมพูชา

นี่แหละครับประโยชน์ของการทูตภาคประชาชน

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
[email protected]
www.gotoknow.org/blog/chiraacademy
แฟกซ์0-2273-0181