นับเป็นกระบวนการทางสังคม ที่บอกกล่าวญาติพี่น้อง และเพื่อนบ้านว่า จะมีการก่อสร้างบ้านในบริเวณนี้อีกหลัง ถ้าไม่สะดวก เดือดร้อนรำคาญจากการก่อสร้างบ้าง ขออภัยไว้ล่วงหน้า

เพิ่งทำพิธี "ลงเสาเอก" บ้านชั้นเดียวใต้ถุนสูงไปเมื่อ 11.19 น วันนี้ คนพื้นถิ่นเชื่อว่าวันฤกษ์ดีกับการสร้างบ้านใหม่ ในเดือนนี้มีเพียงสองวัน คือ วันที่ 23 และ 26 พฤษภาคม

วานนี้วันอาทิตย์ เชื่อว่าไม่เหมาะกับการขุดหลุมเสา การขุดหลุมจึงเริ่งเช้าตรู่วันนี้ สล่าหรือช่างรับเหมา ไปหาคนชื่อ "ดี" หรือ นายดี มาขุดหลุม หลุ่มซึ่งขุดโดยนายดี จึง "ดี" ตั้งแต่แรกสร้าง

หิน และเงินเหรียญที่ผ่านพิธีกรรม ถูกโยนลงก้นหลุมโดยภรรยาผม ซึ่งเป็นเจ้าของบ้าน คุณยายแม่ภรรยาผม ญาติบ้านติดกัน และเพื่อนบ้าน เมื่อถึงฤกษ์ที่ระบุ

จากนั้นก็กินข้าวร่วมกัน เป็นอาหารพื้นเมืองเหนือ นั่งล้อมวงบนเสื่อใต้เงาไม้ใกล้หลุมเสาเอก

นับเป็นกระบวนการทางสังคม ที่บอกกล่าวญาติพี่น้อง และเพื่อนบ้านว่า จะมีการก่อสร้างบ้านในบริเวณนี้อีกหลัง ถ้าไม่สะดวก เดือดร้อนรำคาญจากการก่อสร้างบ้าง ขออภัยไว้ล่วงหน้า ซึ่งทุกท่านรับทราบด้วยไมตรีจิต

ผมลองคิดต่อว่าถ้าผู้รับเหมา มาถึงก็ขุดหลุม ตอกเสาตึงตังดังไปถึงหัวซอย โดยไม่บอกเพื่อนบ้าน แบบคนในกรุงมักทำกันเพราะต่างคนต่างอยู่ ย่อมถูกเพื่อนบ้านค้อนควัก นินทาลับหลังหรือประท้วงได้ เพราะไม่บอกกันเป็นกิจลักษณะ

นี่คือ ข้อดีหลายอย่างของความเชื่อเรื่องการปลูกเรือนครับ