สังคมเรากำลังตื่นกระแสสองมาตรฐานกันอย่างมาก และมักจะบอกว่าเป็นสิ่งไม่ดี แต่จริง ๆ แล้วเรากลัวสองมาตรฐานหรือสองการปฏิบัติ...

กระแสสังคมวันนี้เรียกร้องความเท่าเทียมกัน เรียกร้องสิทธิเสรีภาพ แต่ทั้งหมดนี้แน่ใจหรือว่ากำลังคิดอย่างถูกต้อง และคิดแบบเหตุเดียวผลเดียวกันหรือเปล่า

มาตรฐาน ตามความหมายโดยรวมแล้วหมายถึง แนวทางหรือบรรทัดฐานที่เหมือนกัน เช่น มาตรฐานการให้บริการ ก็จะหมายถึงการรับบริการในหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งจะต้องได้รับเหมือนกันในมาตรฐานนั้น ซึ่งจะมีข้อกำหนดเป็นอย่าง ๆ ไป

แต่ปัญหาที่เกิดในประเทศไทยที่ผ่านมาเป็นปัญหาการปฏิบัติมากกว่าปัญหาเรื่องมาตรฐาน เพราะมาตรฐานที่ได้กำหนดไว้นั้นเป็นมาตรฐานเดียวคือทุกคนต้องได้รับการปฏิบัติหรือได้รับการตอบสนองเหมือนกัน แต่ประชากรแห่งรัฐนี้มักจะได้รับการตอบสนองหรือปฏิบัติแตกต่างตามฐานะทางสังคม หรือความยิ่งใหญ่ทางสังคม

ตาสี ตาสา นางมา... ไปต่อแถวซื้อพันธบัตรที่ธนาคารรัฐตั้งแต่เช้ามืด แต่คนใหญ่คนโตมีเส้นสายไม่ต้องไปยืนเข้าแถว เพราะผู้จัดการธนาคารจัดการให้เรียบร้อยเป็นต้น

ถามว่าเหตุการณ์ข้างต้นนี้มีกี่มาตรฐานและกี่การปฏิบัติ

มาตรฐานยังคงเป็นมาตรฐานเดียวคือทุกคนต้องเข้าคิวซื้อพันธบัตรที่หน้าเคาน์เตอร์ธนาคารเท่านั้นแตั้งแต่เวลา... แต่ในทางการปฏิบัติแล้วมีคนบางคนไม่ต้องไปยืนเข้าแถวตามมาตรฐานที่วางไว้...

สังคมเรากำลังตื่นกระแสสองมาตรฐานกันอย่างมาก และมักจะบอกว่าเป็นสิ่งไม่ดี แต่จริง ๆ แล้วเรากลัวสองมาตรฐานหรือสองการปฏิบัติ...

สำหรับงานบริการหรือการจัดการลูกค้าแล้วจะต้องแบ่งลูกค้าเป็นหลายระดับ และแต่ระดับก็จะมีมาตรฐานการปฏิบัติต่างกัน เช่น รถปรับอากาศชั้น 1 มีห้องน้ำและอาหารว่างให้บริการ รถปรับอากาศชั้นสอง มีแต่แอร์ไม่มีห้องน้ำ รถวีไอพีเบาะกว้างกว่า อาหารว่างดีกว่า ทั้งหมดนี้คือหลายมาตรฐาน โดยยึดราคาเป็นเกณฑ์ แต่ ๆ ละมาตรฐานจะต้องการปฏิบัติเหมือนกันคือ ลูกค้าทุกคนต้องได้รับสิทธิ์เท่าเทียมกันในแต่ละมาตรฐาน

ขณะเดียวกันมามองเรื่องของบ้านของเมือง หากจะมีการแยกมาตรฐานของประชากรนับว่าเป็นสิ่งที่ดีแต่ต้องยึดหลักความถูกต้อง ความชอบธรรมและเหมาะสม ซึ่งจริง ๆ ก็มีในสังคมนี้บ้างคือ

การเสียภาษี ปกติจะมีการแบ่งมาตรฐานการเสียภาษีตามเกณฑ์รายได้ ถ้ามีรายได้มากก็เสียมาก รายได้น้อยก็เสียน้อย เรียกได้ว่ามีมาตรฐานสำหรับคนรวย คนจนไว้เรียบร้อย แต่ความเป็นจริง คนที่รวยมักจะหาทางเสียภาษีให้น้อย แต่คนที่จนกลับไม่มีช่องทางในการหลบหลีกจึงต้องก้มหน้าก้มตารับกรรมต่อไป

ดังนั้นจึงอยากจะสื่อให้ทราบกันว่า จะกี่มาตรฐานก็ไม่ต้องกลัว แต่สิ่งที่น่ากลัวกลับเป็นมาตรฐานเดียวแต่หลายการปฏิบัติมากกว่าใช่หรือไม่ใช่...