“รู้จักตนเอง” ประเด็นนี้โผล่เข้ามาในการประชุม ๓ ครั้งใน ๒ วัน   ทำให้ผมได้ตระหนักว่า นี่คือสิ่งสำคัญที่ขาดหายไปในการศึกษาไทย  ที่จะเป็นสาเหตุของความเสื่อมทรามของสังคมไทยอย่างน่าวิตก
          การศึกษาไทยไม่ได้ทำให้เด็กไทยรู้จักตนเอง   ไม่รู้ว่าตนชอบอะไร ถนัดอะไร ต่อไปในอนาคตอยากมีชีวิตอย่างไร
          ทำให้การเลือกเส้นทางการศึกษา ไม่มีเป้าหมายของตนเอง   มีแต่ตามกระแสสังคม หรือตามที่พ่อแม่อยากให้เป็น   เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ระบบการคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัยของประเทศไทย มีสภาพโกลาหล อย่างที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน
          ในการประชุมระดมความคิด ที่ สกอ. เช้าวันที่ ๓ ก.พ. ๕๔ เรื่อง การปฏิรูประบบคัดเลือกเข้ามหาวิทยาลัย  นอกจากเห็นพ้องกันเรื่องให้มีสำนักงานกลางทำหน้าที่จัดการข้อมูล และประสานงานความต้องการหรือการเลือกซึ่งกันและกันระหว่างนักเรียนที่ต้องการเข้ามหาวิทยาลัย กับมหาวิทยาลัย (ไม่ใช่หน่วยจัดสอบแข่งขัน) แล้ว   ต้องมีการปฏิรูปการศึกษา ให้นักเรียนค่อยๆ รู้จักตัวเอง   จนเมื่อเรียนชั้น ม. ปลาย ก็รู้เส้นทางชีวิตที่ตนต้องการ   เพราะรู้จักตัวเอง
          ระบบการศึกษาที่ไม่ช่วยให้เด็กรู้จักตนเอง เป็นระบบที่ล้มเหลว และก่อปัญหามากมายตามมา ต่อสังคม ในระยะยาว
          เช้าวันที่ ๔ ก.พ. ๕๔ มีการประชุมเรื่องการก่อตั้งโรงเรียนสาธิตนานาชาติ ที่มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา   และพูดกันว่า เป้าหมายสำคัญของการเรียนรู้ คือให้เด็กรู้จักตนเอง   ไม่ใช่แค่เก่งวิชา แต่ต้องรู้จักตนเอง เป็นตัวของตัวเอง
          มีการพูดกันว่า ต้องคุยกับพ่อแม่เด็กที่จะเข้าเรียนให้เข้าใจชัดเจนเสียก่อนว่า   มาเรียนที่โรงเรียนนี้แล้ว ลูกจะรู้จักตนเอง   ซึ่งอาจจะมีผลให้ไม่เลือกเรียนมหาวิทยาลัยในสาขาที่พ่อแม่อยากให้เรียน
          โรงเรียนสาธิตนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา กำหนดเปิดปีการศึกษา ๒๕๕๖ ครับ  กำลังจะก่อสร้างอาคาร และเตรียมรับอาจารย์
          บ่ายวันที่ ๔ นั่นเองทีมงานจากกระทรวงศึกษาธิการ นำโดยท่านอดีตรองปลัดกระทรวง ศรีวิการ์ เมฆธวัชชัยกุล มาคุยที่มูลนิธิสยามกัมมาจล  เรื่องความร่วมมือพัฒนาเยาวชนในโรงเรียนโดยใช้ ICT เป็นเครื่องมือ 
          เราคุยกันว่า เป้าหมายหนึ่งคือช่วยให้นักเรียนรู้จักตัวเอง ผ่านการทำกิจกรรมต่างๆ รวมทั้งกิจกรรมจิตอาสา  
          คนที่ไม่รู้จักตนเอง จะเป็นคนไม่รู้จักโต และไม่รับผิดชอบ   หากจะให้เด็กนักเรียนรู้จักตัวเอง ครูต้องเป็นคนที่รู้จักตัวเอง
วิจารณ์ พานิช
๕ ก.พ. ๕๔