แผนการเรียนรู้ที่ 11 เบื่อคนแซว
สาระสำคัญ การสื่อสารช่วยให้เกิดการเรียนรู้ ความคิด ความรู้สึก ที่มีต่อกันในการพัฒนาสัมพันธภาพใน ขณะเดียวกัน บางครั้ง การสื่อสารอาจนำไปสู่การเข้าใจผิด หรือทำร้ายความรู้สึกของอีกฝ่ายได้ แม้จะไม่ตั้งใจ แต่การแสดงความรับผิดชอบเมื่อพบว่าสิ่งที่ตนพูดหรือทำ เป็นการทำร้ายอีกฝ่ายหนึ่ง จะช่วยให้ความสัมพันธ์ดำเนินต่อไปได้
จุดประสงค์ 1. ยกตัวอย่างคำพูด กิริยา หรือพฤติกรรมที่แสดงว่า เป็นการทำร้ายความรู้สึกผู้อื่น
2. ระบุวิธีแสดงความรับผิดชอบ เมื่อทำร้ายความรู้สึกผู้อื่นด้วยคำพูด
อุปกรณ์และสื่อ
- กระดาษเอสี่ จำนวนเท่าผู้เรียน
- เตรียมคิดชื่อสัตว์ประหลาดสำหรับกิจกรรมวาดภาพไว้ 2-3 ชื่อ เช่น หน้าหน้าย่น มดเอ้กซ์ ภูตทราย เป็นต้น
- กระดาษฟลิบชาร์ท
- กระดาษกาว ปากกาเคมี
ขั้นตอนการดำเนินกิจกรรม
- ผู้ดำเนินกิจกรรมแจกกระดาษเอสี่ให้ทุกคน และให้เลือกวาดภาพ สัตว์ประหลาด จากชื่อที่ได้เตรียมไว้ เช่น หนูหน้าเหยี่ยว มดเอ็กซ์ ภูตทราย คนละ 1 ภาพ โดยไม่ต้องบอกว่าตนเองเลือกวาดภาพอะไร
- ให้เวลาวาด 2 นาที หลังจากหมดเวลา ให้ผู้ดำเนินกิจกรรมสุ่มเลือกภาพจากผู้เรียนบางคนมาแสดงตัวอย่างและถามว่า
- คิดว่าภาพที่นำมาแสดงนี้ คือ สัตว์ประหลาดอะไร
- ภาพที่แสดงนี้ เหมือนหรือต่างจากภาพสัตว์ประหลาดประเภทเดียวกันของคนอื่นๆ อย่างไรบ้าง
- เพราะเหตุใด ผู่ที่วาดภาพจากชื่อเดียวกันจึงวาดภาพออกมาแตกต่างกัน
- ผู้ดำเนินกิจกรรมชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่ควรคำนึงถึงในการสื่อสาร คือแต่ละคนอาจตีความสิ่งที่สื่อไปได้แตกต่างกัน ตามประสบการณ์เดิมที่มี หรือความคิดของตัวเอง ดังนั้น คำพูดบางคำที่ไม่มีความหมายในแง่ลบต่อผู้พูด แต่อาจสร้างความรู้สึกทางลบต่อผู้ฟังก็เป็นได้
- แบ่งผู้เรียนเป็นกลุ่มย่อย กลุ่มละไม่เกิน 7 คน ให้ช่วยกันระดมว่า ที่ผ่านมา แต่ละคนเคยถูกล้อเลียนเรื่อง อะไรบ้างที่เราไม่ชอบ และเหตุผลที่ไม่ชอบคืออะไร( 10 นาที )
- เมื่อหมดเวลา ให้แต่ละกลุ่มส่งตัวแทนนำเสนอกลุ่มละไม่เกิน 2 นาที
- ผู้ดำเนินกิจกรรมชวนคุยจากเนื้อหาที่แต่ละกลุ่มนำเสนอว่ามีเรื่องอะไรบ้างที่ไม่ชอบ และตั้งคำถามชวนคิดเพื่อเปิดประเด็นในการคุยกลุ่มใหญ่
- ผู้ดำเนินกิจกรรมสรุปประเด็นสำคัญ ดังนี้
- การพูดคุยสนทนา เป็นกิจกรรมหนึ่งของการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นและการสร้างสัมพันธภาพดังนั้น คำพูดจึงมีส่วนสำคัญอย่างมากที่จะสร้างความพึงพอใจและความเข้าใจให้เกิดขึ้นต่อกัน
- การสนทนาเป็นการแลกเปลี่ยนในเรื่องเนื้อหาและความรู้สึกระหว่างบุคคล การสนทนาที่ดี หมายถึงผู้ฟังสามารถตีความคำพูดได้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ผู้พูดต้องการสื่อ แต่หากผู้ฟังแปลความหมายจากคำพูดและกิริยาท่าทางที่เห็น ไปในทางตรงข้ามกับที่ผู้พูดต้องการสื่อ ก็จะก่อให้เกิดความเข้าใจผิดได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งการพูดที่ผู้พูดมีเจตนา “ล้อเล่น” แต่ผู้ฟังอาจตีความว่าเป็นการจงใจล้อเลียนหรือเพื่อทำให้อายต่อหน้าผู้อื่น ผู้พูดจึงจำเป็นต้องรู้จักสังเกตสีหน้า อากัปกิริยาของผู้ฟังว่าเป็นเช่นไร พร้อมทั้งระมัดระวังคำพูดที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด
- เมื่อคำพูดและการกระทำของเราส่งผลต่อผู้อื่นในทางลบ เช่น การนินทา ล้อเลียน กล่าวโทษ ฯลฯ ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ ก็ควรกล่าวคำขอโทษเพื่อเป็นการแสดงความรับผิดชอบในสิ่งที่ตนเองกระทำ และช่วยให้สามารถดำเนินความสัมพันธ์ต่อไปได้ด้วยดี
ข้อเสนอแนะสำหรับผู้จัดการเรียนรู้
หากมีกรณีความขัดแย้งเกิดขึ้นจริงในห้อง ผู้ดำเนินกิจกรรมควรสร้างความเข้าใจให้เกิดกับผู้เรียนว่าเรื่องที่ผ่านไปแล้ว จะไม่เกิดขึ้นอีกหากทุกคนได้เรียนรู้ว่าควรจะทำอย่างไรบ้างจากกิจกรรมนี้
ก่อนจบคาบเรียน ผู้จัดการเรียนรู้ อาจกระตุ้นให้ผู้เรียนลองพิจารณาถึงกรณีทีแต่ละคนอาจเคยทำให้เพื่อนหรือคนที่รู้จักเสียใจ แล้วให้ลองพิจารณาว่า ต้องการทำอย่างไรต่อไปหรือไม่
การวัดและประเมินผล
สังเกตการณ์มีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่ม และการอภิปรายแลกเปลี่ยน
คำถามท้ายบท
ถ้านักเรียน รู้ว่าสิ่งที่ตนเองไปล้อเลียนเพื่อน ทำให้เพื่อนเสียใจ นักเรียนจะทำอย่างไร เพราอะไร
ขอโทษทันที เพราะ ……………………………
ฝากเพื่อนไปขอโทษ เพราะ ……………………
ทำเฉยๆ เพราะ ………………………………..
การล้อเลียนระหว่างเพื่อสนิท ไม่ว่าจะเรื่องอะไร เป็นเรื่องธรรมดาของการเป็นเพื่อนกัน
เห็นด้วย เพราะ………………………………..
ไม่เห็นด้วย เพราะ …………………………….
ใบความรู้
แผนการสอนดีค่ะ สอนได้ตามแผนการสอนและวัตถุประสงค์ ในการสอนของครูนั้นครูอาจจะตื่นเต้นไป ทำให้การสอนไม่ค่อยราบรื่น แต่บุุคลิกภาพดีค่ะ ยิ้มแย้มแจ่มใส เสียงดังฟังชัด แต่ยังควบคุมชั้นเรียนไม่ค่อยได้ นักเรียนเสียงดังขณะทำงานกลุ่ม สื่อที่ใช้โอเคค่ะ มีการให้เด็กวาดรูปเพื่อเร้าความสนใจได้ ครูยังจำเนื้อหาและคำถามไม่แม่นเท่ารัยค่ะ
น.ส.พรรณทิพย์ เกษณา 500210170
สอนได้ตามแผนดีครับ แต่ครูยังขาดการนำเข้าสู่บทเรียนที่จะทำให้เด็กสนใจ ครูมีบุคลิกภาพดี ยิ้มแย้มแจ่มใส มีกิจกรรมให้นักเรียนทำร่วมกัน แต่ยังคุมชั้นเรียนไม่ได้นะครับ