ข้อความเบื้องต้น (นิทเทส)

นิทเทส

       เมื่อพระองค์ทรงแสดงอุทเทสจบลงแล้ว ทรงแสดง นิทเทสต่อไป นิทเทสนี้มีนัย ๑๔ นัย (ชื่อของแต่ละนัย เหมือนกับอุทเทส  เปลี่ยนแต่ อุทเทส เป็น
นิทเทสเท่านั้น)

นิทเทสมีนัย ๑๔ นัย คือ

๑.  ปฐมนยนิทเทส	๘.  อัฏฐมนยนิทเทส
๒.  ทุติยนยนิทเทส	๙.  นวมนยนิทเทส
๓.  ตติยนยนิทเทส	๑๐.  ทสมนยนิทเทส
๔.  จตุตถนยนิทเทส	๑๑.  เอกาทสมนยนิทเทส
๕.  ปัญจมนยนิทเทส	๑๒.  ทวาทสมนยนิทเทส
๖.  ฉัฏฐนยนิทเทส	๑๓.  เตรสมนยนิทเทส
๗.  สัตตมนยนิทเทส	๑๔.  จุททสมนยนิทเทส

นิทเทสทั้ง ๑๔ นัย มีชื่อเรียกดังนี้

นัยที่ ๑ มีชื่อเรียกว่า ปฐมนยสังคหิตาสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  สงฺคโห  อสงฺคโห
นัยที่ ๒ มีชื่อเรียกว่า ทุติยนยสังคหิเตนอสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  สงฺคหิเตน  อสงฺคหิตํ
นัยที่ ๓ มีชื่อเรียกว่า ตติยนยอสังคหิเตนสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  อสงฺคหิเตน  สงฺคหิตํ
นัยที่ ๔ มีชื่อเรียกว่า จตุตถนยสังคหิเตนสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  สงฺคหิเตน  สงฺคหิตํ
นัยที่ ๕ มีชื่อเรียกว่า ปัญจมนยอสังคหิเตนอสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  อสงฺคหิเตน  อสงฺคหิตํ
นัยที่ ๖ มีชื่อเรียกว่า ฉัฏฐนยสัมปโยควิปปโยคปทนิทเทส	ได้แก่  สมฺปโยโค  วิปฺปโยโค
นัยที่ ๗ มีชื่อเรียกว่า สัตตมนยสัมปยุตเตนวิปปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  สมฺปยุตฺเตน  วิปฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๘ มีชื่อเรียกว่า อัฏฐมนยวิปปยุตเตนสัมปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  วิปฺปยุตฺเตน  สมฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๙ มีชื่อเรียกว่า นวมนยสัมปยุตเตนสัมปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  สมฺปยุตฺเตน  สมฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๑๐ มีชื่อเรียกว่า ทสมนยวิปปยุตเตนวิปปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  วิปฺปยุตฺเตน  วิปฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๑๑ มีชื่อเรียกว่า เอกาทสมนยสังคหิเตนสัมปยุตตวิปปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  สงฺคหิเตน  สมฺปยุตฺตํ  วิปฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๑๒ มีชื่อเรียกว่า ทวาทสมนยสัมปยุตเตนสังคหิตาสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  สมฺปยุตฺเตน  สงฺคหิตํ  อสงฺคหิตํ
นัยที่ ๑๓ มีชื่อเรียกว่า เตรสมนยอสังคหิเตนสัมปยุตตวิปปยุตตปทนิทเทส	ได้แก่  อสงฺคหิเตน  สมฺปยุตฺตํ  วิปฺปยุตฺตํ
นัยที่ ๑๔ มีชื่อเรียกว่า จุททสมนยวิปปยุตเตนสังคหิตาสังคหิตปทนิทเทส	ได้แก่  วิปฺปยุตฺเตน  สงฺคหิตํ  อสงฺคหิตํ