ทำความเข้าใจเกี่ยวกับภาษาที่ใช้...
เรื่องราวที่ฉันจะเล่านี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับปู่และย่า
คำเรียก.... "ปู่ ย่า" ของฉันในแบบที่เรียกจริงๆ ในชีวิต
เป็นคำเรียกที่ใช้ในภาษามอญ คำว่า "มิ" หมายถึง "ย่า หรือ ยาย"
เมื่อกล่าวถึง "มิ" ในที่นี้เป็นคำเรียก "ย่า"
คำว่า "อาหน๊ก" หมายถึง "ปู่ หรือ ตา"
เมื่อฉันกล่าวถึง "อาหน๊ก" ในที่นี้จะเป็นคำเรียก "ปู่"....
มิของฉันเป็นผู้หญิงที่ช่างประดิดประดอย...
ตอนเด็กๆ ฉันจึงคิดว่าการสานเสื่อที่มิทำเป็นงานฝีมืออย่างหนึ่งที่มีโอกาสได้เห็น
จึงพูดได้ว่าการสานเสื่อกกนี้ มิทำเองทุกขั้นตอน...แต่คนไทยทั่วไปอาจไม่เคยเห็น
เสื่อหน้าตาแบบนี้ เพราะนี่เป็นเสื่อที่ทำกันเฉพาะในชุมชนไทย-รามัญ เรียกกันง่ายๆ
ว่า "เสื่อกกมอญ"
เสื่อกกมอญที่มิสาน จะใช้กกที่เรียกว่า "กกสามแหลี่ยม"...
เท่าที่พอจำได้ มิจะทำการ...“จักกก” โดยการใช้คมมีดผ่าต้นกกให้เป็นเส้นแบน...
หากเป็นบ้านอื่น เขาจะใช้มีดปลายแหลมด้ามเล็กขนาดเหมาะมือ “จักกก”
แต่มิ..จะใช้มีดสำหรับผ่าลูกหมากที่มีติดเชี่ยนหมากมา..“จักกก”
มีดของมิ...มีปลายไม่แหลม แต่มีความคมเชียวล่ะ
เมื่อจักกกเสร็จ ก็นำกกไปผึ่งแดดจนแห้ง จากนั้นจะใช้สันมีดรีดให้แบนอีกที
แล้วก็นำกกไปย้อมด้วยสีสันสดใส ในแบบของคนมอญ...
วิธีการสานเสื่อกก ก็สานด้วยมือเปล่าๆ..ไม่มีเครื่องไม้เครื่องมือ
หรือเครื่องทุ่นแรงใดๆ..มิ จะจับเส้นกกค่อยๆ สานไขว้ไปมาทีละเส้น...
ลักษณะคล้ายกับการสานปลาตะเพียนของคนไทย
เมื่อถึงเวลาที่มิเริ่มจะสานเสื่อกก ท่านั่งประจำที่ฉันเห็นคือ
ท่านั่งพับขาไว้หนึ่งข้าง ส่วนอีกข้างจะเหยียดยาว
มิกินหมากเหมือนคนแก่สมัยก่อน ที่ริมฝีปากของมิจึงมียาเส้นจุกไว้
ท่าที่เอาจริงเอาจังกับงานสานเสื่อกก ของมิ...เป็นภาพที่ฉันจำได้ติดตาจนทุกวันนี้
เสื่อ ที่มิสาน มีขนาดเล็ก สามารถปูนอนได้พอดีหนึ่งคน
คนไทยทั่วไปอาจเคยชินกับการนำเสื่อไปใช้ประโยชน์อื่นๆในชีวิตประจำวัน
แต่เสื่อกกมอญนี้ เป็นเสื่อที่เตรียมไว้เพื่อห่อศพตัวเอง
เวปไซด์ที่เคยเผยแพร่ : http://www.oknation.net/blog/chalee2/2009/10/29/entry-1
Photo & Writer : Chalee || Photography mobile nokia 6300
เสื่อห่อศพพบธรรมอันงามงด สีใสสดหมดชีวิตติดตัวให้
ไม่ประมาทเลื่อนลอยปล่อยจิตใจ เตรียมเอาไว้ให้ตัวเองเร่งทำดี
วิถีมอญถอดวิธีวิถีพุทธ งามพิสุทธิ์วัฒนธรรมความสุขศรี
ความสัมพันธ์ญาติมิตรจิตอารีย์ สังคมดีสังคมธรรมคนงามใจ