คำตอบสั้นๆ สำหรับหลายคำถามกับคำว่า "บ้านเรียน" (ที่ไม่เคยรู้จัก)

 

บ้านเรียน
(Home School) คือ...

  • การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว ตามสิทธิที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๒ ของ พรบ.การการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๔๐ และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ โดยมี กฎกระทรวงว่าด้วยสิทธิในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยครอบครัว พ.ศ. ๒๕๔๗ เป็นกรอบแนวทางในการดำเนินการ
  • พ่อ-แม่ (หรือผู้ปกครองตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) เป็นผู้จัดการศึกษาให้แก่บุตรหลาน
  • สังกัด สพฐ. โดย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา (สพป.) ที่ครอบครัวมีภูมิลำเนาอยู่ (ตามทะเบียนบ้าน หรือที่พักอาศัยเป็นประจำอยู่ในปัจจุบัน) หรือลงทะเบียนกับสถานศึกษา อาทิ โรงเรียนหมู่บ้านเด็ก

 

สาเหตุ...ที่ต้องมาเป็นบ้านเรียน

• เป็นความประสงค์ของครอบครัว/ตัวผู้เรียนเอง  อาจด้วย...
   - เชื่อมั่นในการพัฒนาศักยภาพตามความสนใจของผู้เรียน
   - วิถีชีวิต ทัศนะ/ความเชื่อ-ศาสนา
   - ความกังวลในบางประเด็น อาทิ ความปลอดภัย
   - ความไม่เชื่อมั่นต่อระบบการศึกษากระแสหลัก
   - ฯลฯ

• มีเหตุจำเป็น... เช่น
   - ตัวเด็กมีความพิเศษ/ปัญหา
   - บ้านอยู่ห่างไกล/เดินทางลำบาก
   - ครอบครัวต้องเดินทาง/ย้ายภูมิลำเนาบ่อย

 

 บ้านเรียน และ โรงเรียน

สิ่งที่ เหมือน กัน
     ...มีสถานะ/บทบาท เป็นสถานที่จัดการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน

สิ่งที่ ต่าง กัน

     ...จำนวนผู้เรียน – ผู้สอน
     ...การบริหารจัดการ
     ...รูปแบบการจัดการเรียนรู้
     ...การเข้าถึงคุณลักษณะเฉพาะของผู้เรียนเป็นรายบุคคล

ข้อจำกัดของการศึกษาในระบบ...
     ...“การปรับตัวท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสังคมยุคข้อมูล ข่าวสาร และเทคโนโลยี ในโลกสมัยใหม่”

 

 ลักษณะของบ้านเรียน...

• หลุดพ้นจากข้อจำกัดของชั้นเรียนขนาดใหญ่

• สามารถเข้าถึง/ตอบสนองผู้เรียนเป็นรายบุคคล

• มีแผนการจัดการศึกษาเฉพาะ เป็นกรอบ/แนวทางในการดำเนินการ

• พ่อ-แม่ เป็นผู้จัดการศึกษา โดยมีผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง

• มีความหลากหลายและยืดหยุ่นสูง ทั้งการเรียนรู้และการประเมินผล

• บูรณาการกระบวนการเรียนรู้ ความรู้-วิถีชีวิต-การบ่มเพาะด้านจิตใจ


 จุดร่วม...ในความหลากหลายของบ้านเรียน

•  “มีสุข – ดี – เก่ง” เป็นเป้าหมาย.. .

• ยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ...

• มีความหลากหลาย และยืดหยุ่น...

 

 ข้อมูลบ้านเรียน (ในเครือข่ายฯ) ปีการศึกษา ๒๕๕๓

•จังหวัดเชียงใหม่    จำนวน ๑๓ บ้านเรียน   จำนวนผู้เรียน ๑๒ คน + ๒ บ้านเรียนกลุ่ม**

                         (ปี ๒๕๕๔ คาดว่าจะเพิ่มขึ้นอีก ๔ บ้านเรียน ผู้เรียนเพิ่ม ๑๐ คน)

•จังหวัดเชียงราย      จำนวน  ๑ บ้านเรียน    จำนวนผู้เรียน  ๑ คน

•จังหวัดแม่ฮ่องสอน  จำนวน  ๑ บ้านเรียน    จำนวนผู้เรียน  ๑ บ้านเรียนกลุ่ม**

•จังหวัดเชียงลำพูน   จำนวน  ๑ บ้านเรียน    จำนวนผู้เรียน  ๑ คน

 

  เด็กบ้านเรียนจะขาดทักษะทางสังคมหรือไม่ ?

       ...บ้านเรียน  ≠อยู่แต่บ้าน, เรียนแต่กับพ่อ/แม่

…ความแตกต่างและหลากหลายของแนวทางและรูปแบบการจัดการเรียนการรู้แต่ละบ้านเรียน น่าจะตอบถามนี้ได้ดี...

...เรื่องรูปแบบ-กิจกรรมการเรียนรู้-ผลงานของเด็กบ้านเรียน ขอติดไว้ก่อน (คงต้องขอทยอยมานำเสนอ) หรือหากมีโอกาส ขอเชิญชวนไปสัมผัสได้ในงาน "กาดผญา : การศึกษาทางเลือก"  ณ โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา เชียงใหม่ ในวันที่ ๔-๕ ก.พ. ๔๕ นี้ครับ