คึ เป็นคำที่บอกว่าท่านนั้นเป็นคนหุ่นดี/สง่างาม

โอ้..อี่นายเหย(ตัว..ย..สะกด)..ฮ่างหยังมาคึ  แท้ว่า...?

ผ่อลอก้ะ...พี่อ้ายคนนี้ฮ่าง  คึ    เลางามดี...

มาพู้นแล้วอี่นายฮ่าง คึ   ....... ถ้าอยู่จ้าดเมิน.....

หากท่านได้ไปเที่ยวเมืองล้านนา   มักจะได้ยินคำแปลกๆหู   เช่นคำว่า  "  คึ "    ฟังแล้วมันแปลว่าอะไรกันหนอ  แปลกดีแท้ ? 

คำว่าคึ  ในภาษาล้านนา หมายถึงคำยกย่องเยินยอผู้ที่มีหุ่นดี  รูปร่างสง่างาม  หรือบางครั้งอาจบอกเป็นความหมายในการจัดงานพิธีต่างๆ  ที่จัดได้เป็นอย่างดี สมเกียรติและเกิดความภูมิใจแก่ผู้พบเห็น  เช่นว่า   เขาจัดงานนี้ได้คึดีแท้ๆ....

บ่อยครั้งอาจใช้ในทางพูดกระทบกระเทียบหยอกล้อกันเล่นๆ.....

นางสีมอยนัดหมายกับอี่นายคำเอ้ยไปเที่ยวงานปอยหลวง(งานวัด)แห่งหนึ่งพอถึงเวลานัดหมาย  นางสีมอยแต่งตัวคอยท่าตั้งนานกว่าอี่นายคำเอ้ยจะมา..พออี่นายคำเอ้ยมานางสีมอยก็จะพูดทีเล่นทีจริงว่า...อ้อฮ่อย อี่นายฮ่างคึ....มัวแต่งตั๋วอยู่เป๋นเมินละน่อ....

ชายคนหนึ่งเดินผ่านบรรดาแม่ญิง(หญิงสาว)ทำให้บรรดาสาวๆต้องมองตาติดและอุทานออกมาว่า....โอ้โฮฮ่างคึขนาด....(โอ้โฮรูปร่างดีจริงๆ) อาจมีเสียงกรี๊ดเป็นของแถม  ทำเอาเจ้าตัวอ้ายหนุ่มเดินขาขวิดสะดุดขาตนเองปั๊กขะมำ(หัวคะมำ)  หมดความ คึไปเลย....

บางครั้งการที่จะให้ตนเองคึ  ต้องมีการแต่งหย้อง คือการแต่งตัวให้สง่างาม  ดูแล้วน่าเกรงขาม  แต่ไม่ใช่น่าสะพรึงกลัว   ผู้คนที่เห็นก็จะบอกว่า  วันนี้ แต่งหย้องคึแท้ๆเนอเฮา....

เจ้าตัวที่ทำคึก็จะอดภูมิใจในจนเองไม่ได้  อาจยิ้มน้อยยิ้มใหญ่ออกหน้า  หรือหากไม่กล้ายิ้มออกหน้าก็จะยิ้มอยู่ในใจคนเดียว  เผลอๆเวลากลับถึงบ้านต้องไปแยงคิง(ส่องกระจกเงา)ดูหุ่นตนเองว่า   มันคึจริงหรือไม่หนอ......ที่เขาพูดกระทบหูเรามา.....

แต่หากมีคำว่า  "ลึ" ตาม    คำว่า  คึ....ละก้อ มีความหายตรงกันข้ามเทียวนาครับ...นั่นคือคำว่า      คึลึ.....

คำว่า....  ลึ..  มันหมายถึงสีดำ..ด๊ำดำ.....ที่เรียกกันว่า  ดำคึลึ  นั่นไงครับ..ผ่อ(ดู)อยังไงๆ..มันก็ตึงบ่งาม..มันตึงบ่สวยเสี้ยงที่เนอหมู่เฮา...

ขอให้ทำตัวเป็นคน คึ  ก็พอเน้อ  อย่าไปถึงคำว่า  คึลึ....เลย