เตรียมความพร้อมก่อนเรียน

 การสงเคราะห์ขันธ์ อายตนะ ธาตุ ของ จิต


จิต ๘๙ เมื่อสงเคราะห์โดยขันธ์ ได้ วิญญาณขันธ์ ๑  (จิตทุกดวง เป็นวิญญาณขันธ์)
จิต ๘๙ เมื่อสงเคราะห์โดยอายตนะ ได้ มนายตนะ ๑  (จิตทุกดวง เป็นมนายตนะ)
จิต ๘๙ เมื่อสงเคราะห์โดยธาตุ ได้ วิญญาณธาตุ ๗  (จิตทั้งหมด เป็นธาตุได้ ๗ ธาตุ)
** วิญญาณธาตุทั้ง ๗ อยู่ใน อเหตุกจิต ๑๘

   ในจิต ๘๙ เหล่านั้น  จักขุวิญญาณจิต ๒   สงเคราะห์ได้ จักขุวิญญาณธาตุ ๑
                 โสตวิญญาณจิต ๒   สงเคราะห์ได้ โสตวิญญาณธาตุ ๑
                 ฆานวิญญาณจิต ๒   สงเคราะห์ได้ ฆานวิญญาณธาตุ ๑
                 ชิวหาวิญญาณจิต ๒  สงเคราะห์ได้ ชิวหาวิญญาณธาตุ ๑
                 กายวิญญาณจิต ๒   สงเคราะห์ได้ กายวิญญาณธาตุ ๑
                 สัมปฏิจฉนจิต ๒ ปัญจทวาราวัชชนจิต ๑ ทั้งสามดวงนี้ สงเคราะห์ได้ มโนธาตุ ๑
                 จิตที่เหลืออีก ๗๖ ดวง สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์จิต ๘๙ ออกเป็นธาตุแต่ละธาตุ โดยเภทนัยทั้ง ๙ ดังนี้
สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยชาติเภทนัย
อกุศลจิต ๑๒  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ
กุศลจิต ๒๑   สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ
วิปากจิต ๓๖   สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
กิริยาจิต ๒๐  สงเคราะห์ได้ ๒ ธาตุ คือ มโนธาตุ ๑  มโนวิญญาณธาตุ ๑ (ปัญจทวาราวัชชนจิต ๑ เป็นมโนธาตุ  จิตที่เหลืออีก ๑๙ ดวงเป็น มโนวิญญาณธาตุ)

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยภูมิเภทนัย
กามาวจรจิต ๕๔  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
รูปาวจรจิต ๑๕  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑
อรูปาวจรจิต ๑๒  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑
โลกุตตรจิต ๘ หรือ ๔๐  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยโสภณเภทนัย
อโสภณจิต ๓๐  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
โสภณจิต ๕๙ / ๙๑ สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยโสกเภทนัย
โลกียจิต ๘๑  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
โลกุตตรจิต ๘ / ๔๐  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยเหตุเภทนัย
อเหตุกจิต ๑๘  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
สเหตุกจิต ๗๑  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยฌานเภทนัย
อฌานจิต ๕๔  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
ฌานจิต ๖๗  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยเวทนาเภทนัย
จิตที่เกิดพร้อมด้วยสุขเวทนา ๑  สงเคราะห์ได้ กายวิญญาณธาตุ ๑
จิตที่เกิดพร้อมด้วยทุกขเวทนา ๑  สงเคราะห์ได้ กายวิญญาณธาตุ ๑
จิตที่เกิดพร้อมด้วยโสมนัสสเวทนา ๖๒  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑
จิตที่เกิดพร้อมด้วยโทมนัสสเวทนา ๒  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑
จิตที่เกิดพร้อมด้วยอุเบกขาเวทนา ๕๕  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๖ (เว้น กายวิญญาณธาตุ)

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยสัมปโยคเภทนัย
จิตที่เป็นญาณสัมปยุตตจิต ๘๗  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑
จิตที่เป็นญาณวิปปยุตตจิต ๓๔  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยสังขารเภทนัย
อสังขาริกจิต ๓๗  สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๗
สสังขาริกจิต ๘๔  สงเคราะห์ได้ มโนวิญญาณธาตุ ๑

----------------------------------

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยประเภทแห่งวิตกและวิจาร
สวิตักกจิต ๕๕  สงเคราะห์ได้ มโนธาตุ ๑  มโนวิญญาณธาตุ ๑
อวิตักกจิต ๖๖   สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๕ (เว้น มโนธาตุ และ มโนวิญญาณธาตุ) หรือ ปัญจวิญญาณธาตุ
สวิจาร ๖๖  สงเคราะห์ได้ มโนธาตุ ๑  มโนวิญญาณธาตุ ๑
อวิจารจิต ๕๕   สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๕ (เว้น มโนธาตุ และ มโนวิญญาณธาตุ) หรือ ปัญจวิญญาณธาตุ
สวิตักกสวิจารจิต ๕๕  สงเคราะห์ได้ มโนธาตุ ๑  มโนวิญญาณธาตุ ๑
อวิตักกอวิจารจิต ๖๖   สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๕ (เว้น มโนธาตุ และ มโนวิญญาณธาตุ) หรือ ปัญจวิญญาณธาตุ

สงเคราะห์วิญญาณธาตุ ๗ โดยประเภทแห่งอธิโมกข์
สาธิโมกขจิต ๗๘    สงเคราะห์ได้ มโนธาตุ ๑  มโนวิญญาณธาตุ ๑
อนาธิโมกขจิต ๑๑   สงเคราะห์ได้ วิญญาณธาตุ ๕ (เว้น มโนธาตุ และ มโนวิญญาณธาตุ) หรือ ปัญจวิญญาณธาตุ

----------------------------------