ใกล้วันลอยกระทง

วันตามประเพณีไทย

 วันลอยกระทง เป็นวันสำคัญวันหนึ่งของชาวไทย ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย ตามปฏิทินจันทรคติล้านนา "มักจะ" ตกอยู่ในราวเดือนพฤศจิกายน ตามปฏิทินสุริยคติ ประเพณีนี้กำหนดขึ้นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และขอขมาต่อพระแม่คงคา บางหลักฐานเชื่อว่าเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมทามหานที และบางหลักฐานก็ว่าเป็นการบูชาพระอุปคุตอรหันต์หรือพระมหาสาวก สำหรับประเทศไทยประเพณีลอยกระทงได้กำหนดจัดในทุกพื้นที่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณที่ติดกับแม่น้ำ ลำคลอง หรือ แหล่งน้ำต่าง ๆ ซึ่งแต่ละพื้นที่ก็จะมีเอกลักษณ์ที่น่าสนใจแตกต่างกันไป ในวันลอยกระทง ผู้คนจะพากันทำ "กระทง" จากวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ ตบแต่งเป็นรูปคล้ายดอกบัวบาน ปักธูปเทียน และนิยมตัดเล็บ เส้นผม หรือใส่เหรียญกษาปณ์ลงไปในกระทง แล้วนำไปลอยในสายน้ำ (ในพื้นที่ติดทะเล ก็นิยมลอยกระทงริมฝั่งทะเล) เชื่อว่าเป็นการลอยเคราะห์ไป นอกจากนี้ยังเชื่อว่าการลอยกระทง เป็นการบูชาพระแม่คงคาด้วย

ความเชื่อเกื่ยวกับวันลอยกระทง

      เป็นการขอขมาพระแม่คงคา ที่มนุษย์ได้ใช้น้ำ ได้ดื่มกินน้ำ รวมไปถึงการทิ้งสิ่งปฏิกูลต่างๆ ลงในแม่น้ำ เป็นการสักการะรอยพระพุทธบาท ที่พระพุทธเจ้าทรงได้ประทับรอยพระบาทไว้หาดทรายแม่น้ำนัมมทานที ในประเทศอินเดีย เป็นการลอยความทุกข์ ความโศกรวมถึงโรคภัยต่างๆ ให้ลอยไปกับแม่น้ำ ชาวไทยในภาคเหนือมีความเชื่อว่า การลอยกระทงเป็นการบูชาพระอุปคุต ตามตำนานเล่าว่า พระอุปคุตทรงสามารถปราบพญามารได้

ประเพณีในแต่ละท้องถิ่น

1. ภาคเหนือตอนบน นิยมทำโคมลอยเรียกว่า ^{"ลอยโคม"} หรือ _{"ว่าวฮม" หรือ "ว่าวควัน"} ทำจากผ้าบางๆ แล้วสุมควันข้างใต้ให้ลอยขึ้นไปในอากาศอย่างบอลลูน ประเพณีของชาวเหนือนี้เรียกว่า "ยี่เป็ง" หมายถึงการทำบุญในวันเพ็ญเดือนยี่(ซึ่งนับวันตามแบบล้านนา ตรงกับวันเพ็ญเดือนสิบสองในแบบไทย)

• จังหวัดตาก จะลอยกระทงขนาดเล็กทยอยเรียงรายไปเป็นสาย เรียกว่า "กระทงสาย"

  
  
  

• จังหวัดสุโขทัย ขบวนแห่โคมชักโคมแขวน การเล่นพลุตะไล ไฟพะเนียง

  
  
  

1. ภาคอีสาน จะตบแต่งเรือแล้วประดับไฟ เป็นรูปต่างๆ เรียกว่า "ไหลเรือไฟ"

2. กรุงเทพฯ จะมีงานภูเขาทอง เป็นรูปแบบงานวัด เฉลิมฉลองราว 7-10 วัน ก่อนงานลอยกระทง และจบลงในช่วงหลังวันลอยกระทง

3. ภาคใต้ อย่างที่อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ก็มีการจัดงานอย่างยิ่งใหญ่ นอกจากนั้น ในจังหวัดอื่นๆ ก็จะจัดงานวันลอยกระทงด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ในแต่ละท้องถิ่นยังอาจมีประเพณีลอยกระทงที่แตกต่างกันไป และสืบทอดต่อกันเรื่อยมา

 

วันลอยกระทงในปฏิทินสุริยคติ

 

ปี	วันที่	วันที่	วันที่
ปีชวด	24 พฤศจิกายน พ.ศ.2539	12 พฤศจิกายน พ.ศ.2551	31 ตุลาคม พ.ศ.2563
ปีฉลู	14 พฤศจิกายน พ.ศ.2540	2 พฤศจิกายน พ.ศ.2552	19 พฤศจิกายน พ.ศ.2564
ปีขาล	3 พฤศจิกายน พ.ศ.2541	21 พฤศจิกายน พ.ศ.2553	8 พฤศจิกายน พ.ศ.2565
ปีเถาะ	22 พฤศจิกายน พ.ศ.2542	10 พฤศจิกายน พ.ศ.2554	27 พฤศจิกายน พ.ศ.2566
ปีมะโรง	11 พฤศจิกายน พ.ศ.2543	28 พฤศจิกายน พ.ศ.2555	15 พฤศจิกายน พ.ศ.2567
ปีมะเส็ง	31 พฤศจิกายน พ.ศ.2544	17 พฤศจิกายน พ.ศ.2556	5 พฤศจิกายน พ.ศ.2568
ปีมะเมีย	19 พฤศจิกายน พ.ศ.2545	6 พฤศจิกายน พ.ศ.2557	------
ปีมะแม	8 พฤศจิกายน พ.ศ.2546	25 พฤศจิกายน พ.ศ.2558	------
ปีวอก	26 พฤศจิกายน พ.ศ.2547	14 พฤศจิกายน พ.ศ.2559	------
ปีระกา	16 พฤศจิกายน พ.ศ.2548	3 พฤศจิกายน พ.ศ.2560	------
ปีจอ	5 พฤศจิกายน พ.ศ.2549	22 พฤศจิกายน พ.ศ.2561	------
ปีกุน	24 พฤศจิกายน พ.ศ.2550	11 พฤศจิกายน พ.ศ.2562	------

ก็ขอนำประวัติมาเล่าสู่กันฟังนะคะ  เพื่อให้ทราบประเพณีของไทยเราที่ยังคงอนุรักษ์กันมาจนถึงทุกวันนี้