แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ช่วงชั้นที่ 2 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรียนที่ 2
หน่วยการเรียนรู้ที่ 9 การบวก การลบและการคูณทศนิยม เวลาเรียน 18 ชั่วโมง
เรื่อง การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่ง เวลาเรียน 2 ชั่วโมง
.............................................................................................................................................................
มาตรฐานสาระการเรียนรู้
ค 1.2 เข้าใจถึงผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินการของจำนวนและความสัมพันธ์ระหว่างการดำเนินการต่างๆ และสามารถใช้การดำเนินการในการแก้ปัญหาได้
ค 1.3 ใช้การประมาณค่าในการคำนวณ และแก้ปัญหาได้
ค 6.2 มีความสามารถในการให้เหตุผล
ค 6.3 มีความสามารถในการสื่อสาร การสื่อความหมายทางคณิตศาสตร์ และการนำเสนอ
มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น
ค 1.2.1 มีความคิดรวบยอดเกี่ยวกับการบวก การลบ การคูณ และการหาร จำนวนนับ เศษส่วน ทศนิยม และร้อยละ
ค 1.2.2 บวก ลบ คูณ และหารจำนวนนับ ศูนย์ เศษส่วน และทศนิยมพร้อมทั้งตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคำตอบที่ได้
ค 1.2.3 อธิบายผลที่ได้จากการบวก การลบ การคูณ และการหารจำนวนนับ ศูนย์ เศษส่วนและทศนิยม พร้อมทั้งบอกความสัมพันธ์ระหว่างการดำเนินการของจำนวนต่างๆได้
ค 1.3.1 บวก ลบ คูณ หารจำนวนนับ เศษส่วน ทศนิยม โดยการประมาณได้
ค 6.2.1 ให้เหตุผลประกอบการตัดสินใจและสรุปผลได้อย่างเหมาะสม
ค 6.3.1 ใช้ภาษาและสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ในการสื่อสาร สื่อความหมาย และนำเสนอได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม
สาระสำคัญ
การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่ง สามารถหาผลลัพธ์ได้โดยใช้หลักเช่นเดียวกับการบวกจำนวนนับ โดยตั้งหลักและจุดทศนิยมให้ตรงกัน แล้วบวกจำนวนที่อยู่ในหลักเดียวกันเข้าด้วยกัน แล้วใส่จุดทศนิยมให้ตรงกับตำแหน่งเดิม
ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง
เมื่อกำหนดโจทย์การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งให้ นักเรียนสามารถหาคำตอบพร้อมทั้งตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคำตอบที่ได้ และแสดงวิธีทำได้
สาระการเรียนรู้
การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่ง
กระบวนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
ชั่วโมงที่ 1 การบวกทศนิยมที่ไม่เกินสองตำแหน่งที่ไม่มีการทด
ขั้นนำ
1. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่ง
2. ครูทบทวนความหมายของทศนิยมหนึ่งตำแหน่งพร้อมทั้งการอ่านโดยครูชูแถบกระดาษที่แสดงทศนิยมหนึ่งตำแหน่งและทศนิยมสองตำแหน่ง ให้นักเรียนเขียนทศนิยมและอ่านทศนิยมที่เขียนด้วย หรือให้นักเรียนจับคู่ระหว่างแถบแสดงทศนิยมกับบัตรทศนิยม เช่น
|
|
ขั้นสอน
1. ครูเขียนรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าออกเป็น 10 ส่วนเท่า ๆ กันบนกระดานให้นักเรียนออกไปใช้ชอล์กระบายสีส่วนแบ่งตามที่ครูกำหนดให้ เช่น
|
- ระบายสีแสดงความหมาย 0.3 ดังนี้
|
|
- ต่อไปครูให้นักเรียนใช้ชอล์กสีที่แตกต่างกันระบายสีเพิ่มขึ้นอีก เพื่อแสดงความหมายของ 0.5 ดังนี้
- ครูถามนักเรียนว่าส่วนที่ระบายด้วยชอล์กทั้ง 2 สีรวมกันเขียนแทนด้วยทศนิยมอะไร (0.8)
|
|
|
- ครูแนะนำนักเรียนว่า 0.8 เป็นผลบวกของ 0.3 และ 0.5 ซึ่งเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ได้เป็น 0.3 + 0.5 = 0.8
- ครูยกตัวอย่างเพิ่มเติม เช่น 0.18 + 0.51 และใช้กิจกรรมทำนองเดียวกันหาผลบวกแล้วช่วยกันเขียนเป็นประโยคสัญลักษณ์ซึ่งจะได้ 0.18 + 0.51 = 0.69
- ครูให้นักเรียนหาผลบวกของทศนิยมโดยใช้กิจกรรมทำนองเดียวกับข้างต้นอีกหลายตัวอย่าง เช่น
1.2 + 0.4 =
0.15 + 0.32 =
0.42 + 0.24 =
- ครูให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดจากหนังสือเรียนหน้า 162
2. ครูนำแถบแสดงทศนิยมที่ระบายสีส่วนแบ่งสองสีในแถบเดียวกัน ให้นักเรียน
|
เขียนประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกทศนิยมสองจำนวน พร้อมทั้งหาผลบวก เช่น
0.2 + 0.4 = ตอบ 0.6
|
1.2 + 0.5 = ตอบ 1.7
|
0.38 + 0.54 = ตอบ 0.92
3. สอนการบวกทศนิยมที่ไม่เกินสองตำแหน่งโดยใช้วิธีตั้งหลักและจุดทศนิยมให้ตรงกัน
3.1 ครูให้นักเรียนเปรียบเทียบการหาผลบวกของทศนิยมสองจำนวนโดยใช้แถบแสดงทศนิยมกับการหาผลบวกของทศนิยมสองจำนวน โดยใช้วิธีตั้งหลักและจุดทศนิยมให้ตรงกันแล้วบวกกันเหมือนบวกจำนวนนับโดยจัดกิจกรรมต่อไปนี้
(1) ครูเขียน 0.2 + 0.7 =
|
(2) ให้นักเรียนเลือกแถบที่แสดงผลบวกของ 0.2 + 0.7
(3) ให้นักเรียนหาคำตอบของ 0.2 + 0.7 (0.9)
(4) ให้นักเรียนบอกวิธีคิดหาคำตอบในข้อ (3) (นับส่วนแบ่งที่ระบายสี 2 ส่วนกับที่ระบายสีที่แตกต่างกัน อีก 7 ส่วน รวมเป็น 9 ส่วน จากส่วนแบ่งทั้งหมด 10 ส่วนที่เท่ากัน)
(5) ให้นักเรียนพิจารณาการบวกทศนิยมต่อไปนี้
ขั้นที่ 1 ตั้งหลักและจุดทศนิยมให้ตรงกันดังนี้
0.2 +
0.7
ขั้นที่ 2 บวกจำนวนที่อยู่ในหลักเดียวกันเข้าด้วยกัน และใส่จุดทศนิยมให้ตรงกับตำแหน่งในแนวเดิมดังนี้
0.2 +
0.7
0.9
จะได้คำตอบ 0.9
(6) ให้นักเรียนเปรียบเทียบคำตอบที่ได้ในข้อ (5) กับคำตอบที่ได้ในข้อ (3) (คำตอบเท่ากัน)
3.2 ครูแนะนำนักเรียนว่า การบวกโดยใช้วิธีในข้อ (5) เป็นการบวกโดยอาศัยหลักการของการบวกจำนวนนับที่นักเรียนเคยเรียนมาแล้ว คือบวกจำนวนที่อยู่ในหลักเดียวกันเข้าด้วยกัน จากนั้นให้ใส่จุดทศนิยมที่ผลลัพธ์ตรงกับจุดทศนิยมของตัวตั้งและตัวบวก
3.3 ครูกำหนดโจทย์การบวกทศนิยมอีกหลายตัวอย่างให้นักเรียนช่วยกันหาคำตอบ
2.3 + 4.6 =
0.41 + 0.58 =
1.74 + 2.13 =
3.4 ครูให้นักเรียนตรวจสอบคำตอบที่ได้ว่า สมเหตุสมผลหรือไม่ เช่น คำตอบของ 0.41 + 0.58 ควรมากกว่า 0 และน้อยกว่า 1 ทั้งนี้เพราะทศนิยมทั้งสองจำนวนมากกว่า 0 และผลบวกในหลักส่วนสิบ และในหลักส่วนร้อยไม่ถึง 10 จึงไม่มีการทดไปหลักหน่วยดังนั้นคำตอบจึงไม่ถึง 1
ขั้นสรุป
นักเรียนช่วยกันสรุปเกี่ยวกับการบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งที่ไม่มีการทด
ชั่วโมงที่ 2 การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งที่มีการทด
ขั้นนำ
ครูทบทวนเกี่ยวกับทศนิยมหนึ่งตำแหน่งและทศนิยมสองตำแหน่งโดยการถาม - ตอบ
ขั้นสอน
1. ครูเขียนประโยคสัญลักษณ์ 0.7 + 0.8 = บนกระดาน แล้วให้นักเรียนทำกิจกรรมแล้วตอบคำถามต่อไปนี้
- ให้นักเรียนเลือกแถบแสดงทศนิยม 0.7 และ 0.8 จากที่ครูเตรียมไว้
- 0.7 + 0.8 แสดงได้ด้วยส่วนที่ระบายสีกี่ส่วน (15 ส่วน) ส่วนที่ระบายสี 15 ส่วน จัดใหม่ได้ดังนี้
- แถบกระดาษที่จัดใหม่ เขียนแทนด้วยทศนิยมได้อย่างไร (1.5)
- ครูเขียนประโยคสัญลักษณ์แสดงการบวกบนกระดาน ดังนี้
|
0.7 + 0.8 =
2. ครูแนะนำการแสดงวิธีหาผลบวกของ 0.7 + 0.8 โดยใช้วิธีตั้งหลักและจุดทศนิยมให้ตรงกันแล้วบวกกันเหมือนบวกจำนวนนับ ดังนี้
ขั้นที่ 1 เขียนจำนวนให้หลักตรงกันและจุดทศนิยมตรงกัน
0.7 +
0.8
ขั้นที่ 2 บวกในหลักส่วนสิบ
|
0.7 +
0.8
5
ขั้นที่ 3 บวกในหลักหน่วย
|
0.7 +
0.8
1.5
ดังนั้น 0.7 + 0.8 = 1.5
3. ครูยกตัวอย่างการบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งที่มีการทดและมีตำแหน่งทศนิยมเท่ากันอีก 2-3 ตัวอย่าง ให้นักเรียนช่วยกันแสดงวิธีทำบนกระดาน เช่น
9.5 + 4.7 =
0.25 + 0.86 =
19.07 + 5.95 =
ในการหาผลบวก ครูเน้นให้นักเรียนได้ตระหนักถึงความสมเหตุสมผลของคำตอบ เช่น การหาคำตอบของ 2.36 + 7.65 และครูแนะนำนักเรียนว่า
2.36 มากกว่า 2 แต่น้อยกว่า 3
7.65 มากกว่า 7 แต่น้อยกว่า 8
ดังนั้น 2.36 + 7.65 ควรมากกว่า 9 แต่น้อยกว่า 11
4 ครูเขียนตัวอย่างโจทย์การบวกทศนิยมหนึ่งตำแหน่งกับทศนิยมสองตำแหน่งบนกระดาน เช่น 1.6 + 0.85 =
(1) ครูซักถามและให้นักเรียนร่วมกันอภิปรายจนได้ข้อสรุปว่า 1.6 + 0.85 = 1.60 + 0.85 จากนั้นครูให้นักเรียนช่วยกันเขียนแสดงวิธีทำบนกระดาน
(2) ครูให้นักเรียนทำใบงาน เรื่อง การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่ง
ขั้นสรุป
นักเรียนและครูร่วมกันสรุปบทเรียนเรื่อง การบวกทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งโดยมีครูให้คำปรึกษาและแนะนำเพิ่มเติม
สื่อการเรียน และแหล่งเรียนรู้
1. แถบกระดาษที่แสดงทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง
2. แถบกระดาษที่แสดงทศนิยมสองตำแหน่ง (แผ่นตารางร้อย)
3. แถบกระดาษแสดงการหาผลบวกระหว่างทศนิยมไม่เกินสองตำแหน่งสองจำนวน
4. หนังสือเรียนสาระการเรียนรู้พื้นฐานคณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
5. ใบงาน
การวัดผลประเมินผลการเรียนรู้
1. สังเกตจากการตอบคำถามและการมีส่วนร่วมในกิจกรรม
2. ตรวจจากใบงาน
3. ตรวจจากแบบทดสอบก่อนเรียน - หลังเรียน
