ใบความรู้
เรื่อง เครื่องหมายและสัญลักษณ์ทางดนตรี
เครื่องหมายกำหนดจังหวะ (Time Signature) คือ ตัวเลขที่บันทึกไว้หลังกุญแจประจำหลักและเครื่องหมายแปลงเสียง มีลักษณะเป็นเลขเศษส่วน คือ ตัวเลขตั้งซ้อนกันดังนี้
เลขตัวล่าง (ควรพิจารณาเลขตัวล่างเลขตัวบนเพื่อให้ง่ายยิ่งขึ้น) หมายถึง ลักษณะของ ตัวโน้ตหรือตัวหยุด ที่ใช้นับเป็นเกณฑ์ตัวละ “ ๑ จังหวะ ” ตลอดไปทั้งบทเพลง โดยใช้ตัวเลขแทนลักษณะตัวโน้ต ดังนี้
เลข ๑ ใช้แทนโน้ตตัวกลม (Whole Note)
เลข ๒ ใช้แทนโน้ตตัวขาว (Half Note)
เลข ๔ ใช้แทนโน้ตตัวดำ (Quarter Note)
เลข ๘ ใช้แทนตัวโน้ตตัวเขบ็จ ๑ ชั้น (Eighth note)
|
เลขตัวบน หมายถึง จำนวน “ จังหวะ ” หรือจำนวนตัวโน้ต ที่ใช้บันทึกใน ๑ ห้อง ซึ่งทุก ๆ ห้องในบทเพลงที่มีเครื่องหมายกำหนดจังหวะจะต้องมีจำนวน “ จังหวะ ” หรือจำนวนของตัวโน้ตเท่ากันทุกห้องไป ตัวอย่างเช่น เครื่องหมายกำหนดจังหวะ
เลข ๔ ตัวล่าง คือ โน้ตตัวดำ (Quarter Note) นับเป็นตัวละ ๑ จังหวะ
เลข ๒ ตัวบน คือ จำนวนจังหวะ ๒ จังหวะ ภายใน ๑ ห้องเพลง
|
บทเพลงในจังหวะ คือ เพลงที่มีโน้ตตัวดำตัวละ ๑ จังหวะ เป็นเพลงที่มี ๒ จังหวะคือ โน้ตตัวดำ ๒ ตัว ภายใน ๑ ห้อง ซึ่งกฎเกณฑ์นี้ไม่จำเป็นต้องใช้ตัวดำ ๒ ตัวเสมอไป อาจจะใช้ตัวโน้ตลักษณะอื่น ๆ นอกเหนือไปจากตัวดำแต่เพียงชนิดเดียวก็ได้ เช่น โน้ตตัวขาว (Half Note) โน้ตตัวเขบ็จ ๑ ชั้น หรือ ๒ ชั้น (Eighth} Sixteenth Note) ก็ได้ แต่เมื่อนำค่าของโน้ตเหล่านั้นมารวมกันแล้ว จะต้องมีอัตราของตัวโน้ตไม่ขาดหรือเกินกว่าตัวดำ ๒ ตัว

ตัวโน้ต เป็นเครื่องหมายที่ใช้ในการบันทึกเพื่อให้การขับร้องหรือการปฏิบัติเครื่องดนตรีให้บังเกิดเสียงสั้นยาวตามอัตราจังหวะของตัวโน้ต ตัวโน้ตมีด้วยกันทั้งหมด ๗ ลักษณะ ดังนี้
๑. โน้ตตัวกลม (Whole Note)
๒. โน้ตตัวขาว (Half Note)
๓. โน้ตตัวดำ (Quarter Note)
๔. โน้ตตัวเขบ็จ ๑ ชั้น (Eighth Note)
๕. โน้ตตัวเขบ็จ ๒ ชั้น (Sixteenth Note)
๖. โน้ตตัวเขบ็จ ๓ ชั้น (Thirty – Second Note)
๗. โน้ตตัวเขบ็จ ๔ ชั้น (Sixty – Fourth Note)
ตัวหยุด ลักษณะตัวหยุดมี ๗ ลักษณะเช่นเดียวกับตัวโน้ต แต่การใช้ตัวโน้ตกับตัวหยุดแตกต่างกันคือ ตัวหยุดเป็นเครื่องหมายที่ใช้ในการบันทึกเพื่อให้เงียบเสียง ตามอัตราจังหวะสั้นยาวของตัวโน้ต