การถอดบทเรียนการป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มวัยรุ่น
กรณีศึกษา การจัดเวทีสาธารณะการสร้างกลไกเพื่อความยั่งยืนในการป้องกันเอดส์
ในกลุ่มเยาวชนตำบล
ผู้เข้าร่วมการถอดบทเรียน คือ
คณะทีมทำงานป้องกันเอดส์อำเภอ จำนวน 10 คน
ประเด็นหลัก หรือ เหตุจูงใจให้สร้างกิจกรรม กลไก หรือ ครั้งนี้
1. เพื่อนำข้อมูลที่ได้จากการเก็บรวมรวมข้อมูล และการจัดเวทีการประชุมต่าง ๆ นำไปเผยแพร่ในวงกว้าง หรือในเวทีสาธารณะการสร้างกลไกเพื่อความยั่งยืนในการป้องกันเอดส์
2. เพื่อทบทวนข้อมูล ความถูกต้อง นำไปสู่การสร้างกลไกเพื่อความยั่งยืนในการป้องกันเอดส์ในกลุ่มเยาวชนตำบลต่อไป
เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อ
วันที่ 11 ตุลาคม 2553 ณ เทศบาลตำบล
ผู้เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์
1. คณะทีมทำงานป้องกันเอดส์อำเภอ จำนวน 10 คน
2. เครือข่ายป้องกันเอดส์ตำบล จำนวน 215 คน
ประกอบด้วย อสม. ผู้นำชุมชน เยาวชนทั้งในและนอกระบบ ผู้ติดเชื้อ กลุ่ม อบต. / เทศบาล และกลุ่มพ่อแม่
ทำให้เกิดการคิด และ ดำเนินกิจกรรมดังนี้
- ทีมทำงาน ได้นำเสนอข้อมูลสถานการณ์โรคเอดส์ในระดับพื้นที่และระดับประเทศ
- นำข้อมูลที่ได้จากการเก็บรวมรวมข้อมูล และการจัดเวทีการประชุมต่าง ๆ นำไปเผยแพร่ในวงกว้าง โดยให้เครือข่ายป้องกันเอดส์ตำบลบ้านเพชร ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับคำถาม 4 ข้อ โดยให้แต่ละกลุ่มคิดร่วมกัน และนำเสนอความคิดเห็นในกลุ่มใหญ่
- คำถาม 4 ข้อ ประกอบด้วย
1. มีแหล่งเสี่ยงต่อเอดส์อีกที่ไหน ? 2. คิดว่าในชุมชนมีผู้ติดเชื้อกี่คน เป็นกลุ่มไหนบ้าง กลุ่มไหนเสี่ยงที่สุด ? 3. การสื่อสารด้วยวิธีใดบ้าง ที่สามารถสื่อสารให้โดนใจวัยรุ่นบ้านเพชรป้องกันเอดส์ ? 4. ชุมชนเราควรมีมาตรการทางสังคมใดบ้าง ในการป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มวัยรุ่นบ้านเพชร ?
- ผลการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับคำถามข้อที่ 1 มีแหล่งเสี่ยงต่อเอดส์อีกที่ไหน ?
(กลุ่มแม่พ่อ) พบว่า โคกหนองแสบง ท่าวังขาม อ่างเก็บน้ำกุดขอนแก่น สถานที่เริงรมย์ต่าง ๆ และเถียงนาน้อยกลางป่า
(กลุ่มเทศบาล, อบต) พบว่า ห้องน้ำสาธารณะ ห้วยวังขาม ป่าละเมาะ หนองท่าเริง เถียงนา และร่มไม้
(กลุ่มผู้นำ) พบว่า รีสอร์ท ที่สาธารณะ โดยเฉพาะวันหยุด ปิดเทอม และวันแห่งความ
(กลุ่มเยาวชน) พบว่า อ่างหนองขาม หลัง อบต. บ้านเพชร ห้องน้ำสาธารณะ
(อสม) พบว่า ดอนตะปู่เหลา ห้องน้ำสาธารณะ โอ่งน้ำใหญ่ ห้องเช่า ใต้สะพานกุดจีน และท่อน้ำใหญ่ยามแห้ง
- ผลการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับคำถามข้อที่ 2 คิดว่าในชุมชนมีผู้ติดเชื้อกี่คน เป็นกลุ่มไหนบ้าง และกลุ่มไหนเสี่ยงที่สุด ?
(พ่อแม่) พบว่า มีประมาณ 10 คน และกลุ่มเสี่ยง คือ เยาวชน เพราะอยากรู้อยากลอง และแม่บ้าน พ่อบ้าน
(กลุ่มเทศบาล, อบต) พบว่า มีประมาณ 60 คน และกลุ่มเสี่ยง คือ วัยกลางคน ทำงาน พ่อบ้านแม่บ้าน วัยรุ่น
(กลุ่มผู้นำ) พบว่า กลุ่มเสี่ยง คือ เยาวชน แรงงาน ทำงานในสถานบริการ
(กลุ่มเยาวชน) พบว่า มีประมาณ 60 คน และกลุ่มเสี่ยง คือ กลุ่มเยาวชน พ่อบ้าน แม่บ้าน
(อสม) พบว่า พบว่า กลุ่มเยาวชน 10 คน และแรงงาน 28 คน
- ผลการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับคำถามข้อที่ 3 การสื่อสารด้วยวิธีใดบ้าง ที่สามารถสื่อสารให้โดนใจวัยรุ่นบ้านเพชรป้องกันเอดส์ ?
(พ่อแม่) พบว่า ประชาสัมพันธ์แนะนำ ประชาคม และอบรมแกนนำเยาวชน
(กลุ่มเทศบาล, อบต) พบว่า การจัดทำป้ายประกาศ อบรมเยาวชน ดูงาน เสียงตามสาย และจัดกีฬาต้านเอดส์
(กลุ่มผู้นำ) พบว่า การใช้โทรศัพท์ และเพื่อนชักชวนกันป้องกันเอดส์
(กลุ่มเยาวชน) พบว่า การจัดทำป้ายนิเทศรณรงค์ จัดอบรม ชักชวนเพื่อนทำกิจกรรม
(อสม) พบว่า ควรประชาสัมพันธ์ แนะนำผู้ปกครอง และประชาคมหมู่บ้าน
- ผลการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น กับคำถามข้อที่ 4 ชุมชนเราควรมีมาตรการทางสังคมใดบ้าง ในการป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มวัยรุ่นบ้านเพชร ?
(พ่อแม่) พบว่า ควรห้ามวัยรุ่นออกนอกบ้านยามวิกาล ห้ามวัยรุ่นไม่ฟัง ควรตัดค่าขนม โทรศัพท์ มอเตอร์ไชต์
(กลุ่มเทศบาล, อบต) พบว่า ควรการจัดเวรยามเวลากลางคืนพ่อแม่ไม่ให้ลูกออกนอกบ้าน
และสอดส่องพฤติกรรมวัยรุ่น
(กลุ่มผู้นำ) พบว่า ควรให้ความรู้เรื่องการป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มเยาวชน และกลุ่มเสี่ยงต่าง ๆ
(กลุ่มเยาวชน) พบว่า ควรห้ามเยาวชนออกจากบ้าน 4 ทุ่ม แจกถุงยางอนามัย การมีตู้จำหน่ายถุงยางอนามัย ไม่ส่ำส่อนทางเพศ
(อสม.) พบว่า ควรลดการสื่อสาร โทรศัพท์ อินเตอร์เน็ต และรถมอเตอร์ไซด์ ผู้ปกครองควรเอาใจใส่ การมีตู้จำหน่ายถุงยางอนามัยทุกหมู่บ้าน และวัยรุ่นควรอยู่ในสายตาพ่อแม่
(อสม.) พบว่า ควรจัดเวรยาม การตั้งกลุ่มเยาวชน การจัดการออกกำลังกาย การร่วมวางแผนงาน ศึกษาดูงาน ติดตั้งไฟฟ้าสว่าง ประชาสัมพันธ์ และเสียงตามสาย
ผลที่เกิดขึ้นคือ
- หลังจากการทบทวนด้วยคำถาม 4 ข้อ ร่วมกัน ที่ประชุมมีนำเอาคำตอบข้อที่ 4 ชุมชนเราควรมีมาตรการทางสังคมใดบ้าง ในการป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มวัยรุ่น ? มาร่วมกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน เพื่อกำหนดอันดับภารกิจในการขับเคลื่อนการป้องกันเอดส์ในกลุ่มเยาวชนอย่างต่อเนื่อง และยั้งยืน โดยมีการจัดลำดับ ดังนี้
1. การให้ความรู้ และประชาสัมพันธ์การป้องกันโรคเอดส์ในกลุ่มเยาวชน และกลุ่มเสี่ยงต่าง ๆ
2. พัฒนาครอบครัวควรมีมาตรการกับวัยรุ่นในการป้องกันเอดส์ (ตัดค่าขนม โทรศัพท์ สอดส่อง เอาใจใส่)
3. การจัดเวรยามแหล่งเสี่ยง ติดตั้งไฟสว่าง
4. ชุมชนควรกำหนดมาตรการเยาวชนออกนอนบ้านยามวิกาล
5. การพัฒนาแกนนำเยาวชน เครือข่าย ดูงาน
6. การพัฒนาครอบครัวอบอุ่น
7. การจัดตั้งตู้ถุงยางทุกหมู่บ้าน
8. การประชาคมหมู่บ้าน ในการป้องกันปัญหาโรคเอดส์
- สิ่งที่สำคัญ การจัดเวทีครั้งนี้ มีนายกเทศมนตรี และ
นายก อบต.บ้านเพชร คุณหวะ ชำนาญ เข้าร่วม และร่วมกำหนดวิสัยทัศน์ร่วมกัน เพื่อการป้องกันเอดส์ และอยู่ร่วมกับคนที่ติดเชื้อ อย่างมีความสุขในชุมชนต่อไป ทั้งนี้ ผู้นำทั้ง 2 ท่าน จะนำกิจกรรม และแผนงานที่ได้จากการประชุมครั้งนี้ เข้าวาระสภา เพื่ออนุมัติเป็นแผนงานและโครงการในระดับพื้นที่ต่อไป
มีการพัฒนาหรือทำต่อโดยใคร ?
- เครือข่ายป้องกันเอดส์ตำบลบ้านเพชร เห็นร่วมกันว่า ควรมีการตั้งกลุ่มเยาวชนบ้านเพชร ในการขับเคลื่อนการป้องกันเอดส์อย่างต่อเนื่อง ซึ่งทางคณะทำงานเล็งเห็นความสำคัญของการดำเนินกิจกรรมดังกล่าว จึงจะประชุมสภาเครือข่ายเยาวชน หลักสูตร 2 วัน โดยมีเครือข่ายเยาวชน มาร่วมเป็นวิทยากรแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ด้วยวิธี
การจัดประชุมสภาเครือข่ายเยาวชน หลักสูตร 2 วัน โดยมีเครือข่ายเยาวชนจังหวัด มาร่วมเป็นวิทยากรแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ในที่สุดเกิดเป็น
กระบวนการที่นำไปสู่การสร้างกลไกเพื่อความยั่งยืนในการป้องกันเอดส์ในกลุ่มเยาวชนตำบลบ้านเพชรต่อไป
ผู้ที่เป็นเจ้าของเรื่องนี้มีใครบ้าง
เครือข่ายป้องกันเอดส์ตำบลบ้านเพชร และคณะทีมทำงานการป้องกันโรคเอดส์
ข้อเสนอแนะในการนำบทเรียนนี้ไปใช้ต่อ คือ
กรณีที่น่าสนใจ คือ แนวทางที่มีคนเข้าร่วมมาก โดยไม่มีค่าเดินทาง และเบี้ยประชุม
1. ประชุมกับ อสม. ก่อน ถึงความสำคัญของการจัดเวทีและกระจายข่าว และชักชวนคนในชุมชนทุกกลุ่มเข้าร่วม
2. อสม. ได้รายชื่อ นำให้ เจ้าหน้าที่สถานีอนามัย ออกหนังสือเชิญรายบุคคล ทุกคน
3. การทำงานต้องสอดคล้องกับวิถีชีวิตคนในชุมชน คือ ช่วงนี้เด็กปิดเทอม และแรงงานก็เป็นช่วงว่างในงานเกษตรกรรม
บทเรียนนี้ทำการบันทึกโดย
คณะทีมทำงานป้องกันเอดส์อำเภอ
*******************
เป็นเรื่องที่ดีมากเพราะการให้ข้อมูลแก่เยาวชนเกี่ยวกับเรื่องเอดส์นั้นเป็นสิ่งที่ควรทำเพระจะได้ให้เยาวชนตระหนักถึงโรดเอดส์ว่ามีความรุนแรงมากแค่ไหนและทำให้เยาวชนรู้จักควบคุมตัวเองว่าอย่าออกจากบ้านหลัง 4 ทุ่มรู้จักป้องกันตัวเองเมือมีเพศสำพันธ์กับคนที่ไม่ใช้ภรรยาทำให้ครอบครัวอบอุ่นเพราะทุกคนมีความรักให้กับครอบครัว