ความหมายของอเทวนิยม (Atheism)
มีการใช้คำว่า “อเทวนิยม” ในหลายความหมายและเพื่อจุดประสงค์หลายประการ เช่น เมื่อใช้ในบริบททางศาสนาจะหมายถึงศาสนาที่ไม่นับถือพระเจ้า หรืออาจใช้เพื่อประณามกลุ่มคนที่ปฏิเสธพระเจ้า เป็นต้น อาจกล่าวได้ว่ายังไม่มีนิยามใดที่จะครอบคลุมการใช้คำดังกล่าวนี้ได้ทั้งหมด ในการเรียบเรียงสารานุกรมหัวข้อนี้ จะยึดตามนิยามที่เป็นที่ถกเถียงกันมายาวนานในปรัชญาตะวันตก
อเทวนิยมคือทัศนะที่ยืนยันถึงการไม่มีอยู่ของพระเจ้า หรือยืนยันว่าข้อความ “พระเจ้ามีอยู่” เป็นเท็จ ผู้ที่เป็นพวกอเทวนิยมจึงมิใช่เพียงสงสัยความเชื่อ หากแต่ปฏิเสธความเชื่อในพระเจ้าด้วย ความหมายซึ่งเป็นความเข้าใจโดยทั่วไปนี้มีท่าทีในเชิงยืนยัน กล่าวคือ การมีความเชื่อในการไม่มีอยู่ของพระเจ้า แต่ความหมายของอเทวนิยมอาจถูกมองเป็นท่าทีปฏิเสธได้ คือการปราศจากความเชื่อในความมีอยู่ของพระเจ้า
ปรัชญาตะวันตกโดยสังเขป
การเข้าใจข้อถกเถียงระหว่างเทวนิยมกับอเทวนิยม อาจเริ่มต้นด้วยความเข้าใจเบื้องต้นก่อนว่า เทวนิยมคือแนวคิดที่อธิบายปรากฎการณ์ทางธรรมชาติและจักรวาลด้วยการมีผู้กระทำ โดยทั่วไปเราอธิบายการกระทำและผลของการกระทำ ด้วยเป้าหมายและพลังอำนาจของมนุษย์ ซึ่งเป็นผู้กระทำให้สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น เมื่อมีการปฏิเสธความคิดที่ว่าสิ่งธรรมชาติอย่างพระอาทิตย์ พระจันทร์ และดาว เป็นผู้กระทำด้วยตัวเอง มนุษย์ได้ให้คำอธิบายต่อปรากฎการณ์และความเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติโดยผู้กระทำที่มีพลังอำนาจอย่างพระเจ้า จึงได้มี การใช้พระเจ้าอธิบายการเกิดขึ้นของปรากฏการณ์ต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตความเป็นอยู่มนุษย์โดยตรง
