สายพิณ เสียงธรรม
สมัยหนึ่งพระพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชณกูฏ ครั้งนั้นพระโสณะหลีกเร้นออกปฏิบัติธรรมอยู่ ณ ป่าสีตะวันอย่างเคร่งเครียดองค์เดียว ปฏิบัติอย่างไรก็ไม่บรรลุธรรมจึงเกิดความเบื่อหน่าย คิดจะสึกออกไปครองเรือน ความคิดอย่างหนึ่งเกิดขึ้นว่า เราก็มีทรัพย์สมบัติมากมายพอที่จะทำบุญทำทานได้อยู่ สึกออกไปดีกว่ามาทรมานอยู่อย่างนี้
คราวนั้นพระพุทธเจ้าทรงทราบวิตกของพระโสณะด้วยพระญาณจึงเสด็จมาโปรด
"โสณะ เมื่อครั้งเธออยู่ครองเรือนเธอเป็นผู้ชำนาญในการดีดพิณมิใช่หรือ ?"
"พระเจ้าข้า"
"สายพิณทีขึงตึงเกินไปจะดีดได้ไพเราะไหม ? "
"ไม่ไพเราะพระเจ้าข้า"
"สายพิณที่ขึงหย่อนเกินไปจะดีดได้ไพเราะไหม?"
"ไม่ไพเราะพระเจ้าข้า"
"สายพิณที่ขึงไม่ตึงเกินไปไม่หย่อนยานจนเกิดไปขึงแต่พอดี เสียงพิณที่ดีดย่อมจะไพเราะใช่หรือไม่ ?"
"อย่างนั้นพระเจ้าข้า"
"โสณะ สายพิณฉันใด การปฏิบัติธรรมะก็ฉันนั้นการตั้งความเพียรไว้มาเกินไป จิตย่อมฟุงซ่านยากแก่การควบคุม ความเพียรที่หย่อนเกินไป ก็เกิดความเกียจคร้าน
เพราะฉะนั้นเธอจงตั้งความเพียรให้เป็น มัชฌิมา ปานกลางอย่างสม่ำเสมอ และจงตั้งอินทรีย์ 5 คือ ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญาให้สม่ำเสมอ และจงประคองจิตใจไว้ในระดับนั้นเถิดโสณะ"
พระโสณะรับพุทโธวาทด้วยความใส่ใจ และตั้งใจปฏิบัติตามพระโอวาทนั้นอย่างจริงจังไม่นาน ท่านก็บรรลุพระอรหันต์ เป็นพระอริยบุคคลองค์หนึ่งในโลก
