คิดเป็นก็เห็นธรรม ข้าพเจ้าขอนำเสนอวิธีคิดแบบอริยสัจมี 4 ขั้นตอน นำมาฝากชาว gotoknow จากหลวงพ่อชาท่านอธิบายง่ายมาก มีชาวบ้านคนหนึ่งไปกราบท่าน ท่านสอนอริยสัจ4 แบบภาษาชาวบ้าน ท่านถามว่า
"โยมเคยเลี้ยงควายไหม"
"เคยครับ"
"เวลาโยมจูงควายไป แล้วเชือกของโยมไปคล้องอยู่ที่ตอ โยมยุ่งหัวใจไหม"
"ยุ่งครับท่าน"
"แล้วโยมทำอะไรจึงจะแกะเชือกออก"
"ก็ต้องสาวเชือกออกไป ดูว่ามันคล้องที่ตอไหน" ชาวบ้านอธิบาย
"นั่นคือสมุทัย" หลวงพ่อชาบอก "แล้วถ้าตามไปแล้วเห็นว่ามันติดอยู่ที่ตอไหน จะทำอย่างไรล่ะ"
"มี 2 วิธีครับ คือ คลายปม หรือเอามีดตัดเชือกให้ขาด ถ้าคลายไม่ได้"
"นั่นคือนิโรธ" หลวงพ่อบอก "แล้วตัดเชือกแล้วเป็นอย่างไร โยมโล่งไหม"
"โล่งครับ"
"นั่นล่ะโยมตัดได้ด้วยตัวโยมเอง นั่นคือมรรค"
ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค หลวงพ่อสอนคนเลี้ยงควายเข้าใจได้เลย เพราะฉะนั้น แก่นของอริยสัจ คือ เมื่อเกิดปัญหาในชีวิต ขอให้เราตั้งต้นก่อน กำหนดให้ชัดว่า อะไรคือตัวปัญหา สาเหตุจากอะไร จะแก้ได้ไหม ลงมือแก้ปัญหา
ทุกๆ ปัญหามีสาเหตุ ทุกๆ สาเหตุมีทางออก ทุกๆ ทางออกรอให้คนมาเปิดเผยให้เห็นแค่นั้นเอง
สรุปแนวคิดแบบอริยสัจ คือ
- ทุกแนวปัญหาย่อมมีคำเฉลย
- ปัญหามีไว้แก้ ไม่ใช่มีไว้แบก
- ทุกข์สำหรับเห็น สุขสำหรับเป็น
