โรงเรียนทัศนาวลัย อำเภอจุฬาภรณ์ สพป.นครศรีธรรมราชเขต.๓
หลักสูตรท้องถิ่นนาฏศิลป์มโนราห์ ประจำปีการศึกษา ๒๕๕๓
กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ ( สาระ นาฏศิลป์ ) จำนวน ๖ คาบ/สัปดาห์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑-๓ ผู้สอน นางวนิดา ทองนุ่น
คำอธิบายรายวิชา
สร้างสรรค์การเคลื่อนไหวในรูปแบบต่างๆ สามารถแสดงท่าทางประกอบจังหวะเพลงตามรูปแบบนาฏศิลป์ มีมารยาทในการชมการแสดง รู้หน้าที่ของผู้แสดงและผู้ชมรู้ประโยชน์ของการแสดงนาฏศิลป์ในชีวิตประจำวัน เข้าร่วมกิจกรรมการแสดงที่เหมาะสมกับวัยรู้และเข้าใจนาฏศิลป์ท้องถิ่น ชื่นชอบและภูมิใจในการละเล่นพื้นบ้าน สามารถเชื่อมโยงสิ่งที่พบเห็นในการละเล่นพื้นบ้านกับการดำรงชีวิตชองคนไทยบอกลักษณะเด่นและเอกลักษณ์ของนาฏศิลป์พื้นบ้านตลอดถึงความสำคัญของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านได้
มาตรฐานการเรียนรู้
๓.๑ เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์ ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมเห็นคุณค่าของนาฏศิลป์ที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญาไทยและสากล
ตัวชี้วัดชั้นปี
๑. อธิบายความหมายและประวัติความเป็นมาของนาฏศิลป์พื้นบ้านมโนราห์
๒. แสดงท่ารำมโนราห์ตามแบบแผนของภูมิปัญญาท้องถิ่น
๓. ปฏิบัติกิจกรรมเพื่อสืบทอดการอนุรักษ์นาฏศิลป์พื้นบ้าน
เนื้อหา/สาระการเรียนรู้
๑. ประวัติความเป็นมาของมโนราห์
- จากการบอกเล่าของขุนอุปถัมภ์นรากร
- จากการบอกเล่าของมโนราห์ วัด จันทร์เรือง
- สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ
๒. ท่ารำมโนราห์
- ท่ารำบทครูสอน
- ท่ารำบทสอนรำ
- ท่ารำบทประถม
- ท่าสิบสอง ท่ารำยั่วทับ ท่ารับรับเทริด
๓. บทเพลงมโนราห์
- บทไหว้ครู
- บทครูสอน
- บทสอนรำ
- บทประถม
๔. องค์ประกอบการแสดงมโนราห์
- การรำ
- การร้อง
- การทำบท
- การรำเฉพาะอย่าง
- การเล่นเป็นเรื่อง
๕. เครื่องดนตรีมโนราห์
- ทับ
- กลอง
- ปี่
- โหม่ง
- ฉิ่ง
- แตระ
๖. เครื่องแต่งกายมโนราห์
- เทริด
- เครื่องรูปปัด
- ปิ้งคอ
- พานอก
- ปีนกแอ่น
- ทับทรวง
- หางหงส์
๗. คณะมโนราห์ที่ควรรู้จัก
- มโนราห์เติม วิน วาด
- มโนราห์เสน่ห์น้อยดาวรุ่ง
- มโนราห์สร้อยเพชร
- มโนราห์ประเสริฐน้อย
๘ การอนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นนาฏศิลป์มโนราห์
- วิธีปฏิบัติเพื่ออนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่นนาฏศิลป์มโนราห์
- การสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นนาฏศิลป์มโนราห์
วิธีสอนและกิจกรรม
-การปฐมนิเทศ
-การศึกษาเอกสารประกอบการสอน
-การศึกษาจากวีดีทัศน์การแสดงมโนราห์
-การบรรยายประกอบการสาธิตของภูมิปัญญาท้องถิ่น
-การปฏิบัติท่ารำมโนราห์ ๓ บทเพลง คือท่าครูสอน ท่าสอนรำและท่าปฐม
-การไปศึกษาการแสดงมโนราห์นอกสถานที่
-การศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับเรื่องมโนราห์จากอินเทอร์เน็ต
-การจัดทำหนังสือเล่มเล็กเรื่องมโนราห์
- การเชิญคณะมโนราห์มาแสดงในชั้นเรียน
-การแสดงผลงานนักเรียน
สื่อการเรียนการสอน
๑. หนังสือเกี่ยวกับเรื่องมโนราห์
๒. ดินสอ สีไม้ กระดาษร้อยปอนด์
๓. โทรทัศน์
๔. วีดีโอ วีซีดี
๕. คอมพิวเตอร์
๖. เครื่องแต่งตัวมโนราห์
๗. เครื่องดนตรีมโนราห์
การวัดผลประเมินผล
๑. ด้านความรู้ใช้แบบทดสอบ
๒. ด้านทักษะ ใช้แบบบันทึกการปฏิบัติท่ารำเป็นกลุ่ม
๓. ด้านเจตคติ ใช้แบบสังเกตพฤติกรรมนักเรียน
ภูมิปัญญาท้องถิ่น
นางจินดา มณีเศวต (มโนราห์)
นายเรียง มณีเศวต (มโนราห์)
นายแก้ว ตรีแก้ว (มโนราห์)
นางยา อินทร์อักษร (มโนราห์)
นายแสวง มณีเศวต (ลูกคู่ มือกลอง)
นายไสว มณีเศวต (ลูกคู่ โหม่ง ฉิ่ง)
นายสำรวย ตรีแก้ว (ลูกคู่ มือทับ)
ครูผู้สอน นางวนิดา ทองนุ่น
