ต่อไปข้างหน้า วิทยาศาสตร์จะช่วยเปิดความลี้ลับของธรรมชาติมากขึ้นเรื่อยๆ และน่าจะช่วยลดความอหังการ์ของมนุษย์ ที่ยึดเอาตนเอง เผ่าพันธุ์ของตนเองเป็นศูนย์กลาง (anthropocentric) และจะชัดเจนขึ้นทุกทีๆ ว่าแนวคิดแบบนั้นเป็นการทำลายตนเอง เพราะโลกจะอยู่ไม่ได้ และมนุษย์ก็จะอยู่ไม่ได้ด้วย

          นี่คือสาระหลักของบทความเด่นประจำฉบับของนิตยสาร ไทม์ ฉบับวันที่ ๑๖ ส.ค. ๕๓ เรื่อง Inside The Minds of Animals   ว่าสัตว์ก็มีความสามารถในการคิด
          ผมมีความเชื่อใน multiple intelligence ทั้งในหมู่คน   และในหมู่สัตว์หลากชนิด   ผมเชื่อว่าสัตว์ฉลาดกว่าคนในบางเรื่อง   เพราะเขามีวิวัฒนาการมาในแนวชีวิตและสภาพแวดล้อมของเขา   เขาอยู่ในสภาพแวดล้อมนั้นได้สบาย   เราหลงเข้าไปก็จะอดตายหรือโดนอันตรายที่มีรอบด้าน  
          หากเข้าไปในเว็บไซต์ของ ไทม์ ตามข้างบน   จะสามารถเข้าไปดูภาพและคำอธิบายความฉลาดของสัตว์หลายชนิด   โดยที่ผมเชื่อว่ายังมีมิติความคิดของสัตว์อีกมากที่เรายังไม่เข้าใจ   และเราหลงผิดว่ามนุษย์เป็นสัตว์ที่ประเสริฐสุด   ผมคิดว่าสัตว์ก็ประเสริฐกว่าเราในบางด้าน  
          เขาบอกว่า สัตว์หลายชนิดรู้ว่ารูปในกระจกเงาเป็นรูปของตัวเอง   ในขณะที่เด็กเล็กมากๆ ไม่รู้  
          ผมเชื่อว่า ต่อไปข้างหน้าเมื่อมีการศึกษาธรรมชาติของสิ่งมีชีวิตในด้านลึกมากขึ้นเรื่อยๆ   จะยิ่งพบส่วนที่สัตว์บางชนิดมีความสามารถเหนือคนมากขึ้นเรื่อยๆ   เช่นที่เราทราบกันแล้วว่า นกอพยพบางชนิดมีความสามารถในการจับ (รับ) กระแสแม่เหล็กโลก นำมาใช้ในการนำทางของการบินอพยพ เป็นต้น
          ต่อไปข้างหน้า วิทยาศาสตร์จะช่วยเปิดความลี้ลับของธรรมชาติมากขึ้นเรื่อยๆ   และน่าจะช่วยลดความอหังการ์ของมนุษย์   ที่ยึดเอาตนเอง เผ่าพันธุ์ของตนเองเป็นศูนย์กลาง (anthropocentric)    และจะชัดเจนขึ้นทุกทีๆ ว่าแนวคิดแบบนั้นเป็นการทำลายตนเอง    เพราะโลกจะอยู่ไม่ได้ และมนุษย์ก็จะอยู่ไม่ได้ด้วย  
          การดำรงอยู่ของสิ่งมีชีวิตต่างๆ ล้วนพึ่งพาอาศัยกันและกัน เป็น web of life

 

 

วิจารณ์ พานิช
๑๓ ส.ค. ๕๓