เครือข่ายสังคมออนไลน์ (Social Network) หมายถึงกลุ่มคนที่รวมกันเป็นสังคมมีการทำกิจกรรมร่วมกันบนอินเทอร์เน็ต ในรูปแบบของเว็บไซต์มีการแผ่ขยายออกไปเรื่อย ๆ เป็นรูปแบบของการสื่อสารข้อมูลผ่านอินเทอร์เน็ต ทำให้เครือข่ายคอมพิวเตอร์หรืออินเทอร์เน็ตเป็นสังคมขึ้นมา การสร้างชุมชนใหม่บนอินเทอร์เน็ตเป็นเครื่องมือสำคัญในการติดต่อสื่อสาร สามารถทำกิจกรรมต่างๆ ทั้งเพื่อการศึกษา ธุรกิจ และความบันเทิง
ทุกวันนี้มีคนใช้ชีวิตอยู่กับสังคมออนไลน์มากขึ้นทุกวัน และมีการใช้ Social Media ที่ผู้ใช้เป็นผู้สื่อสาร หรือเขียนเล่า เนื้อหา เรื่องราว ประสบการณ์ บทความ รูปภาพ และวิดีโอ ที่ผู้ใช้เขียนขึ้นเอง ทำขึ้นเอง หรือพบเจอจากสื่ออื่นๆ แล้วนำมาแบ่งปันให้กับผู้อื่นที่อยู่ในเครือข่ายของตน ผ่านทางเว็บไซต์ Social Network ที่ให้บริการบนออนไลน์ ปัจจุบันการสื่อสารแบบนี้ทำผ่านทาง Internet และโทรศัพท์มือถือ เช่น กระดานความคิดเห็น เว็บบล็อก วิกิ (wiki) Podcast รูปภาพ และวิดีโอ โดยมีเทคโนโลยีที่รองรับเนื้อหา (content) เหล่านี้ ได้แก่ เว็บบล็อก เว็บไซต์ที่แชร์รูปภาพ แชร์เพลง แชร์วิดีโอ เว็บบอร์ด อีเมล์ IM (Instant Massage) เครื่องมือที่ให้บริการ เช่น Voice over IP ส่วนเว็บไซต์ที่ให้บริการ Social Network ได้แก่ Google Group Facebook MySpace หรือ Youtube เป็นต้น
Social Media แบ่งตามหมวดการใช้งานได้ 5 หมวด ดังนี้
หมวดการสื่อสาร (Communication) ก็จัดแบ่งตามกลุ่มการใช้
-
Blogs เช่น Blogger (google), Blognone, gotoKnow, Typepad, WordPress,
-
Internet forums เช่น vBulletin, phpBB
-
Micro-blogging เช่น Twitter, Plurk, Pownce, Jaiku
-
Social networking เช่น Facebook, LinkedIn, MySpace, Orkut, Skyrock, Netlog, Hi5, Friendster, Multiply
-
Social network aggregation เช่น FriendFeed, NutshellMail, Spokeo, Youmeo
-
หมวดความร่วมมือ และแบ่งปัน (Collaboration) จัดกลุ่มการใช้
-
Wikis เช่น Wikipedia, PBwiki, wetpaint
-
Social bookmarking เช่น Delicious, StumbleUpon, Stumpedia, Google Reader, CiteULike
-
Social news Digg, Mixx, Reddit
-
Opinion sites เช่น epinions, Yelp
หมวดมัลติมีเดีย (Multimedia)
-
Photo sharing เว็บที่แบ่งปันการใช้งานรูป เช่น Flickr, Zooomr, Photobucket, SmugMug
-
Video sharing แบ่งปันวิดีโอ เช่น YouTube, Vimeo, Revver
-
Art sharing แบ่งปันภาพศิลปะ deviantART
-
Livecasting การถ่ายทอดสด : Ustream.tv, Justin.tv, Skype
-
Audio and Music Sharing เว็บที่มีการแชร์เพลงจากสถานีวิทยุ และเว็บเพลงหรือดนตรี เช่น imeem, The Hype Machine, Last.fm, ccMixter
-
หมวดรีวิว และแสดงความคิดเห็น (Reviews and Opinions)
-
Product Reviews : epinions.com, MouthShut.com, Yelp.com
-
Q&A : Yahoo Answers
-
หมวดบันเทิง (Entertainment) ส่วนใหญ่จะเป็นเกมส์
-
Virtual worlds : Second Life, The Sims Online
-
Online gaming : World of Warcraft, EverQuest, Age of Conan, Spore (2008 video game)
-
Game sharing : Miniclip
การสื่อสารเครือข่ายหมวดการสื่อสาร (Communication)