นปส.55 (22): ตาถึงใจถึง


ผู้บริหารภาครัฐต้องมีทั้งTomorrow mind และYesterday mind” กล่าวคือ “Tomorrow mind คือการสนใจ มีทักษะทางด้านการบริหารจัดการในแง่มุมต่างๆเพื่อให้งานประสบความสำเร็จก้าวหน้า และYesterday mind คือ รู้จักมองย้อนอดีต เรียนรู้อดีต คิดทบทวนโดยใส่ใจเรื่องกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับและเรื่องราวทางการเงินเพื่อไม่ให้ตนเองทำผิดหรือมีความผิดโดยไม่ตั้งใจ

เข้าสูสัปดาห์ที่ 8 ของการอบรมแล้ว ผ่านไปได้ครึ่งทาง กับชีวิตที่ต้องขับรถเทียวไปเทียวกลับตาก-บางละมุง ก็เหนื่อยพอสมควร จะไม่กลับบ้านเสาร์อาทิตย์ก็คิดถึงลูก สัปดาห์ที่แล้วได้เรียนรู้เกี่ยวกับศาลปกครอง ได้ความรู้ความเข้าใจหลายๆประเด็น

ศาลยุติธรรม มีระบบวิธีพิจารณาคดีเป็น “ระบบกล่าวหา” คู่พิพาทเป็นเอกชนกับเอกชน ลักษณะข้อพิพาทที่คู่ความทั้งสองฝ่ายเสมอภาคกัน บทบาทของศาลคือผู้ใดกล่าวอ้าง ผู้นั้นนำสืบ แพ้ชนะคดีอยู่ที่คู่ความใดมีพยานหลักฐานดีกว่ากัน

ศาลปกครอง ใช้วิธีการพิจารณาคดีแบบ “ระบบไต่สวน” คู่พิพาทเป็นเอกชนกับหน่วยงานของรัฐ/เจ้าหน้าที่ของรัฐ ลักษณะข้อพิพาทคู่ความทั้งสองฝ่ายไม่เท่าเทียมกัน เอกชนเสียเปรียบ บทบาทของศาลต้องแสวงหาข้อเท็จจริง ตัดสินอยู่บนพื้นฐานความเป็นจริง ผลของคำพิพากษาอาจกระทบต่อการบริหารราชการแผ่นดิน

อำนาจของศาลปกครองเกี่ยวข้องกับ 2 ประการคือ ข้อพิพาทระหว่างรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐกับเอกชน หรือข้อพิพาทระหว่างรัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐด้วยกันเอง และ ข้อพิพาทนั้นต้องเนื่องมาจากการกระทำหรือละเว้นกระทำที่รัฐหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐต้องปฏิบัติตามกฎหมายหรือต้องรับผิดชอบในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย

การกระทำของฝ่ายปกครองมี 2 แบบคือแบบแรกการกระทำทั่วไป แบบที่สองการกระทำทางปกครอง ประกอบด้วยปฏิบัติการทางปกครอง การกระทำฝ่ายเดียว (กฎคือกำหนดไว้ก่อน ทั่วไป ไม่เฉพาะคน กับคำสั่งทางปกครอง เน้นเฉพาะเรื่อง เฉพาะคนมีทั้งโดยกฎหมายและโดยเนื้อหา) การวินิจฉัยข้อพิพาท การกระทำสองฝ่าย (สัญญาทางปกครอง)

กระบวนการพิจารณาทางปกครอง มี 5 ขั้นตอนคือ

1. ชั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาทางปกครอง (การกำหนดตัวบุคคลที่จะเข้าสู่กระบวนการพิจารณา)

2. ชั้นดำเนินการพิจารณาทางปกครอง มีหลักการต้องมีประสิทธิภาพและหลักการพิจารณาโดยเปิดเผย

3. ชั้นเสร็จการพิจารณาทางปกครอง หลักว่าด้วยแบบของคำสั่งทางปกครองและหลักว่าด้วยการแจ้งหรือประกาศคำสั่งทางปกครอง

4. ชั้นทบทวนคำสั่งทางปกครอง อุทธรณ์ ทบทวนโดยเจ้าหน้าที่ การขอให้พิจารณาใหม่

5. ชั้นบังคับการตามคำสั่งทางปกครอง สั่งให้ชำระเงิน สั่งให้กระทำหรือละเว้นกระทำ

อาจารย์สุชาติ เวโรจน์ ได้ให้ข้อคิดเตือนใจพวกเราไว้ว่า “ผู้บริหารภาครัฐต้องมีทั้งTomorrow mind และYesterday mind” กล่าวคือ “Tomorrow mind คือการสนใจ มีทักษะทางด้านการบริหารจัดการในแง่มุมต่างๆเพื่อให้งานประสบความสำเร็จก้าวหน้า และYesterday mind คือ รู้จักมองย้อนอดีต เรียนรู้อดีต คิดทบทวนโดยใส่ใจเรื่องกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับและเรื่องราวทางการเงินเพื่อไม่ให้ตนเองทำผิดหรือมีความผิดโดยไม่ตั้งใจ” ในการสั่งราชการต้องพิจารณาเสมอว่าเข้าหลักเกณฑ์ความชอบด้วยกฎหมาย 3 ข้อคือ ความเป็นธรรม ความเป็นกลาง และความโปร่งใส

วันจันทร์ที่ 7 มิถุนายน 2553 รายวิชาเทคนิคการเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง: เครือเจริญโภคภัณฑ์ โดยอาจารย์อภัยชนน์ วัชรสินธุ์ รองกรรมการผู้จัดการด้านประสานกิจการสัมพันธ์เครือเจริญโภคภัณฑ์ อาจารย์บรรยายถึงเศรษฐกิจกระแสหลักที่เน้นทุน วัตถุนิยม บริโภคนิยมกับกระแสรองที่เน้นสมดุล มั่นคง ยั่งยืนอย่างพอเพียง วิเคราะห์ประเทศไทยและแนวทางของเครือเจริญโภคภัณฑ์ ไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม มีจุดแข็งที่ดินฟ้าอากาศและสายเลือดกสิกรรมของคนไทย ที่ตั้งและสถานการณ์สากลเกื้อหนุน

มีจุดอ่อนที่ปัญหาการผลิตขาดวิชาการและเทคโนโลยี เพิ่มผลผลิตโดยวิธีขยายพื้นที่ ความไม่แน่นนอนของธรรมชาติ คนยิ่งทำยิ่งจน และปัญหาด้านการตลาด ทั้งตลาดภายในที่มีอำนาจการต่อรองน้อย ช่องทางจัดจำหน่ายมีน้อย ข้อมูลข่าวสารมีน้อย กับตลาดโลกที่มีผลกระทบจากปฏิวัติเขียวและลัทธิกีดกันทางการค้า เราจะเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสเพราะประเทศไทย มีน้ำมันบนแผ่นดิน

บทบาทภาคธุรกิจเอกชนต่อการพัฒนาเศรษฐกิจสังคม คิดหาเงินเป็นใช้เงินเป็น รู้จักตนเอง รู้ดี-ชั่ว มีเป้าหมายที่มุ่งเน้นการสร้างงาน สร้างอาชีพ การพัฒนาคุณธรรม การพัฒนาคุณภาพ (ความงอกงาม) อาชีพเกษตรเน้นเกษตรธรรมชาติ เกษตรผสมผสานและเกษตรธุรกิจ อาชีพอุตสาหกรรมเน้นการกระจายรายได้โดยใช้กลวิธีผันงานไปหาแรงในชนบท

เกษตรธุรกิจ ครบวงจร การผลิตต้องใช้การตลาดนำ ขายได้ ได้ราคา การตลาดต้องมีประสิทธิภาพโดยวิชาการเทคโนโลยี แปรรูปเชื่อมโยงทุกขั้นตอน โจทย์สำคัญคือเกษตรกรผู้ผลิตต้องอยู่รอด มีกำไร ผู้บริโภคได้ของดี ราคาถูก ซีพีจะทำอะไรต้องพิจารณาประโยชน์ 3 ประการคือประเทศชาติได้ประโยชน์ ประชาชน/ลูกค้าได้ประโยชน์และผู้มีส่วนส่วนเสียได้ประโยชน์

อาจารย์อภัยชนม์เล่าเรื่องการบริหารทรัพยากรมนุษย์ของซีพี แบ่งคนออกเป็น 4 กลุ่มคือเก่งเล็ก สอนให้ทำงานให้คนอื่นเป็น เก่งใหญ่สอนให้ตัดสินลูกน้องได้ ดูความเป็นผู้นำ/สร้างทีม เก๋าเล็ก สอนให้รู้ว่าเหนือฟ้ายังมีฟ้า แปลงนโยบายเป็นวิธีคิด แปลงวิธีคิดสู่นโยบายได้ และเก๋าใหญ่ กระบี่อยู่ที่ใจ และผู้นำทุกคนจะต้องหาคนสืบทอดตำแหน่งโดยไม่ให้เจ้าตัวรู้มาจากสายตัวเอง 1 คน และต่างสาย 2 คน “ผู้นำต้องใช้คนเป็นและสร้างคนเป็น ถ้าเป็นงานใหม่ต้องลงไปสัมผัสเอง ถ้าไม่รู้จริงจะสั่งลูกน้องได้อย่างไร” และ “การตัดสินใจเป็นเรื่องใหญ่ของผู้นำแต่การมอบหมายอำนาจการตัดสินใจเป็นเรื่องใหญ่มากกว่า

วันอังคารที่ 8 มิถุนายน 2553 เรียนวิชาEmpowermentกับการบริหารองค์กรภาครัฐ โดย ศ.ดร. ชาติชาย ณ เชียงใหม่ การเสริมพลังไม่ใช่ One size fits all. เน้นการสเริมพลังองค์การ การเสริมพลังบุคคล และการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน เป็นกระบวนการของการเพิ่มความเชื่อมั่นของบุคคล องค์กรและชุมชนในความสามารถของตนเอง รวมไปถึงการเพิ่มความรับผิดชอบ การให้ความสามารถ หรือการทำให้รู้สึกเป็นเจ้าของ และเห็นประโยชน์ที่ตนและส่วนรวมจะได้รับ

การเสริมพลังมาจากข้างใน มาจากความมุ่งมั่นในตัวเรา ไม่ได้มาจากภายนอก การแข่งขันในการทำงานทำให้คนคิดว่าทรัพยากรมีจำกัด แต่เมื่อหันมาเข้าใจตนเองพัฒนาตนเอง จะเห็นว่าการริเริ่มสร้างสรรค์ไม่มีขีดจำกัด นำไปสู่การมีทรัพยากรที่ไม่จำกัด หากเราช่วยเสริมพลังอำนาจให้ผู้อื่น จะช่วยให้เราค้นพบอำนาจของตัวเอง ความรู้สึกที่ดีที่มีต่อตัวเองช่วยให้บุคลากรต่อสู้เอาชนะปัญหาเรื่องยากๆในการทำงาน มีงานวิจัยหลายฉบับที่ระบุไว้ว่า การเสริมพลังโดยให้โอกาสบุคลากรในการใช้ดุลยพินิจ ตัดสินใจเลือกหาวิธีการทำงานที่ให้ผลดีที่สุดเป็นหนทางหนึ่งในการเพิ่มคุณภาพชีวิตในการทำงานและความผูกพันต่อองค์กร

กระบวนการและวิธีการเสริมพลังในองค์กร จึงเป็นการสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานให้เอื้ออำนวยต่อความร่วมมือ การสร้างสรรค์ การทำให้องค์กรเป็นบ้านที่มีความรัก ความอบอุ่นเป็นองค์กรที่มีคุณค่า ข้อสรุปเกี่ยวกับความหมายของการเสริมพลังที่ชัดเจนที่สุด น่าจะเป็นของ Palmier ที่กล่าวไว้ว่า “การเสริมสร้างพลังให้แก่พนักงานในองค์การคือการให้โอกาสให้เข้ามีส่วนร่วมในการตัดสินใจด้วยตนเองในเรื่องที่เกี่ยวกับงานในหน้าที่ของเขา

อาจารย์ชาติชายได้นำวีซีดีKMโรงพยาบาลบ้านตากที่ทางสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม ทำไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 มาฉายให้พวกเราดูด้วยและอาจารย์จะให้ผมช่วยสรุปให้เพื่อนๆฟัง แต่อาจารย์บรรยายจนเวลาหมดก่อน เลยไม่ได้สรุป วีซีดีชุดนี้เป็นเรื่องราวการนำการจัดการความรู้ไปประยุกต์ใช้อย่าง่ายๆและเนียนไปกับงานประจำในโรงพยาบาลบ้านตากในสมัยที่ผมเป็นผู้อำนวยการอยู่ น่าเสียดายตอนท้ายของเรื่องไม่ได้ฉายให้ดูและผมคิดว่า เป็นไฮไลต์ของการเสริมพลังด้วย เป็นการให้สัมภาษณ์ของคุณอภิชาติ รอดแสวง ที่ได้รับการเสริมพลังจนสามารถพัฒนาตนเองจากคนงานมาเป็นผู้ดูแลระบบคอมพิวเตอร์และมีคำพูดกินใจคนทำงานอยู่หลายประโยค หลังจบชั่วโมงบรรยายนี้ทำให้เพื่อนๆได้ทราบผลงานของผมมากขึ้น

วันพุธที่ 9 มิถุนายน 2553 ช่วงเช้า ให้สรุปบทเรียนโมดูลสอง การพัฒนามุมมองในระดับสากล อาจารย์แจกใบสรุปบทเรียนของแต่ละคนคืนมา ให้กลุ่มมาอภิปรายสรุปประเด็นร่วมกันแล้วให้สรุปเป็นสไลด์นำเสนอส่ง กลุ่มผมก็ยังคงมอบหมายให้ผมเป็นคนทำสไลด์นำเสนอโดยมีเนื้อหาครอบคลุม 4 รายวิชาคือระบบทุนสากลกับตลาดทุนและเศรษฐกิจไทย ผลกระทบประเทศไทยจากสถานการณ์ด้านพลังงาน บทบาทของประเทศไทยในการจัดการสิ่งแวดล้อมของโลก: ภาวะโลกร้อน และบทบาทของประเทศไทยในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ

กลุ่มผมสรุปความรู้ที่ได้รับทั้ง 4 รายวิชาในหมวด 2 การพัฒนามุมมองในระดับสากล (3E1P) สั้นๆ ดังนี้

¢ Economy: เสถียรภาพไม่แน่นอน ปลาใหญ่กินปลาเล็ก สร้างความได้เปรียบเชิงแข่งขัน สร้างอาณาจักรไร้ขอบเขต กีดกันการค้า (โหด เร็ว ไร้ปราณี ไม่มีรูปแบบแน่นอน อ่อนด้อยคุณธรรม เน้นแต่กำไร)

¢ Energy: อิงเศรษฐกิจโลก ราคาผันผวน เริ่มขาดแคลน ใช้เปลือง พึ่งพิงภายนอกสูง ใช้พลังงานทางเลือกน้อย บิดเบือนราคา

¢ Environment: โลกร้อน น้ำแข็งขั้วโลกละลาย ระบบนิเวศเสียสมดุล สภาพอากาศรุนแรง ขาดแคลนอาหาร โรคอุบัติใหม่/ซ้ำ

¢ Politics: อดีตเด่นปัจจุบันด้อย บทบาทในอาเซียนลดลง/มึนชา ดุลอำนาจโลกเริ่มเปลี่ยน (จากสหรัฐ ยุโรป ญี่ปุ่น สู่จีน อินเดีย อาฟริกา)

พร้อมกับการสรุปเป็นโมเดลเพิ่มเติมจากประสบการณ์ว่า นักปกครองต้องเป็นทั้งผู้นำและผู้จัดการ ผู้นำเน้นคน ผู้บริหารเน้นกระบวนการ และสอดคล้องกับบทบาท3Eของผู้นำคือ Energy, Energize, Execute โดยหลังจากผ่านหมวดวิชาที่ 1 คือปรับกระบวนทัศน์และชุดความคิดแล้ว ก็ต้องรู้เขา (หมวด 2)และรู้เรา (หมวด3) และมีการคิดต่อเป็นข้อเสนอแนะเพื่อการนำไปปฏิบัติรับมือใน 4 ด้านคือ

การเมืองระหว่างประเทศ ต้องมีการสร้างภาพพจน์ไทยในต่างประเทศ การสร้างเสถียรภาพทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย สร้างความเชื่อมั่นในความมั่นคงของไทย และให้ความสำคัญกับจีน อินเดียและอาฟริกามากขึ้น

เศรษฐกิจโลก ต้องรับมือกับการกีดกันทางการค้าที่มีความรุนแรง ส่งเสริมสินทางปัญญาให้นำมาใช้มากขึ้น การไหลเวียน (ข้ามประเทศ) อย่างเสรีของแรงงาน  ทุน ความรู้ข่าวสาร และสินค้าและการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี

พลังงาน ต้องลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิลจากภายนอก สร้างความมั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้า ปรับโครงสร้างราคาพลังงาน หาพลังงานทางเลือกที่เหมาะสม

สิ่งแวดล้อม ต้องปรับตัวรับมือกับการกัดเซาะชายฝั่งและภาวะน้ำท่วม การรับมือกับโรคระบาดและภาวะฉุกเฉินทางสุขภาพ การสร้างความมั่นคงด้านแหล่งอาหารและน้ำ

และปิดท้ายสไลด์ด้วย คำพูดของจอห์น ซี. แม็กซ์เวลล์ ว่า “คนเราควรพยายามก้าวไปให้ถึงความสามารถสูงสุดของตน ไม่ใช่แค่ก้าวไปให้ถึงตำแหน่งสูงสุดขององค์กร

ช่วงบ่ายมีโปรแกรมตรวจร่างกายจากสถาบันโรคทรวงอก ที่พี่นัด ช่วยประสานมาให้ เป็นการตรวจสมรรถภาพความฟิตของร่างกายคล้ายๆกับของมหาวิทยาลัยบูรพาและศูนย์ส่งเสริมสุขภาพมิชชั่น แต่จะมีเพิ่มเรื่องการตรวจอายุเปรียบเทียบตามสภาพร่างกาย ตามโครงการรักษ์ หัวใจให้พอเพียง ของสถาบันโรคทรวงอก มีการตรวจการเผาผลาญพลังงานของร่างกายเทียบเป็นอายุ ของผมได้ 32 ปี ตรวจเปอร์เซ็นต์ไขมันใต้ผิวหนัง เปอร์เซ็นต์น้ำ ไขมันช่องท้อง มวลกระดูก มวลกล้ามเนื้อและความจุปอด

ในการฝึกอบรมที่ผ่านมาพวกเราจะได้รับการดูแลประสานงานเป้นอย่างดีจากผู้ประสานงานการฝึกอบรมของสถาบันส่งเสริมกิจการบ้านเมืองที่ดีสองคนคือน้องเจนหรืออิสราภรณ์ แซ่ลิ้ม และน้องเอส หรือไพรัช ธาระรูป ทั้งสองคนเป็นคนที่มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี มีศักยภาพในการทำงานสูงและมีความรับผิดชอบสูงด้วย

หมายเลขบันทึก: 387114เขียนเมื่อ 22 สิงหาคม 2010 12:03 น. ()แก้ไขเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2019 12:33 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี