ผมได้รับการประสานจากท่านจรัญ ผอ.กศน.อำเภอพระพรหม และเชิญเข้าร่วมเป็นวิทยากร "โครงการการจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร" ในการจัดประชุมเสวนาแกนนำคุณกิจหมู่บ้านเชิงปฏิบัติการ ซึ่งจัดขึ้น วันนี้ (6 ก.ค.49) เป้าหมาย จำนวน 80 คน จาก 10 หมู่บ้าน ๆ ละ 8 คน
เดินทางเข้าถึงศาลาประชาคม ได้เจอ อ.จำนง หนูนิล(ครูนงเมืองคอน) เดินยิ้มเข้ามาสวัสดีทักทาย พร้อมแนะนำทีมงานอีก 2 ท่าน ให้รู้จักว่าเขียน Blog แล้วเหมือนกัน
ก่อนเล่าเรื่องราวกิจกรรมของวันนี้ ขอเล่าที่ไปที่มาของโครงการก่อน ดังนี้ครับ
- ท่านผู้ว่า ฯ วิชม ทองสงค์ จัดการแก้จนจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยใช้ กระบวนการ KM เป็นเครื่องมือ และจัดทำ"โครงการการจัดการความรู้แก้จนเมืองนคร" ขึ้น
- ดำเนินโครงการแบบบูรณาการจากทุกหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง
- อ.ภีม จาก ม.วลัยลักษณ์ ผู้ประสาน
- ท่านผู้ว่า + หน.ส่วนราชการ : คุณเอื้อ/อำนวยจังหวัด
-
ผู้แทนจากส่วนราชการต่าง ๆ ส่วนละ 5 คน : คุณอำนวยกลาง
(ผมอยู่ในคณะนี้ครับ) - นายอำเภอ/หน.ส่วนราชการ : คุณเอื้อ/อำนวยอำเภอ
- เจ้าหน้าที่ที่ทำงานในพื้นที่ : คุณอำนวยตำบล
- แกนนำ หมู่บ้าน ๆ ละ 8 คน (ผู้เก็บข้อมูลหมู่บ้านในปี 48 โดย ที่ทำการปกครองจังหวัดเป็นเจ้าภาพในขณะนั้น) : คุณกิจ
- ปี 49 ดำเนินต่อยอดโครงการ จากหมู่บ้านที่เก็บข้อมูลแล้ว โดยให้ กศน.จังหวัด เป็นกองเลขา ดำเนินการบูรณาการหน่วยราชการ ใช้ "การจัดการความรู้"เป็นเครื่องมือ
- แบ่งอำเภอออกเป็นโซนตามลักษณะภูมิประเทศ เพื่อความสะดวกในการดำเนินโครงการ เป็น 5 โซน
- ให้คุณอำนวยกลาง อำนวยการช่วยเหลือโซนต่าง ๆ
ผมเองได้รับมอบหมายจากที่ประชุม "อำนวยกลาง" ให้ช่วยเหลือ"โซนตาปี 2 " ซึ่งไม่มีอำเภอพระพรหมอยู่ในโซนนี้ ผมเข้ามาต่างโซนที่ผมรับผิดชอบ จึงถูกเชิญในฐานะวิทยากรครับ ในวันนี้
อ.จำนง กับผม ได้รับมอบหน้าที่ให้ดำเนินการ ต่อจาก พิธีกร ผอ.จรัญ ซึ่ง อ.จำนง กับผม ชี้แจง คุณกิจสั้น ๆ พอเข้าใจ และให้ฝึกปฏิบัติการตามใบงาน ที่เตรียมไว้ คือเป้าหมายงาน หรือเป้าหมายกิจกรรมแก้จน โดยให้ฝึกตั้งเป้าหมายของครัวเรือนของตนเองก่อน งานที่ฝึกเรียนรู้ในวันนี้คุณกิจหมู่บ้านละ 8 คน ต้องไปขยายผลกับทีมงาน อีก 7 คน ต่อหนึ่งคน เมื่อครบตามขั้นตอนนี้ จะมีคุณกิจในหมู่บ้านเกิดขึ้นเป็น 64 คน และ 64 คน นี้จะเป็นเวทีเรียนรู้แก้จนในหมู่บ้านต่อไป หมู่บ้านละ 6 เวที
เมื่อทุกคนฝึกกำหนดเป้าหมายแล้ว แต่ละหมู่บ้าน ส่งตัวแทนออกมานำเสนอ และในช่วงนี้พบว่า บางคนที่นำเสนอหลงประเด็น
แต่ถึงแม้นจะหลงประเด็น กลับได้สิ่งที่มีคุณค่าอย่างมาก และผู้ร่วมสัมมนาก็ให้การยอมรับ ซึ่งพบว่า องค์ความรู้แบบภูมิปัญญาชาวบ้านหลั่งไหลออกมามากมายจริง ๆ และเป็นประโยชน์กับชุมชนทั้งนั้น
และได้รู้ว่าคุณกิจนั้น รู้จักโยงข้อมูล ศักยภาพในชุมชน กับสภาวะปัจจุบัน เพื่อแก้ปัญหาความยากจน ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่คาดคิด
ภาคบ่าย อ.จำนง ได้ขอลากลับก่อนเพราะมีภาระกิจ ผมกับ ผอ.จรัญ ดำเนินการต่อ โดยผมชี้แจงสั้น ๆ ในเรื่องการวางแผนการจัดเวที โดยชี้ประเด็นว่าควรคำนึงถึงอะไรบ้างที่จะไม่เป็นอุปสรรค เช่น วันประเพณี วันดีที่ชาวบ้านมักจะทำพิธีกรรม เป็นต้น
ให้ทีมคุณกิจแต่ละหมู่บ้าน ช่วยกันพิจารณา กำหนดแผนการจัดเวที จำนวน 6 ครั้ง ว่าดำเนินการเมื่อไหร่ ที่ไหน เรื่องอะไร เพราะแต่ละหมู่บ้านเรื่องพูดคุยจะแตกต่างกันไป ตามศักยภาพพื้นที่ อาชีพและวิถีชีวิต
เมื่อแต่ละหมู่บ้านกำหนดแผนแล้วก็ส่งตัวแทนออกมานำเสนอ
ในการจัดประชุมแกนนำครั้งนี้ ได้พบความรู้ฝังลึกของแกนนำที่ถ่ายทอดออกมาเป็นคำพูดในหลาย ๆ เรื่อง คาดว่า เวที 6 ครั้ง ที่จะมีขึ้นในโอกาสต่อไป คงจะได้พบ องค์ความรู้ภูมิปัญญามากขึ้นและได้ใจจริงของชุมชนมาช่วยกันแก้ปัญหาของเขาเอง
ชอฃมเชยครับ
ขอชื่นชมกับการทำงานของทีมนครศรีธรรมราช ที่มีการบูรณาการกันจริงๆ ทำขอบเขตของแต่ละหน่วยงานให้เบลอๆ ยึดชาวบ้านเป็นศูนย์กลาง ได้ไปสัมผัสและเห็นมาหลายงาน/โครงการ
เรียน ท่านรองอธิบดีไพโรจน์
ขอบพระคุณท่านรองมากครับ ที่ท่านได้เยี่ยมและสนในบันทึกของกระผม พร้อมให้คำชมเชยเป็นขวัญกำลังใจมาก ๆ เลยครับ
ชาญวิทย์ สมศักดิ์
ขอบคุณ คุณสิงห์ป่าสัก คุณสำราญ มากนะครับ อยากให้ช่วยแนะนำบ้างในส่วนที่เห็นว่าบกพร่อง