ยาเม็ดคุมกำเนิด

                 เรียนรู้เรื่องยาคุมกำเนิด

          ยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นการคุมกำเนิดแบบรับประทาน   ซึ่งป้องกันการตั้งครรภ์โดยการยับยั้งการตกไข่   ซึ่งในยาแต่ละเม็ดจะประกอบด้วยสารเคมีสังเคราะห์ที่มีคุณสมบัติเช่นฮอร์โมน   คือ   เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน   ซึ่งฮอร์โมนจะไปยับยั้งฮอร์โมนของสมองและต่อมใต้สมองไม่ให้กระตุ้นที่รังไข่   จึงทำให้ไม่มีการตกไข่   มีมูกเหนียวที่ปากมดลูก   ทำให้เชื้ออสุจิผ่านเข้าไปในท่อนำไข่ได้ลำบาก   และเมื่อใช้ไปหลายเดือนก็จะทำให้โพรงมดลูกบางตัวทำให้ตัวอ่อนไม่สามารถฝังตัวได้   ซึ่งการออกฤทธิ์ของยาคุมกำเนิดจะเต็มที่ภายใน   7วัน   ในการรับประทานยาแต่ละรอบ   เมื่อรอบการตกไข่ปกติประมาณ   14  -15  ±2   วัน   นับจากการมีประจำเดือนวันแรก   ดังนั้จึงควรเริ่มทานยาภายใน   3- 5วัน  นับจากวันแรกของการมีประจำเดือน   แต่การรับประทานยาในวันที่  7 ของการมีประจำเดือนจะทำให้ประสิทะธิภาพการคุมกำเนิดลดลง

กลไกการออกฤทธิ์ในการคุมกำเนิดของ   Progestogen

1.ยับยั้งการหลั่งของ   FH,LHจากต่อมใต้สมองทำให้ไม่มีการตกไข่

2.มีผลทำให้มูกบริเวณปากมดลูกเหนียวข้น

3.มีผลต่อเยื่อบุโพรงมดลูก   ทำให้ฝ่อตัว   ไม่เหมาะกับการฝังตัวของตัวอ่อน

4.เปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหวของท่อนำไข่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการเดินทางของตัวอสุจิและไข่ที่ผสมแล้วและยังทำลายความสามารถของอสุจิที่จะไปผสมกับไข่ด้วย

  กลไกการออกฤทธิ์ในการคุมกำเนิดของ   Estrogen

1.ยับยั้งการหลั่งของ  FSH   ทำให้ไข่ไม่สุก

2.  Estrogen เพิ่มฤทธิ์ของ   Progestogen   ต่อเนื้อเยื่อเป้าหมาย

3.Estrogen   จะช่วยลดปัญหาเลือดออกกะปริดกะปรอยจากการใช้   progestogen

         ชนิดของยาเม็ดคุมกำเนิด

ชนิดฮอร์โมนรวม

1.Monophasic   pill   เป็นยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีระดับฮอร์โมนเท่ากันทุกเม็ดในยาแผงเดียวกัน    ซึ่งมีทั้งชนิดที่ประมาณฮอร์โมนต่ำ   คือ   มี  esthinyle   estradial  30  ไมโครกรัม

และProgestogen  150ไมโครกรัม   ชนิดฮอร์โมนสูง  มีesthinyle   estradial  50 ไมโครกรัม  Progestogen   500   ไมโครกรัม 

2.Multiphasic   pill   เป็นยาเม็ดคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมนในแต่ละเม็ดไม่เท่ากัน   มีทั้งสองกลุ่มในเม็ดเดียวกัน   และสามกลุ่มในเม็ดเดียวกันด้วย

   ชนิดโฮอร์โมนเดี่ยว

1. ชนิดlow -dose  /mini   pill   ซึ่งใช้ในสตรีหลังคลอดและให้นมบุตร   หรือผู้ที่มีข้อห้ามในการใช้   estrogen

2.ชนิดใช้หลังร่วมเพศ  ซึ่งจะต้องรับประทานยาภายใน  1   ชั่วโมงหลังการร่วมเพศ

หรือไม่เกิน  72ชั่วโมง   หลังจากนั้นอีก   12  ชั่วโมงให้รับประทานซ้ำอีก  1เม็ด