พระราชบัญญัติารศึษาแห่งชาติ พ .ศ.  2542

ารศึษา  หมายความว่า  ระบวนารเรียนรู้เพื่อความเจริญงองามของบุคคลและสังคมโดยารถ่ายทอดความรู้  ารฝึ  ารอบรม ารสืบสานทางวัฒนธรรม ารสร้างสรรค์จรรโลงความ้าวหน้าทางวิชาาร  ารสร้างองค์ความรู้อันเิดจาารจัดสภาพแวดล้อมสังคม 

ารเรียนรู้และปัจจัยเื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

ารศึษาขั้นพื้นฐาน  หมายความว่า  ารศึษา่อนระดับอุดมศึษา

ารศึษาตลอดชีวิต  หมายความว่า  ารศึษาที่เิดจาารผสมผสานระหว่างารศึษาในระบบ ารศึษานอระบบและารศึษาตามอัธยาศัย เพื่อให้สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

สถานศึษาขั้นพื้นฐาน  หมายความว่าสถานศึษาที่จัดารศึษาขั้นพื้นฐาน

มาตรฐานารศึษา หมายความว่า ข้อำหนดที่เี่ยวับคุณลัษณะ  คุณภาพ ที่พึงประสงค์และมาตรฐานที่ต้องารให้เิดขึ้นในสถานศึษาทุแห่ง และเพื่อใช้เป็นหลัารเทียบเคียงสำหรับารส่งเสริมและับดูแล ารตรวจสอบ  ารประเมินผลและารประันคุณภาพทางารศึษา

ผู้สอน  หมายความว่า ครูและคณาจารย์ ในสถานศึษาระดับต่าง ๆ

บุคลารทางารศึษาหมายความว่า ผู้บริหารสถานศึษา ผู้บริารทางารศึษา ร่วมทั้งผู้สนับสนุนารศึษาซึ่งเป็นผู้ทำหน้าที่ให้บริาร หรือปฏิบัติงานเี่ยวเนื่องับารจัดระบวนารเรียนารสอน ารนิเทศ และารบริหารารศึษาในหน่วยงานารศึษาต่างๆ

ระทรวง  หมายความว่า ระทรวงศึษา  ศาสนา และวัฒนธรรม

หมวด   1  บททั่วไป  ความมุ่งหมายและหลัาร

-      ความมุ่งหมาย   มุ่งพัฒนาคนไทยให้เป็น  ที่สมบูรณ์ ทั่งร่างาย  จิตใจ  สติปัญญา  ความรู้คู่คุณธรรม

-      หลัารจัดารศึษา          เป็นารศึษาตลอดชีวิตสำหรับประชาชน  ให้สังคมมีส่วนร่วมในารจัดารศึษา  และพัฒนาระบวนารเรียนรู้ให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง

 -      ารจัดระบบโครงสร้าง  และระบวนารจัดารศึษา  ยึดหลั 6 ข้อ

 1.   มีเอภาพด้านนโยบายแต่หลาหลายารปฏิบัติ

2.    ระจายอำนาจสู่เขตพื้นที่ารศึษาสถานศึษาและองค์รปครองส่วนท้องถิ่น

3.     ำหนดมาตรฐานสถานศึษาารประันคุณภาพารศึษาทุระดับและทุประเภทารศึษา

4.    ส่งเสริมมาราฐานวิชาชีพครู  คณาจารย์  และบุคลารทางารศึษา

5.     ระดมทรัพยารจาแหล่งต่าง ๆมาใช้ในารจัดารศึษา

6.      ารมีส่วนร่วมของบุคคล  ครอบครัว ชุมชน องค์ร ชุมชนองค์ารปครองส่วนท้องถิ่น  สถาบันสังคมอื่นๆ

 

หมวด   2  สิทธิและหน้าที่ทางารศึษา

-    สิทธิและโอาสทางารศึษา  ได้แ่  ารศึษาขั้นพื้นฐาน  12  ปี และารศึษาสำหรับผู้พิาร/ ด้อยโอาส

-     สิทธิในารจัดารศึษา  ทุคนต้องมีส่วนร่วมในารจัดารศึษาไม่ว่าจะเป็นบุคคล  ครอบครัว  องค์รชุมชน  องค์รวิชาชีพ  สถาบันทางศาสนา  องค์รเอชน  และสถาบันอื่น ๆ

-     ผู้จัดารศึษามีสิทธิรับประโยชน์จารัฐ ในด้านารสนับสนุนความรู้ ความสามารถในารอบรมเลี้ยงดู  เงินดุดหนุนารจัดารศึษา  และารลดหย่อนยเว้นภาษี

หมวด   3  ระบบารศึษา

-      ารจัดารศึษา  3  รูปแบบ (  มาตรา 15) ในระบบ  นอระบบ และตามอัธยาศัย

-      สถานศึษาอาจจัดรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหรือทั้ง 3 รูปแบบ็ได  มีารเทียบโอนผลารเรียนได้ทั้ง 3 รูปแบบ

-      ารศึษาในระบบ  มี 2 ระดับ  คือ

1.    ารจัดารศึษาขั้นพื้นฐาน  รัฐต้องจัดให้ไม่น้อยว่า  12  ปี  อย่างทั่วถึง

มีคุณภาพโดยไม่เ็บค่าใช้จ่าย (  ารศึษาภาคบังคับ  9 ปี  คือ อายุย่างเข้าปีที่ 7 ถึงย่างเข้าปีที่ 16)   

2.  ารศึษาระดับอุดมศึษา  ได้แารศึษาระดับปริญญาและต่ำว่า

ปริญญา                              

หมวด   4 แนวารจัดารศึษา 

ยึดหลั  ตาม มาตรา  22 คือ ผู้เรียนสำคัญที่สุด  ผู้เรียนสมารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศัยภาพ  โดยเน้นความสำคัญที่ความรู้ความสามารถ  คุณธรรม  จริยธรรม  ระบวนารเรียนรู้ที่เหมาะสมแต่ละระดับารศึษา

-                      สาระารเรียนรู้  เน้นความรู้เี่ยวับตนเอง  คณิตศาสตร์  และภาษา  วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี  ศาสนา  ศิลปะ  วัฒนธรรม  ีฬา  ภูมิปัญญาไทย และารประอบอาชีพ  และารดำรงชีวิตอย่างมีความสุข

-    ารจัดระบวนารเรียนรู้ ( มาตรา 24 )

1.     สอดคล้องความสนใจ  ความถนัด และความแตต่างระหว่างบุคคล

2.     ฝึทัษะระบวนารคิด  ารจัดาร ารเผชิญสถานารณ์ารประยุต์ใช้ความรู้

3.      เรียนรู้จาประสบารณ์จริง  ฝึ ปฏิบัติให้ทำได้  คิดเป็น  ทำเป็น

รัารอ่านและใฝ่รู้

4.      ผสมผสานความรู้อย่างสมดุลปลูฝังคุณธรรม ค่านิยมคุณลัษณะ

อันพึงประสงค์

5.      จัดบรรยาาศ  สภาพแวดล้อม สื่อ ที่เอื้อต่อารเรียนรู้

6.      เรียนรู้ได้ทุเวลา ทุสถานที่ ประสานความร่วมมือ จาทุฝ่ายเพื่อพัฒนาผู้เรียน ตามศัยภาพ

-        ารประเมินผู้เรียนพิจารณาจาพัฒนาารของผู้เรียน  ความประพฤติ  พฤติรรมารเรียน ารร่วมิจรรมและารทดสอบ ( มาตรา 26 )

-        ารจัดทำหลัสูตร  คณะรรมารสถานศึษาเป็นผู้ำหนดหลัสูตรแลาง  สถานศึษาจัดทำหลัสูตรท้องถิ่น

-         ารสร้างความร่วมมือ สถานศึษาร่วมับบุคคล ครอบครัว ( มาตรา 29 )

-         สถานศึษา  พัฒนาระบวนารเรียนารสอนที่มีประสิทธิภาพ และส่งเสริมให้ผู้สอนสามารถวิจัย เพื่อพัฒนาารเรียนรู้

หมวด   5  ารบริหารและารจัดารศึษา

-         แบ่งเป็น  3 ระดับ คือ ระดับชาติ ระดับเขตพื้นที่ และระดับสถานศึษา

-         ให้ระทรวงระจายอำนาจารบริหารและารจัดารศึษาไปยังเขตพื้นที่ารศึษาและสถานศึษาโดยตรงในด้านวิชาาร งบประมาณ บริหารบุคคล และารบริหารทั่วไป เป็นไปตามระทรวง

-          คณะรรมารเขตพื้นที่  มีหน้าที่ับ  ดูแลสถานศึษา จัดตั้ง ยุบรวมและเลิสถานศึษา  ประสานส่งเสริมสนับสนุนสถานศึษาเอชนในเขตพื้นที่ ประสานส่งเสริมองค์รปครองส่วนท้องถิ่น ให้สามารถจัดารศึษา  ส่งเสริม  สนับสนุนจัดารศึษาบุคคลและองค์รต่าง ๆ และับดูแลหน่วยงานศาสนา  ศิลปะและวัฒนธรรม

-          องค์ประอบของคณะรรมารเขตพื้นที่ารศึษา  ผู้แทนองค์รชุมชน  องค์รเอชน  องค์รปครองส่วนท้องถิ่น  สมาคมวิชาชีพครู  ผู้บริหารสถานศึษา  สมาคมครู ผู้ปครองและผู้ทรงคุณวุฒิด้านารศึษา  ศาสนา ศิลปะแลวัฒนธรรม

-          คณะรรมารสถานศึษาขั้นพื้นฐานมีหน้าที่  ับ  ส่งเสริมและสนับสนุนิจารของสถานศึษา

-          องค์ประอบของคณะรรมารสถานศึษาขั้นพื้นฐาน ผู้แทน ผู้ปครองครู  องค์รชุมชน องค์ปครองส่วนท้องถิ่น  ศิษย์เ่า ผู้ทรงคุณวุฒิและผู้บริหารสถานศึษา

-           ารบริารและารจัดารศึษาขององค์รปครองส่วนท้องถิ่น มีสิทธิจัดารศึษาระดับใดระดับหนึ่งหรือทุระดับ

-           ารบริหารและจัดารศึษาเอชน  เน้นความมีอิสระ  รัฐับติดตามประเมินคุณภาพและมาตรฐาน สนับสนุนด้านเงินอุดหนุน วิชาาร  สิทธิประโยชน์ ลดหย่อนหรือยเว้นภาษีจัดารศึษาได้ทุระดับทุประเภท

หมวด   6 มาตรฐานและารประันคุณภาพารศึษา

ระบบารประันคุณภาพารศึษา แบ่งเป็น ระบบประันคุณภาพภายใน และระบบประันคุณภาพภายนอ

ระบบประันคุณภาพภายใน  หน่วยงานที่รับผิดชอบ คือหน่วยงานต้นสังัดมีหน้าที่ส่งเสริมสนับสนุน  และสถานศึษามีหน้าที่ระบบประันภายใน โดยขอรับารประเมินจา สมศ.  และจัดทำรายงานประจำปีเสนอหน่วยงานต้นสังัดและสาธารณชน

ระบบประันคุณภาพภายนอ หน่วยงานที่รับผิดชอบคือ  สมศ. จะประันสถานศึษาทุๆ 5 ปีโดยำหนดเณฑ์และวิธีารประเมิน แจ้งผลต่อสถานศึษาและรางานหน่วยงานต้นสังัดสาธารณชน

หมวด   7  ครู  คณาจารย์  และบุคลารทางารศึษา

ครู  คณาจารย์  และบุคลารทางารศึษา มีคุณภาพ มีมาตรฐาน เป็นวิชาชีพชั้นสูง

-       มีระบบระบวนารผลิตารพัฒนา

-       องค์รวิชาชีพ มีมาตรฐาน ใบอนุญาต ารับดูแล และมีารพัฒนา

-       องค์ลางมีารบริหารบุคคลมีารระจายอำนาจ

-       มีารจัดสวัสดิารด้านเงินเดือน ค่าตอบแทน สวัสดิาร สิทธิประโยชน์ที่เื้อูล

-       มีองทุนพัฒนาและองทุนส่งเสริม

หมวด   8  ทรัพยารและารลงทุนเพื่อารศึษา

1.     ระดมทรัพยารทั้งภาครัฐและเอชน

2.     รายได้สถานศึษาไม่ต้องส่งคืนคลัง

3.    รัฐจัดงบประมาณให้ารศึษาในฐานะสำคัญสูงสุดต่อารพัฒนาที่ยังยืนของประเทศ

                -      เงินอุดหนุนทั่วไปรายบุคคล

                -      องทุนู้ยืมผู้เรียนยาจน

                -      จัดเป็นพิเศษให้ผู้พิาร ด้อยโอาส และผู้มีความสามารถพิเศษ

                -       คำนึงถึงคุณภาพและความเสมอภาค

                -       จัดงบอุดหนุนทั่วไปให้สถานศึษา  อุดมศึษาที่เป็นนิติบุคคล

                -        องทุนู้ยืมสถานศึษาเอชน

                -        องทุนพัฒนาารศึษาของรัฐและเอชน

4.   จัดเงินอุดหนุนให้บุคคลและองค์รที่จัดารศึษา

5.   มีระบบตรวจสอบติดตามประเมินารใช้งบประมาณ

 

               

หมวด   9  เทคโนโลยีเพื่อารศึษา

-     รัฐจัดสรรคลื่นความถี่  สื่อตัวนำ  โครงสร้างพื้นฐาน

-     ส่งเสริม  สนับสนุน  ารผลิตและพัฒนาแบบเรียน สื่อและเทคโนโลยีให้แข่งขัน

อย่างเสรี

-       ารพัฒนาบุคลารผู้ผลิตและผู้ใช้

-      ผู้เรียนมีสิทธิได้รับารพัฒนาารใช้เทคโนโลยีเพื่อารศึษาอย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

-       รัฐต้องส่งเสริมารวิจัยและพัฒนาารผลิตและารพัฒนาเทคโนโลยี

-       จัดตั้งองทุนพัฒนาเทคโนโลยีารศึษา

-       มีหน่วยงานลางดูแลและรับผิดชอบ