“ค่ายรับน้องห้อง” กับการสร้างความสามัคคีในห้องเรียน และรุ่นพี่-รุ่นน้อง
ความนำ
โรงเรียนเทพศิรินทร์ โดยกลุ่มงานบริหารกิจการนักเรียนและระดับชั้นต่าง ๆ ได้เปิดโอกาสให้คุณครูประจำชั้นหรืออาจารย์ที่ปรึกษาจัดการบริหารห้องเรียนของตนเองอย่างเต็มที่ หรืออาจกล่าวได้ว่าบทบาทและความสำคัญในการดูแลและพัฒนานักเรียนในห้องเรียนขึ้นอยู่กับคุณครูประจำชั้น 100 % ก็ว่าได้หรืออาจเรียกว่า “One Stop Service Classroom” เพราะคุณครูประจำชั้นต้องทำหน้าที่บริหารจัดการทุกๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นการดูแลนักเรียนด้านวิถีชีวิตในแต่ละวันให้มีความสุข และปลอดภัยในโรงเรียน การดูแลด้านวิชาการของนักเรียนทุกๆ คน ตลอดจนการประสานงานกับผู้ปกครองในทุก ๆ ด้าน ด้วยบทบาทเช่นนี้จึงทำให้คุณครูที่ได้รับหน้าที่ให้เป็นครูประจำชั้นต้องพัฒนาตนเองและเลือกวิธีการต่างๆ ที่จะพัฒนานักเรียนในห้องเรียนของตนอยู่ตลอดเวลา ซึ่งคุณครูส่วนใหญ่ของโรงเรียนเทพศิรินทร์จึงมี “วิธีการ” ที่จะจัดการชั้นเรียนที่เป็นของตนเอง
ต่อมา พ.ร.บ การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ฉบับปรับปรุงแก้ไข 2545 ได้ระบุชัดเจนถึงวิธีการจัดการศึกษาที่สถาบันการศึกษาต้องจัดการศึกษาเพื่อพัฒนานักเรียนให้มีความพร้อมในทุกๆ ด้าน โดยเฉพาะมาตรา ๖ ที่ระบุว่า “การจัดการศึกษาต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข” ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้าในฐานะคุณครูประจำชั้นนักเรียนชั้น ม. 4 ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญที่จะพัฒนานักเรียน “วัยแรกเริ่ม” หรือ “มือแรก” ของการเป็นนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ที่จำเป็นต้องรู้จักแนวทางการเรียนที่แตกต่างไปจากชั้น ม. ต้น การปรับตัวในด้านต่าง ๆ การใช้ชีวิตในฐานะนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายที่จะต้องเผชิญกับการสอบแข่งขันในการเข้าศึกษาต่อ ตลอดจนการเรียนรู้วัฒนธรรมของโรงเรียนเทพศิรินทร์
ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงพยายาสรรหาวิธีการต่าง ๆ ที่จะปรับพื้นฐานหรือพัฒนานักเรียนใน “วัยแรกเริ่ม” นี้ให้มีลักษณะคุณลักษณะอันพึงประสงค์ดังได้กล่าวไว้ข้างต้น โดยเลือกวิธีการจัดกิจกรรมต่างๆ จนในที่สุดข้าพเจ้ามองว่ากิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” เป็นวิธีการที่ดีที่สุดสำหรับข้าพเจ้าที่จะจัดการชั้นเรียนสำหรับพวกเขาเหล่านั้น เพราะกิจกรรมนี้ช่วยส่งเสริมทัศนคติด้านบวก โดยเฉพาะด้านความรักและความสามัคคีในหมู่คณะ ได้เป็นอย่างดี ซึ่งส่งผลทำให้การปกครองหรือดูแลชั้นเรียนของข้าพเจ้าเป็นไปด้วยความราบรื่น
ประวัติกิจกรรมฯ
กิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” ได้รับการพัฒนามาจากโครงการพัฒนาศักยภาพนักเรียนนักเรียนชั้น ม. 4/1 ปีการศึกษา 2545 ม. 4/6 ปีการศึกษา 2546 และ ม. 4/5 ปีการศึกษา 2547 โดยมีคุณครูดวงกมล เหมะรัต และข้าพเจ้าได้จัดโครงการดังกล่าวให้กับนักเรียนประจำชั้นทั้ง 3 รุ่นร่วมกัน โครงการดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อพัฒนานักเรียนที่เป็นนักเรียนสายวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ที่เป็นนักเรียนมีผลการเรียนจากชั้น ม. ต้นในระดับปานกลางเป็นส่วนใหญ่ให้รู้จักการพัฒนาการเรียนและมีความประพฤติดีตลอดปีการศึกษา โดยที่ท่านคุณครูดวงกมล ให้ความสำคัญกับกระบวนการพัฒนาและการปรับตัวของนักเรียนในด้านวิชาการ และตัวของข้าพเจ้ามองถึงจุดเน้นพื้นฐานของนักเรียนดังกล่าวโดยให้ความสำคัญกับพฤติกรรมของนักเรียน ดังนั้นโครงการค่ายพัฒนาศักยภาพดังกล่าวจึงก่อเกิดขึ้นตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ต่อมาใน ปี พ.ศ. 2548 เป็นต้นมารูปแบบของกิจกรรมต่างๆ ในโครงการดังกล่าวมีการปรับเปลี่ยนเพื่อให้เหมาะสมกับสภาพนักเรียน แผนการเรียนของนักเรียน และคุณครูประจำชั้นที่ทำหน้าที่ร่วมกันไม่ว่าจะเป็นคุณครูชูชาติ เพ็งอาทิตย์ คุณครูศิริวรรณ เนตรสว่าง และคุณครูสมชาย เสาวรัตน์ จึงทำให้ต้องปรับเปลี่ยนกิจกรรมต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับกิจกรรมในลักษณะของ “ค่ายรับน้องห้อง” มากยิ่งขึ้น อันเนื่องมาจากข้าพเจ้าเล็งเห็นถึงสภาพปัญหาของนักเรียนปัจจุบันที่มีทั้งนักเรียนเก่าที่จบ ม.3 จากโรงเรียนเทพศิรินทร์ และนักเรียนที่เข้าใหม่ ว่ามีความแตกต่างกันไม่ว่าจะเป็นด้านการเรียน การปรับตัว และด้านการใช้ชีวิตสำหรับวัยรุ่น ม. ปลาย ของสังคมเมือง ข้าพเจ้าจึงปรับกิจกรรมต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับภาวะดังกล่าว
ด้วยเหตุผลข้างต้น ข้าพเจ้าจึงจัดกิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” ที่มีจุดมุ่งหมายหลักเพื่อเสริมสร้างความสามัคคีในชั้นเรียน โดยมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นการสร้างความรัก ความเข้าใจ รวมทั้งแนวทางการเรียนและการใช้ชีวิตในระดับ ม. ปลาย จากรุ่นพี่ ๆ ที่เคยผ่านกิจกรรมค่ายนี้มาตั้งแต่ปีการศึกษา 2548 จวบจนถึงปัจจุบัน (ปีการศึกษา 2552) สำหรับนักเรียนชั้น ม. 4/7 ห้องคิงส์สายศิลป์หรือค่ายที่ 8 และปีการศึกษานี้ 2553 คงจะดำเนินการกิจกรรมค่ายนี้เป็นครั้งที่ 9 ให้กับนักเรียนชั้น ม. 4/12 สายศิลป์ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้านี้
การดำเนินการ
โครงการค่ายพัฒนาศักยภาพนักเรียนข้างต้นและกิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” ดำเนินการผ่านคุณครูประจำชั้น โดยดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ทุกกิจกรรมผ่าน “รุ่นพี่ห้อง” หรือนักเรียนที่ข้าพเจ้าเคยประจำชั้นมา นักเรียนทุกคนเมื่อขึ้นไปอยู่ในชั้น ม. 5 ก็จะกลับมาจัดค่ายให้กับน้อง ๆ ร่วมกันโดยมีรุ่นพี่ ชั้น ม.6 เป็นที่ปรึกษาด้านกิจกรรม ข้าพเจ้าจะเป็นเพียงผู้ประสานงาน และอำนวยความสะดวกในด้านต่าง ๆ นักเรียนรุ่นพี่ทุกคนจะกำหนดหน้าที่ต่าง ๆ รับผิดชอบร่วมกัน ตามกิจกรรมที่ตนเองถนัด
การจัดกิจรรม “ค่ายรับน้องห้อง” จะใช้เวลาดำเนินกิจกรรมเป็นเวลา 2 คืน 3 วัน ซึ่งมักจะเริ่มตั้งแต่ตอนเย็นของวันศุกร์ และจะปิดกิจกรรมค่าย ฯ ในวันอาทิตย์เย็น ของทุก ๆ ปีที่มีการดำเนินการ กิจกรรมนี้นักเรียนชั้น ม. 4 ห้องที่ข้าพเจ้าประจำชั้นจะต้องนอนค้างที่โรงเรียน โดยใช้ห้องเรียนประจำชั้น เป็นสถานที่พัก และเป็นสถานที่ดำเนินกิจกรรม แต่สำหรับพิธีเปิด มักจะใช้หอประชุมใหญ่ของโรงเรียน ซึ่งมักจะได้รับเกียรติจากท่านผู้อำนวยการ หรือรองผู้อำนวยการเป็นประธานในพิธีเปิดเสมอมา นับเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับนักเรียนผู้ดำเนินการค่ายหรือผู้เข้าร่วมกิจกรรมค่าย
สำหรับงบประมาณในการดำเนินการกิจกรรมค่ายฯ จะได้รับการสนับสนุนจากผู้ปกครองนักเรียนทุกคน โดยดำเนินการระดมทุนทรัพย์ผ่าน “ประธานผู้ปกครองเครือข่ายห้อง” และคณะกรรมการผู้ปกครองเครือข่าย ในการนี้คณะกรรมการดังกล่าว และผู้ปกครองนักเรียนเต็มใจที่จะให้การสนับสนุน ตลอดจนการให้ความช่วยเหลือและการเข้าร่วมกิจกรรมกับลูก ๆ ของตนเองในคืนวันเสาร์ โดยผู้ปกครองจะนำอาหารมาร่วมรับประธานด้วยกัน
กิจกรรม
กิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” จะใช้เวลา 2 คืน 3 วัน โดยเริ่มต้นในวันศุกร์เย็นของปลายเดือนมิถุนายน หรือต้นเดือนกรกฏาคม ของทุกปี ซึ่งมีกิจกรรมโดยสังเขปดังนี้
ก. กิจกรรมในวันศุกร์
1. ลงทะเบียนผู้เข้าร่วมค่าย 2. พิธีเปิด
3. กิจกรรมละลายพฤติกรรม 4. กิจกรรมสันทนาการ
5. กิจกรรม “พบครูประจำชั้น”

ข. กิจกรรมในวันเสาร์
1. กิจกรรมสันทนาการ 2. กิจกรรมฐานวิชาการ 8 สาระการเรียนรู้
3. กิจกรรม Walk Rally 4. กิจกรรมกีฬาสัมพันธ์
5. Party Night 6. กิจกรรม “การดำเนินชีวิตใน ม. ปลาย”
7. กิจกรรมดูหนัง..ย้อนดูตน 8. กิจกรรมบายศรีสู่ขวัญ

ค. กิจกรรมในวันอาทิตย์
1. กิจกรรม เล่าประสบการณ์จากรุ่นพี่ 2. กิจกรรม เขียนข่าว เล่าความ
3. พบผู้ปกครองเครือข่าย 4. พิธีปิด

***ดูภาพกิจกรรมค่ายฯ เพิ่มเติม คลิกที่นี้
http://gotoknow.org/blog/admins7atrcu-topic4/360410
ประโยชน์
กิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” ที่ดำเนินการติดต่อกันมาเป็นเวลาหลายปีนั้นได้ส่งผลทำให้ข้าพเจ้าในฐานะครูประจำชั้นได้เรียนรู้เด็กนักเรียนเป็นรายบุคคล และได้เห็นความประพฤติของนักเรียนในแง่มุมต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น และที่สำคัญที่สุดข้าพเจ้ายอมรับว่านักเรียนทุกคนมักไม่ค่อยจะ “ดื้อ” และว่านอนสอนง่าย และให้ความเกรงใจ และนักเรียนบางคนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง ก็พยายามปรับตัวให้ดีขึ้น ตลอดจนเขาเหล่านั้นสามารถพูดคุยกับข้าพเจ้ามากขึ้น และนี่คือสิ่งที่ข้าพเจ้าได้รับจากนักเรียนที่ผ่านค่าย “รับน้องห้อง” และข้าพเจ้าคิดว่าพวกเรา (ผู้อ่าน) ซึ่งเป็นเพื่อนร่วมอาชีพต้องการมากที่สุดคือการปกครองชั้นเรียนและสอนนักเรียนอย่างมีความสุข ซึ่งตลอดระยะเวลาการประจำชั้นมาเป็นเวลา 18 ปี และตลอดระยะเวลาของการจัดค่ายนี้เป็นเวลา 8 ปี ข้าพเข้ารู้สึกประทับใจในนักเรียนประจำชั้น และรู้สึกว่าพวกเขาเหล่านั้นปกครองไม่ยากเลย
หากจะกล่าวถึงประโยชน์ที่นักเรียนได้รับก็คงไม่พ้นเรื่องของ “ความสามัคคี” ในหมู่คณะไม่ว่าจะเป็นความสามัคคีระหว่างรุ่นพี่และรุ่นน้องผู้เคยร่วมประสบการณ์ค่ายทั้ง ม. 4-6 และที่สำคัญที่สุดนักเรียนรู้จักกันทุกคน และเสริมสร้างความรักความสามัคคี ซึ่งนั้นเป็นจุดเริ่มต้นของการใช้ชีวิตด้วยกันตลอด 3 ปีของการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในโรงเรียนเทพศิรินทร์ เมื่อพวกเขาเริ่มต้น “วัยแรกเริ่ม” ด้วยทัศนคติแง่บวกทั้งต่อเพื่อน ต่อคุณครู ต่อโรงเรียน แล้ว ลำดับต่อไปคือการสรรหาแนวทางที่เป็นเชิงบวกให้กับตนเอง และมีนักเรียนหลายคนที่ผ่านกิจกรรม “ค่ายรับน้องห้อง” ทั้งที่อยู่ในฐานะผู้ร่วมค่าย ผู้ดำเนินการค่าย และที่ปรึกษาค่ายนี้ ต่างก็ออกไปรับใช้สังคมเทพศิรินทร์ และชุมชน ไม่ว่าจะเป็นประธานนักเรียนฯ ประธานชุมนุม และอื่น ๆ ด้วยเช่นกัน





................................................