ต้นทุนชีวิตคืออะไร?

       ผู้เขียนได้มีโอกาสเข้าร่วมอบรมเชิงปฏิบัติการ"เตรียมครูผู้จัดกระบวนการเรียนรู้เพศศึกษารอบด้าน"  วันที่ 27 - 30 เมษายน 2553  ณ โรงแรมโคราชรีสอร์ท  อ.โชคชัย จ.นครราชสีมา ได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบ   4As Model และแบบ QQR มีความประทับใจในความตั้งใจของทีมงานวิทยากรที่จะถ่ายทอดกระบวนการจัดการเรียนรู้เพศศึกษาแล้ว  ผู้เขียนยังมีสิ่งที่ประทับใจที่มาสะดุดใจและความคิดก็คือ  หนังสือเล่มหนึ่งชื่อว่า   ต้นทุนชีวิตเด็กและเยาวชนไทย  แต่งโดยนายแพทย์สุริยเดว ทรีปาตี จึงอยากถ่ายทอดความรู้สึกที่คนส่วนใหญ่ในทุกวันนี้มองข้ามไปผ่านตัวอักษรดังนี้

        ต้นทุนชีวิตคืออะไร?

    ต้นทุนชีวิตมาจากคำว่า Developmental Assets หมายถึงต้นทุนขั้นพื้นฐานที่มีผลต่อการพัฒนาทางด้านจิตใจ สังคม สติปัญญาให้คนๆหนึ่งสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างเข้มแข็งต้นทุนชีวิตเป็นปัจจัยสร้าง หรือเป็นปัจจัยเชิงบวกทางด้านจิใจ อารมณ์สังคม ที่จะหล่อหลอมให้เด็กคนหนึ่งเจริญเติบโตและดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้

        ต้นทุนชีวิตมาจากไหน?

    จริงๆเราทุกคนเกิดมามีต้นทุนชีวิตในระดับหนึ่งแล้ว ทั้งต้นทุนภายในและต้นทุนภายนอก ต้นทุนนี้จะเพิ่มขึ้นตามการเลี้ยงดูของพ่อแม่ สิ่งแวดล้อมที่ดี และความใกล้ชิดกับธรรมชาติ แต่โลกยุคเทคโนโลยีในปัจจุบัน ทำให้ชีวิตผู้คนมีความเป็นวัตถุนิยม ห่างไกลธรรมชาติมากขึ้น ต้องแย่งกันอยู่ ต้องแย่งกันกิน แย่งกันเรียน แย่งกันทำมาหากินพ่อแม่จำนวนไม่น้อยพลอยเลี้ยงลูกแบบเครื่องจักรเครื่องยนต์ ขาดความเข้าใจในพัฒนาการมีความคาดหวังเกินความเป็นจริงจนเกิดความเครียด

     เด็กๆคร่ำเคร่งกับการเรียน ผู้ใหญ่คร่ำเคร่งกับการทำงานหาเงิน การวัดคุณค่าจึงแตกต่างจากอดีต คุณค่าที่จำเป็นต่อการมีชีวิตที่ดีถูกบั่นทอนโดยไม่รู้ตัว เด็กคนไหนโชคดีเกิดมาท่ามกลางครอบครัวและสิ่งแวดล้อมที่อบอุ่นมีความเข้าอกเข้าใจกัน ต้นทุนชีวิตก็จะพัฒนาเพิ่มพูนเป็นทุนที่เข้มแข็ง เด็กคนไหนโชคไม่ดีเกิดมาท่ามกลางความขัดสน ด้อยโอกาสเติบโตในสังคมสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการเรียนรู้สิ่งที่ดีต้นทุนชีวิตก็จะค่อยๆถูกบั่นทอนลดลงไปเรื่อยๆ

     ต้นทุนชีวิตจึงไม่ใช่ของใหม่ แต่เป็นของที่มีมาแต่เดิมแล้ว สมัยก่อนสังคมไทยเป็นครอบครัวขยาย มีชุมชนที่เข้มแข็ง มีความสมานฉันท์ อยู่กันด้วยความรัก มีสัมพันธภาพที่ดีต่อกัน รู้จักการแบ่งปัน การให้ การทำกิจกรรมร่วมกัน นี่คือต้นทุนชีวิตแบบไทยๆที่ดีที่เรามีอยู่แล้ว

      แต่เมื่อช่วง 10 ปีเศษที่ผ่านมา สังคมไทยเปลี่ยนไปด้วยความเจริญทางด้านเทคโนโลยีและความเป็นสังคมเมือง ที่รุกคืบเข้ามาแทนที่ความงดงามตามวิถีเดิม ครอบครัวเริ่มอ่อนแอ ชุมชนขาดความเข้มแข็ง กิจกรรมระหว่างเพื่อนฝูง เด็ก เยาวชนค่อยๆลดน้อยลง การเรียนรู้นอกโรงเรียนในรูปแบบต่างๆของเด็ก เยาวชนก็พลอยน้อยลงไปด้วย ต้นทุนชีวิตของเด็กและเยาวชนในปัจจุบันจึงอ่อนแอลงไปในหลายๆด้าน