ก็โรงบาลไม่รายงานมา แล้วอำเภอจะมีตัวเลขรายงานได้ยังงัย อ้าว ! นี่แหละเขาเรียกว่า แม่ไม้มหาดไทย

        อยากเขียนเรื่องอุบัติเหตุในช่วงเทศการไว้เพื่อทบทวนความทรงจำ ตลอดเวลาในการทำหน้าที่ผู้อำนวยการโรงพยาบาลในอดีต ผมแทบไม่ได้ไปไหนเลยในช่วงเทศกาล โดยมีสาเหตุหลักใหญ่ๆอยู่ ๒ ประการ ประการแรกก็คือไม่มีหมออยู่เวร บางครั้งน้องที่มาอยู่ด้วยก็อยากกลับบ้านหรือไปเที่ยว เราก็ต้องยอม อีกประการหนึ่งคือมีคำสั่งเป็นลายลักษณ์อักษรให้ผู้อำนวยการโรงพยาบาลต้องเตรียมพร้อมเพื่อรองรับอุบัติเหตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุบัติเหตุหมู่ ปีนี้เป็นปีแรกที่ผมหลุดออกจากวงจรดังกล่าว แต่ก็ยังติดตามข่าวคราวเกี่ยวกับความสูญเสียช่วงเทศกาลนี่อยู่

       ผมจำได้ว่า เจ้าหน้าที่ห้องฉุกเฉินผมมีเหตุให้ต้องปะทะคารมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อยู่หลายครั้ง ถึงขนาดผมต้องลงไปไกล่เกลี่ยก็มี ประเด็นสำคัญก็คือการรายงานผู้บาดเจ็บ และเสียชีวิต กระทรวงสาธารณสุขมีระบบรายงานช่วงเทศกาลก่อนที่จะดึงฝ่ายต่างๆเข้ามาร่วมมานานหลายปี ผมเข้าใจว่าเมื่อได้ข้อมูลมาแล้วเกิดความคิดว่าถ้าฝ่ายที่มีอำนาจเข้ามาร่วมสั่งการคงจะทำให้การป้องกันความสูญเสียมีประสิทธิภาพมากขึ้น

      แต่เมื่อศูนย์รวมการรายงานข้อมูลไปตกอยู่กับฝ่ายปกครอง เราก็เจอแม่ไม้มหาดไทย ทุกๆรอบจะมีคำสั่งแปลกๆ จากที่ประชุมอำเภอ เช่น

-ให้รายงานเฉพาะอุบัติเหตุที่เป็นคดี (มีชาวบ้านกี่คนที่อยากเป็นคดี และมีตำรวจกี่นายที่อยากได้คดีเยอะๆ)ซึ่งบัดนี้ได้กลายเป็นแนวทางระดับชาติไปแล้ว ซึ่งการไม่เป็นคดีก็มีผลต่อการใช้สิทธิ พรบ.ตามมาอีกด้วย

-ให้รายงานเฉพาะผู้บาดเจ็บที่มีคู่กรณี ล้มเองไม่นับ

-ให้รายงานเฉพาะผู้ป่วยที่ต้องนอนโรงพยาบาล

        ขั้นตอนสำคัญ โรงพยาบาลห้ามรายงานเองต้องผ่านการกลั่นกรองของศูนย์อำเภอ หรือนายอำเภอก่อนทุกครั้ง มีอยู่ครั้งหนึ่งอำเภอเราไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บ แต่กลางที่ประชุมอำเภอมีคนถามว่าแล้วญาติเขาที่ประสบอุบัติเหตุหายไปไหน ผมได้นำเสนอที่ประชุมเพื่อที่จะอธิบายถึงปัจจัยเสี่ยงสามเส้าของอุบัติเหตุ(ตัวบุคคล หรือพฤติกรรมมนุษย์ เช่น วินัยจราจร จิตสำนึกส่วนบุคคล วัฒนธรรมบนท้องถนน ยานพาหนะ เช่น การออกแบบยานยนต์ การแต่งเพื่อเพิ่มสมรรถนะ การขาดการบำรุงรักาตรวจสอบสภาพพร้อมใช้งาน สภาพแวดล้อม โดยเฉพาะถนน เช่น จุดอันตราย ไฟส่องสว่าง พื้นถนนที่ชำรุด สัญญาณจราจรไม่ชัดเจน เป็นต้น)ซึ่งปัจจัยต่างๆต้องได้รับการวางแผนการแก้ไขก่อนช่วงเทศกาล คราวนั้นผมถูกเบรก ด้วยลีลาของท่านประธานว่า ก็โรงบาลไม่รายงานมา แล้วอำเภอจะมีตัวเลขรายงานได้ยังงัย อ้าว ! นี่แหละเขาเรียกว่า แม่ไม้มหาดไทย

      ดูตัวเลขสถิติปีนี้จาก สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน(สพฉ) ซึ่งโรงพยาบาลเป็นผู้กรอกข้อมูล มีหลายอย่างน่าสนใจ เช่น

-วันที่เปรียบเทียบกัน ไม่ใช่วันที่ แต่เป็นลำดับวันที่เฝ้าระวัง

-ข้อมูลก็ยังเป็นการเปรียบเทียบยอด ที่ในใจผู้เก็บอยากให้มันลด แม้จะ ๑ คนก็ยังจะได้ออกข่าวดีใจ

-ไม่มีข้อมูลสำคัญสำหรับการวางแผนป้องกันครั้งหน้า(อาจมีแต่ไม่ได้นำเสนอ) ชวนให้คิดว่า ปีที่แล้วเท่านั้น ปีนี้เท่านี้ แล้วปีหน้ายังงัย?

ลองช่วยกันดูครับ

 

ฟังการแถลงข่าวของศูนย์ฯที่มีคนใส่เสื้อกั๊กมาพูดแล้ว รู้สึกเซ็งๆครับ