ยี่ต๊อก จำเลย ศาล คดี อาญา โทษ

ยี่ต๊อกเป็นคำที่ใช้กับกำหนดโทษที่ศาลใดศาลหนึ่งจะใช้ลงโทษจำเลยในคดีอาญา เช่น ในความผิดฐานลักทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๓๓๔ กำหนดโทษจำคุกไว้  ๓ ปีหรือปรับ ๖๐๐๐ บาทหรือทั้งจำทั้งปรับ   แต่บัญชียี่ต๊อกอาจกำหนดให้ลงโทษจำคุก ๖ เดือน

การมีบัญชียี่ต๊อก(เขาว่ากันว่า)ก็เพื่อให็ศาลเดียวกันตัดสินคดีอย่างเดียวกันเหมือนกัน

แต่การมีบัญชียี่ต๊อกทำให้ผมสงสัยว่า น่าจะเป็นการขัดหลักทางอาญาและน่าจะไม่เป็นธรรมแก่จำเลย เพราะตามประมวลกฎหมายอาญากำหนดให้การพิจารณากำหนดโทษของจำเลย(แม้แต่กระทำความผิด) ต้องดูคุณลักษณะของจำเลยแต่ละคนไปและลักษณะคดี เช่น ยากจน ข้นแค้น ทำผิดเพราะจำเป็นอย่างอื่น ทรัพย์มีราคาน้อย   แต่การมีบัญชียี่ต๊อกกลับไม่ได้พิจารณาในเรื่องเหล่านี้เลย  โดยถือโทษเท่ากันเป็นสำคัญ

เท่าที่ผมเคยทราบ(อาจจะไม่จริง) ในสมัยท่านประมาณเป็นประธานศาลฎีกา ท่านพยายามที่จะยกเลิกการใช้บัญชียี่ต๊อก  แต่ก็หายเงียบไป