ปัญหาที่ ๘
พระเจ้ามิลินท์ตรัสถามว่า ดูก่อนพระนาคเสน ก็คำที่เธอว่า นามและรูปนั้น อะไรเป็นนาม อะไรเป็นรูป
พระนาคเสนทูลตอบว่า ขอถวายพระพร สิ่งที่ไม่ปรากฏแก่ตา หู จมูก ลิ้น กาย เพราะเป็นของละเอียดหรือเป็นของไม่มีตัว ไม่มีตน เช่นจิตหรืออารมณ์ที่เกิดกับจิต นี้เป็นนามสิ่งที่อาจทราบได้ด้วยตาเป็นต้นนี้เป็นรูป
ม. เพราะเหตุไร นามอย่างเดียวหรือรูปอย่างเดียว จึงเกิดขึ้นไม่ได้
น. เพราะต่างอิงอาศัยซึ่งกันและกันจึงจะเกิดขึ้นได้ ถ้าขาดเสียแต่อย่างใดอย่างหนึ่ง ก็เกิดขึ้นไม่ได้
ม. เธอจงหาตัวอย่างมาเปรียบ
น. ขอถวายพระพร เหมือนไก่ก่อนแต่จะเกิดเป็นตัวไก่ ต้องเป็นฟองมาก่อน ๑ ต้องอาศัยการอบอุ่นที่แม่ไก่ฟัก ๑ ต่อนั้นจึงจะเกิดเป็นตัวไก่ขึ้นได้ นี้ฉันใด แม้นามรูปก็ฉันนั้น เหมือนกัน คือต้องพร้อมทั้งนามทั้งรูปจึงจะเกิดขึ้นได้ ขอถวายพระพร อันนามรูปนี้ ถ้ายังมีเหตุปัจจัยอยู่ ก็เกิดอยู่นาน
ม. แปลกจริง
จบนามรูปปัญหา
