วิวัฒนาการของระบบราชการไทย ตอนที่ 2

"วิวัฒนาการของระบบราชการไทย ตอนที่ 2"

ระบบราชการสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สาเหตุของการปรับปรุงระบบราชการในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มี 2 ประการ ได้แก่

1. เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพการณ์ของประเทศ

2. เพื่อให้รอดพ้นจากการคุกคามของลัทธิล่าอาณานิคม

การปรับปรุงระบบราชการในเรื่องต่าง ๆ

- ตั้งคณะที่ปรึกษาราชการแผ่นดิน (Council of State)

- สภาองคมนตรี (Privy Council) หรือ คณะที่ปรึกษาส่วนพระองค์

การปฏิรูปการจัดเก็บภาษีอากรและการคลัง ดำเนินการ

1. จัดตั้งหอรัษฎากรพิพัฒน์ ทำหน้าที่รวบรวมพระราชทรัพย์และเงินภาษีอาการมารวมไว้ที่เดียวกัน

2. ตราพระราชบัญญัติพระธรรมนูญ ทำหน้าที่ตั้งกระทรวงพระคลังมหาสมบัติรับผิดชอบการจัดเก็บภาษีอากรแต่ละประเภท

ปรับโครงสร้างระบบบริหารราชการส่วนกลาง โดย

1. ยกเลิกระบบจตุสดมภ์และตำแหน่งสมุหนายก สมุหกลาโหม

2. จัดตั้งส่วนราชการเป็นกระทรวงและกรม

ปรับโครงสร้างระบบบริหารราชการส่วนภูมิภาค

สาเหตุของการปรับโครงสร้าง

1. การกระจายอำนาจทำให้ราชสำนักมีอำนาจจำกัดและปกครองได้ไม่เต็มที่

2. การแบ่งเป็นหัวเมืองทำให้มหาอำนาจตะวันตกมองว่าแต่ละเมืองเป็นหนึ่งประเทศและพยายามเข้ามายึดครองแต่ละเมือง

การปรับโครงสร้างระบบบริหารราชการส่วนภูมิภาค

1. ให้หัวเมืองทั้งหมดขึ้นกับกระทรวงมหาดไทย

2. ให้รวบรวมหัวเมืองขึ้นเป็นมณฑล จัดตั้งมณฑลเต็มพื้นที่

การจัดระเบียบบริหารราชการใหม่ สามารถลดปัญหาต่าง ๆ เช่น

1. ปัญหาการเมืองระหว่างประเทศ

2. การปกครองภายใน

3. การฉ้อราษฎร์บังหลวง

4. การจัดเก็บภาษีอากรที่รั่วไหล

การปรับโครงสร้างระบบบริหารราชการส่วนท้องถิ่น ได้แก่

1. จัดการปกครองท้องถิ่นในรูปแบบสุขาภิบาล

2. มอบหมายให้ข้าราชการที่ได้รับการแต่งตั้งและกำนันผู้ใหญ่บ้านที่ประชาชนเลือกตั้งมาทำงานร่วมกัน

การปฏิรูประบบกฎหมายและการศาล ได้แก่

1. สถาปนากระทรวงยุติธรรมและจัดระเบียบด้านการศาลใหม่

2. ปฏิรูประบบกฎหมายเดิมเป็นระบบประมวลกฎหมาย (ประมวลกฎหมายอาญา และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง)

การพัฒนาทรัพยากรกำลังคน ได้แก่

1. เลิกระบบทาส

2. ตรา พ.ร.บ.ลักษณะเกณฑ์ทหาร ร.ศ.124

3. ส่งพระราชโอรสไปศึกษาต่อในต่างประเทศและขยายการศึกษาออกไปยังสามัญชน

ที่มา : ความรู้เกี่ยวกับราชการไทยและการเป็นข้าราชการ

สำนักงาน ก.พ.