พระครูปลัดวีระนนท์ วีรนนฺโท : เจ้าอาวาสวัดป่าเจริญราช พระวิปัสสนาจารย์ http://www.veeranon.com/

เมื่อกำหนดภาวนา สติจะดี เมื่อตัวขันติตามมา ตัววิริยะตามมา

ทำให้ขยันเดิน ขยันนั่ง ขยันกำหนดภาวนาอยู่ตลอดเวลานั้น

คือ  สภาวะญาณก็จะเกิดขึ้นง่ายและไว

จะเห็นชัดเจนตั้งแต่นามรูป

 

ตั้งแต่ปฐมฌานคือ  ฌานที่ ๑

เราจะเห็นรูปเห็นนาม แยกรูปแยก  นามอย่างชัดเจน

เราเห็นการเคลื่อนไหวคู้เข้า เหยียดออก เป็นรูปเป็นนามทั้งหมดทั้งสิ้น

ไม่มีสภาวะอะไรเกิดขึ้น มีแต่รูปกับนามที่แยกกันอยู่

 

อารมณ์ที่พองคือรูป มันเกิดกับรูปกับนาม โลกทั้งโลกมีแต่รูปกับนามนั้น

ถ้ามันหนุนเนื่องกันอย่างนี้ คือ  สภาวธรรมที่เกิดขึ้น

องค์ญาณที่เกิดขึ้นก็จะเป็นญาณตามลำดับ

 

ตั้งแต่ญาณที่ ๑ ญาณที่ ๒ ญาณที่ ๓  จนถึง ญาณ ๑๖ แห่งการกำหนดชัดเจน

โดยจิตอยู่ในกาย มันเกิดสภาวะอะไร ก็กำหนดพิจารณาตรงนั้น

มันแยกรูปแยกนาม แยกแล้วเกิดปัญญาหรือไม่

 

หากเกิดปัญญาจะเห็นชัดเจน เราเรียกว่า  วิปัสสนาญาณ

แต่ส่วนหนึ่งเรียกว่าวิปัสสนาฌานคือเมื่อนั่งสมาธิแล้ว มีสมาธิมากขึ้น

สมาธิแก่กล้าเป็นอัปปนาสมาธิ 

เอาตัววิปัสสนาฌาน  ไปกำหนดสภาวธรรมเอากำลังฌาน

ไปพิจารณาสภาวธรรมที่เกิดขึ้น

พอกำหนดชัดเจน ตรงนี้เรียกว่า  วิปัสสนาญาณ อีกขั้นหนึ่ง