เชื่อมสัมพันธ์ด้วยคำสันธาน

 

คำสันธาน  เป็นคำที่ใช้เชื่อมถ้อยคำให้ต่อเนื่องกัน  อาจจะเชื่อมคำ เชื่อม

ประโยค หรือเชื่อมข้อความให้สละสลวยยิ่งขึ้น เช่น

พี่กับน้องไปโรงเรียน (เชื่อมคำ)

พี่ทำการบ้านแต่น้องดูโทรทัศน์ (เชื่อมประโยค)

อดิเทพไม่เข้าเรียนวิชาภาษาไทยจึงทำข้อสอบไม่ได้ (เชื่อมข้อความ)

คำสันธานแบ่งออกเป็น ๓ ชนิด คือ

๑. สันธานเชื่อมประโยคความรวม

-  เชื่อมความให้คล้อยตามกัน  ได้แก่ ก็ กับ และ แล้ว จึง ครั้น...ก็  ถ้า...ก็  ครั้น...จึง  เมื่อ...ก็  พอ...ก็  ทั้ง...ก็ 

ฉันรับประทานอาหารเช้าแล้วไปโรงเรียน

พอฉันมาถึง  เขาก็นำน้ำหวานมาให้ดื่ม

-  เชื่อมความขัดแย้งกัน  ได้แก่  แต่  แต่ว่า  แต่...ก็  แม้...ก็  กว่า...ก็   ถึง...ก็

ณัฐพลอยากสอบผ่านแต่เขาไม่ยอมอ่านหนังสือ

เรายินดีช่วยเหลือเขา  แต่ว่าเขาไม่ยอมรับ

-  เชื่อมความเป็นเหตุเป็นผลกัน  ได้แก่  เพราะ  ด้วย  จึง  ฉะนั้น  ฉะนี้  เพราะว่า  เหตุว่า  ฉะนั้น...จึง  เพราะฉะนั้น  เหตุฉะนี้

เพราะฝนตกหนัก  น้ำจึงท่วมถนนหลายสายในกรุงเทพฯ

ฉันไม่ถนัดวิชาคณิตศาสตร์  ดังนั้นฉันจึงต้องเรียนพิเศษ

-  เชื่อมความเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง  ได้แก่  หรือ  ไม่ก็  ไม่เช่นนั้น  มิฉะนั้น  หรือมิฉะนั้น

เธอจะเลือกเรียนต่อในมหาวิทยาลัยของรัฐหรือเธอจะประกอบอาชีพอิสระ

เธอต้องตั้งใจเรียนมากกว่านี้มิฉะนั้นเธอจะสอบตก

๒.  สันธานเชื่อมประโยคความซ้อน

-  เชื่อมความที่บอกการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่ง มีคำสันธาน ให้ เป็นคำเชื่อม  และเชื่อมความที่เป็นคำพูด มีคำ ว่า เป็นคำเชื่อม

ครูสั่งให้นักเรียนทำรายงาน

ครูตักเตือนนักเรียนว่าต้องตั้งใจเรียนมากขึ้น

-  เชื่อมความแสดงเวลา 

เขามาถึงสถานีรถไฟเมื่อรถไฟขบวนสุดท้ายออกไปแล้ว

-  เชื่อมความบอกเหตุ

อดิเทพสอบตกเพราะเขาไม่ตั้งใจเรียน

-  เชื่อมความบอกผล

อารียาพูดมากจนเพื่อน ๆ รำคาญ

-  เชื่อมความเปรียบเทียบ

นักกรีฑาวิ่งเร็วราวกับลมพัด

๓.  สันธานเชื่อมเนื้อความต่อกัน

-  เพื่อให้ความประสานกัน  ได้แก่  อนึ่ง  ฝ่าย  ส่วน

นายสมชายกับนายสมปองเป็นพี่น้องกัน  นายสมชายผู้พี่ทำไร่ข้าวโพด  ส่วนนายสมปองผู้น้องทำไร่มันสำปะหลัง

- เชื่อมความให้สละสลวย  ได้แก่  อันว่า  อย่างไรก็ตาม  อย่างไรก็ดี  ถึงกระนั้น  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 

การศึกษาทุกระดับมีความสำคัญอย่างยิ่ง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการศึกษาระดับประถมศึกษาเป็นการศึกษาขั้นพื้นฐานของประชาชน

ทดสอบความรู้ความเข้าใจ

๑.  คำที่ขีดเส้นใต้ในข้อใดเป็นสันธาน

ก.  พอได้ยินเสียงร้องว่าช่วยด้วยเขาก็รีบวิ่งไปทันที

ข.  ใคร ๆ ก็อยากให้เธอไปด้วยเพราะเป็นคนคุยสนุก

ค.  โรงพยาบาลนี้ตรวจรักษาด้วยเครื่องมือทันสมัย

ง.  ทางการจะปรับปรุงการเก็บภาษี  ด้วยปรากฎว่ามีผู้เลี่ยงภาษีมากขึ้น

เฉลย  คำตอบที่ถูกคือ ข้อ ง

ด้วย  ตามบริบทในข้อ ง  มีความหมายเช่นเดียวกับ  เพราะ  เพราะว่า  ทั้งนี้เพราะ  เนื่องจาก

 ๒.  ข้อใดที่ใช้คำสันธานเชื่อมความที่มีใจความขัดแย้งกัน

ก.  ทำรายงานส่งเดี๋ยวนี้มิฉะนั้นจะต้องทำตอนสอบซ่อม

ข.  ถึงเขาจะยิ่งใหญ่ฉันก็ไม่กลัว

ค.  ถ้าไม่ออกไปเที่ยวก็ท่องหนังสือนะ

ง.  ถ้าฝนไม่ตกเช้านี้  ตอนบ่ายเขาก็คงมา

เฉลย  คำตอบที่ถูก คือ ข้อ ข 

ข้อ ก ข้อ ค และข้อ ง เชื่อมความเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง