“ตำบลถืมตอง” อำเภอเมืองน่าน เป็นอำเภอหนึ่งที่มีการจัดการตนเองอย่างเป็นระบบมาอย่างต่อเนื่อง บนเป้าหมายร่วมกันของคนในตำบลว่า “อยู่เย็นเป็นสุข และพึ่งตนเองได้”นี่คือจุดหมายปลายทางที่ได้กำหนดไว้ร่วมกัน ผ่านการขับเคลื่อนของ “สภาประชาชนตำบลถืมตอง”

จากการดำเนินงานพัฒนาชุมชนมาต่อเนื่อง โดยเฉพาะการเริ่มต้น “โครงการครอบครัวเข้มแข็ง” ในปี ๒๕๔๗ จนเกิดรูปธรรมของการสานสร้างความสัมพันธ์คนในครอบครัวและชุมชน และนำไปสู่การกิจกรรมการลดละเลิกเหล้าและการพนันในงานศพ จนเกิดมาตรการทางสังคมในระดับตำบลในการ “งดเหล้าและการพนันในงานศพ” ทุกหมู่บ้าน

ผลการขับเคลื่อนงานพัฒนาชุมชน ทำให้เกิดการเรียนรู้และสรุปบทเรียนการทำงานร่วมกัน และได้ก่อรูปจัดตั้งเป็น “สภาประชาชนตำบลถืมตอง” เป็นการรวมเอากลุ่มผู้นำชุมชน ผู้นำท้องถิ่น ปราชญ์ชาวบ้าน เยาวชน ข้าราชการคนในท้องถิ่น และคนจิตอาสา จำนวน ๓๘ คน เข้ามาร่วมกันเป็นสภาของคนตำบลถืมตอง มีหน้าที่รับฟังเอาความคิดเห็นในการพัฒนาจากคนในชุมชนมากำหนดทิศทางการพัฒนาคนในตำบลร่วมกัน รวมไปถึงการกลั่นกรองโครงการพัฒนาต่างๆ ที่เข้ามาในชุมชน เพื่อให้สอดรับไปในทิศทางเดียวกันและสอดคล้องกับเป้าหมายของการพัฒนาตำบล

ตำบลถืมตอง มีกระบวนการจัดการปัญหาของตนเองอย่างเป็นระบบอยู่หลายเรื่อง ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง การจัดสวัสดิการชุมชน, ครอบครัวเข้มแข็ง, งานศพปลอดเหล้าและการพนัน, การจัดการขยะ, การลดพิธีการในงานศพ, โครงการรักษ์ป่าสร้างคน และอีกหลายกิจกรรม (ดูรายละเอียดเพิ่มเติม ที่นี่ ๑, ๒, ๓ )

ตัวอย่างของการจัดการปัญหาตนเองของตำบลถืมตองที่มิดูดายต่อปัญหา ไม่รอหวังพึ่งพิงจากรัฐเท่านั้น หากแต่ลุกขึ้นมาจัดการกับปัญหาของตนเอง นับเป็นตัวอย่างของการจัดการชุมชนที่ดี เป็นตัวอย่างของตำบลจัดการสุขภาพ ที่น่าจะเป็นแบบอย่างให้กับพื้นที่อื่นๆ ได้เข้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ นำไปต่อยอดขยายผลในพื้นที่ของตนเอง

...........................................

บันทึกการเดินทาง....แลกเปลี่ยนเรียนรู้ตำบลต้นแบบการจัดการสุขภาพ.....ร่วมกับศูนย์สสม.ภาคเหนือนครสวรรค์

วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๓