มนุษย์กับนวัตกรรม

มนุษย์...กับนวัตกรรม

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             

 

 ---------------------------------------------

  “ ไม่ลงมือทำ  ก็ไม่เรียนรู้” ดังนั้น อย่าเอาแต่อ่าน อย่าเอาแต่ไปดูเขาทำกัน จงลงมือทำ  ทำให้มากๆแลกเปลี่ยนสิ่งที่เรียนรู้ฯลฯ แล้วจะค้นพบ “ นวัตกรรม” คำกล่าวนี้เป็นคำกล่าวของนักนวัตกรรมที่ได้เข้าไปเรียนรู้ ในองค์กรแบบนวัตกรรมที่ NASA      ดร.วรภัทร์  ภู่เจริญ (การบริหารนวัตกรรมอย่างยั่งยืนและพอเพียง : 2550)

  ในทัศนของผู้เขียนเห็นด้วยกับ ดร.วรภัทร์  ภู่เจริญ  เพราะนวัตกรรมไม่สามารถเกิดขึ้นได้ ถ้าเอาแต่อ่าน แต่ไม่ได้ลงมือทำ  แต่การอ่านเป็นเครื่องมือลำดับต้นๆและสำคัญที่จะนำไปสู่การสร้างนวัตกรรม เพื่อจุดประกายแห่งความคิดจึงมีความจำเป็นที่จะต้องอ่านมาก  แต่เมื่ออ่านแล้วก็ต้องลงมือทดลองสร้างนวัตกรรมต่อไป

  ก่อนที่จะสร้างนวัตกรรมคิดว่าจะต้องมาทำความรู้จักกับนวัตกรรมในแง่มุมต่างๆกันก่อน เพราะในหลักของการเรียนรู้และการจัดการความรู้ นั้น การเรียนรู้ต่างๆไม่มีที่สิ้นสุด  ไม่มีถูกผิด เพราะสิ่งที่ถูก เหมาะสมในวันนี้  อาจจะไม่ถูก ไม่เหมาะสม ในวันข้างหน้าก็ได้ เรื่องราวของ นวัตกรรม มีมากมาย แต่แนวคิดเกี่ยวกับนวัตกรรมในที่นี้ขอนำเสนอในส่วนของ  ความหมาย  ประเภท  และการสร้างองค์กรแห่งนวัตกรรม

ความหมายของนวัตกรรม

  การที่จะรู้จักนวัตกรรมก็จะต้องเข้าใจถึงความหมายของนวัตกรรม เป็นเบื้องต้น ก่อนซึ่งมีผู้ให้ความหมายไว้หลายประการ  ดังนี้

  โธมัส  ฮิวซ์   :  นวัตกรรม เป็นการนำวิธีการใหม่ๆมาปฏิบัติหลังจากได้ผ่านการทดลองหรือได้รับการพัฒนามาเป็นขั้นๆแล้ว โดยมีขั้นตอนตามลำดับ คือ การคิดค้น การพัฒนา และนำไปปฏิบัติจริง  ซึ่งมีความแตกต่างจากการปฏิบัติเดิมที่เคยปฏิบัติมา            (กีรติ  ยศยิ่งยง : 2552)

   กีรติ  ยศยิ่งยง  :  นวัตกรรม เป็นกระบวนการสร้างสรรค์ คิดค้น พัฒนา สามารถนำไปปฏิบัติจริง และมีการเผยแพร่ออกสู่ชุมชน ในลักษณะเป็นของใหม่ที่ไม่เคยมีมาก่อน  หรือของเก่าที่มีอยู่แต่เดิมแต่ได้รับการปรับปรุงเสริมแต่งพัฒนาขึ้นใหม่ให้มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ สามารถนำไปใช้ในเชิงพานิชย์ได้ (กีรติ  ยศยิ่งยง : 2552)

  วรภัทร์  ภู่เจริญ  :  นวัตกรรม คือ เครื่องมืออย่างหนึ่งในความเป็นนักประกอบการมืออาชีพ

                       :   นวัตกรรม คือ การกระทำต่างๆที่นำเอาทรัพยากรต่างๆมาทำให้เกิดขีดความสามารถใหม่ๆในทางที่ดีขึ้น

                      :  “ นวต” มาจากคำว่า ใหม่(new หรือ nuvo) เมื่อพ่วงคำว่า  “กรรม” ที่แปลว่า การกระทำลงไป   จะกลายเป็น  การกระทำใหม่ๆ หรือ ผลงานใหม่ๆซึ่งถ้าแปลนวัตกรรม = การกระทำใหม่ๆดูออกจะแคบเกินไป เพราะนวัตกรรมมความหมายที่กว้าง และยิ่งใหญ่กว่าแค่ทำอะไรใหม่ๆ

 จากที่กล่าวมาข้างต้น ผู้เขียนคิดว่า  นวัตกรรม  คือ  เครื่องมือ รูปแบบ  วิธีการ ที่สร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่ หรือ ปรับปรุง ต่อยอดของเดิมเพื่อใช้ในการแก้ปัญหา  พัฒนาองค์กรให้บรรลุตามเป้าหมาย

  เมื่อรู้แล้วว่านวัตกรรมคืออะไร  เพื่อความเข้าใจมากยิ่งขึ้นก็มาทำความรู้จักกับประเภทของนวัตกรรมต่อไป โดยมีนักวิชาการที่มีความสนใจเกี่ยวกับนวัตกรรม ได้แบ่งประเภทของนวัตกรรมไว้ดังนี้

  ประเภทของนวัตกรรม

  ในปัจจุบัน นวัตกรรม มีอยู่อย่างหลากหลายและจะพบเห็น ได้ยินได้ฟังอยู่เสมอ ดังนั้นจึงมีการแบ่งนวัตกรรมออกเป็นประเภทต่างๆ เพื่อให้เป็นหมวดหมู่ และเข้าใจง่าย  ซึ่งมีนักนวัตกรรมได้แบ่งประเภทไว้ ดังนี้ 

  สำนักนวัตกรรมแห่งชาติ(อ้างใน กีรติ  ยศยิ่งยง : 2552 ) แบ่งประเภทของนวัตกรรมออกเป็น  2  ประเภท คือ

          1.นวัตกรรมผลิตภัณฑ์ (Product  Innovation) ที่ประกอบไปด้วยนวัตกรรมของผลิตภัณฑ์ที่จับต้องได้ กับผลิตภัณฑ์ที่จับต้องไม่ได้

          2.นวัตกรรมกระบวนการ (Process  Innovation) ที่ประกอบไปด้วยนวัตกรรมกระบวนการทางเทคโนโลยี และนวัตกรรมกระบวนการทางองค์กร

  เชลเวย์ เบคเกอร์ (อ้างใน กีรติ  ยศยิ่งยง : 2552 )  แบ่งนวัตกรรมออกเป็น 3 ประเภท คือ

          1.นวัตกรรมทางสินค้า (Product  Innovation) ในเรื่องเกี่ยวกับการสร้างสินค้าใหม่  การปรับปรุงสินค้าที่มีอยู่ หรือ รวมสินค้าที่มีอยู่เข้าไปในสินค้าใหม่

         2. นวัตกรรมทางกระบวนการ (Process  Innovation) ในเรื่องของการเปลี่ยนวิธีการผลิตสินค้า  รวมถึงรูปแบบการบริหาร หรือเกี่ยวข้องกับส่วนประกอบที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการ ที่มีผลต่อกระบวนการผลิตสินค้าใหม่หรือประสิทธิภาพในกระบวนการผลิต

        3.นวัตกรรมทางการตลาด (Marketing  Innovation)  ในเรื่องที่เกี่ยวกับบรรจุภัณฑ์ ช่องทางการจัดจำหน่าย หรือการประเมินและการทำนายความต้องการของผู้บริโภค

วรภัทร์   ภู่เจริญ  (การบริหารนวัตกรรมอย่างยั่งยืนและพอเพียง : 2550)  ได้แบ่ง      ประเภทของนวัตกรรมออกเป็นดังนี้

1. นวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์
2. นวัตกรรมด้านกระบวนการ
3. นวัตกรรมด้านการบริการ
4. นวัตกรรมด้านการตลาด
5. นวัตกรรมด้านการเงิน
6. นวัตกรรมด้านภาษา ศิลปะ และวัฒนธรรม
7. นวัตกรรมด้านการบริหารจัดการ และการปกครอง
8. นวัตกรรมด้านความศรัทธา ความคิด และความเชื่อ

Ralph  Kate (การบริหารจัดการนวัตกรรม : 2550)  ได้แบ่งประเภทของนวัตกรรมไว้ดังนี้

    1.นวัตกรรมส่วนเพิ่มและนวัตกรรมที่สร้างความเปลี่ยนแปลงจากเดิมโดยสิ้นเชิง

    2.นวัตกรรมในกระบวนการ

    3.นวัตกรรมในบริการ

ประเภทของนวัตกรรมที่กล่าวมา  ในทัศนของผู้เขียนคิดว่าประเภทของนวัตกรรมน่าจะแบ่งออกเป็น  5  ประเภทดังนี้

     1.นวัตกรรมด้านการบริหารจัดการ  เป็นการสร้างนวัตกรรมเพื่อแก้ไขปัญหา หรือ เพื่อการพัฒนาองค์กรในการบริหารจัดการที่นำไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมาย

     2.นวัตกรรมด้านการศึกษา ตามศาสตร์สาขาต่างๆ  เป็นนวัตกรรมที่ส่งเสริมการจัดการศึกษาในศาสตร์สาขาต่างๆเพื่อให้ผู้เรียน ผู้ศึกษาในระดับต่างๆมีความรู้ ความเข้าใจ เกิดการเรียนรู้ที่ถูกต้องและเร็วขึ้น

     3.นวัตกรรมด้านกระบวนการ เป็นการสร้างนวัตกรรมเพื่อให้มีกระบวนการในการดำเนินการเรื่องต่างๆให้ง่ายและรวดเร็วขึ้นและประสบความสำเร็จในการดำเนินการ

    4.นวัตกรรมด้านผลิตภัณฑ์  เป็นนวัตกรรมที่ส่งเสริมการผลิตที่สร้างสรรค์  แปลกใหม่  เหมาะกับบุคคลและยุคสมัยสะดวกในการใช้งาน

    5.นวัตกรรมด้านการตลาดและการบริการ  เป็นนวัตกรรมในการนำเสนอการขาย  การจำหน่ายสินค้า ผลิตภัณฑ์ต่างๆ  และการให้บริการที่เป็นที่พึงพอใจของผู้รับบริการ

 หลักการพื้นฐานขององค์กรแห่งนวัตกรรม

    องค์กรแห่งนวัตกรรม เป็นองค์กรที่มีความเท่าทันในการเปลี่ยนแปลง และพัฒนาไปตามยุคสมัยเพื่อสร้างความพึงพอใจทั้งบุคคลในองค์กรและผู้รับบริการจากองค์กร         มีเป้าหมายมุ่งสู่ความสำเร็จและเจริญก้าวหน้าขององค์กรองค์กร จะเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรมได้  จะต้องมีหลักการในการบริหารจัดการ  มีคุณลักษณะที่จะเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรม  หลักการดังกล่าวนี้ได้มีนักวิชาการเสนอแนวคิดไว้อย่างหลากหลาย ดังนี้  

   กีรติ   ยศยิ่งยง (องค์กรแห่งนวัตกรรม แนวคิดและกระบวนการ : 2552) ได้แสดงแนวคิดว่า การสร้างองค์กรแห่งนวัตกรรม ผู้บริหารจำเป็นจะต้องเข้าใจหลักการพื้นฐานขององค์กรแห่งนวัตกรรม  8 ประการสำคัญ  คือ

     1.ต้องรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับธุรกิจอย่างดี (Business Knowledge)

    2.ต้องมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับอิทธิพลของสภาพแวดล้อมเป็นอย่างดี (Environment  Knowledge)

    3.ต้องมีความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับการวางแผนยุทธศาสตร์ (Strategy  Knowledge)

    4.ต้องมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับองค์การและ ธรรมาภิบาล (Organization and Good Governance knowledge)

    5.ต้องมีความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับบุคลากร (People  Knowledge)

    6.ต้องมีความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับการเป็นผู้นำองค์การ ( Leadership  Knowledge)

    7.ต้องมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการสื่อสาร (Communication  Knowledge)

    8.ต้องมีความยืดหยุ่น  และความสามารถในการเปลี่ยนแปลง (Flexibility  and  Capacity for  Change)

เชลเวย์  เบคเกอร์ (องค์กรแห่งนวัตกรรมwww.chicagogsb.edu/faculty/selectedpapers/sp14.pdf) ได้เสนอหลักการพื้นฐาน 8 องค์ประกอบสำคัญ ขององค์กร แห่งนวัตกรรม ไว้ดังนี้

    1.ต้องความรู้  ความเข้าใจเกี่ยวกับธุรกิจอย่างดี (Business Knowledge)

    2.ต้องนำคุณค่า และพันธกิจขององค์กรเข้าเป็นเรื่องเดียวกัน

     3.ผู้บริหารและการจัดการ (Leadership  and  Management)

     4.การจูงใจพนักงานให้สร้างสรรค์นวัตกรรม (People  Motivation)

     5.วัฒนธรรมและบรรยากาศการทำงาน (Culture and Work climate)

     6.ความสามารถในการเปลี่ยนแปลง (Capacity  for  Change)

     7.องค์กร และธรรมาภิบาล (Organization and Good Governance)

     8.สมรรถนะของพนักงานแต่ละคน (Individual  Capacity)

พสุ  เตชะรินทร์ (อ้างถึงใน องค์กรแห่งนวัตกรรม แนวคิดและกระบวนการ : 2552) ได้อธิบายลักษณะขององค์กรแห่งนวัตกรรม ไว้ ดังนี้

     1.มีทิศทางและกลยุทธ์ที่ชัดเจนที่จะพัฒนาองค์กรให้เป็นองค์กรแห่งนวัตกรรม

     2.สร้างวัฒนธรรมขององค์กรที่ให้ความสำคัญ และคุณค่ากับนวัตกรรมเป็นสำคัญ

     3.ความมุ่งมั่นและทุ่มเทของผู้บริหาร

     4.โครงสร้างองค์กร ที่มีความยืดหยุ่นในระดับที่เหมาะสมที่ก่อให้เกิดนวัตกรรมในองค์กร

     5.มีบุคลากรที่จะทำหน้าที่ตามบทบาทต่างๆภายใต้กระบวนการนวัตกรรม

     6.การทำงานร่วมกันเป็นทีม   เนื่องจากนวัตกรรมจะมีโอกาสเกิดขึ้นได้จากการทำงานร่วมกันของบุคคลที่มีพื้นฐานที่หลากหลายมากกว่า

     7.มีการพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะที่เหมาะสม   เพื่อเอื้อต่อการเป็นผู้ที่สามารถคิดค้นสิ่งใหม่ๆ

     8.ให้ความสำคัญกับบรรยากาศและสภาวะแวดล้อมในการทำงาน

    9.มีความเชื่อมโยงกับปัจจัยภายนอกองค์กร เนื่องจากหลายครั้งที่นวัตกรรมได้เกิดขึ้นจากภายในแต่เป็นการสามารถเชื่อมโยงแนวคิดต่างๆจากภายนอกเข้ามารวมกัน

   จากแนวคิดของนักวิชาการด้านนวัตกรรม ที่ได้เสนอลักษณะขององค์กรแห่งนวัตกรรม ไว้อย่างหลากหลายนั้น ในทัศนของผู้เขียนคิดว่า องค์กรแห่งนวัตกรรม ต้องมีลักษณะ ดังนี้

      1.โครงสร้างขององค์กร เอื้อต่อการบริหารจัดการที่ก่อให้เกิดนวัตกรรม

      2.องค์กรที่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง

      3.องค์กรที่มีการพัฒนาหรือส่งเสริมให้บุคลากรมีการพัฒนาอยู่เสมอ

     4.ผู้นำองค์กรมีวิสัยทัศน์ด้านนวัตกรรม

     5.บุคลากรในองค์กรเข้าใจและเห็นคุณค่า ความจำเป็นของนวัตกรรม

     6.องค์กรมีปัจจัยเอื้อต่อการเกิดนวัตกรรม

     7.สมรรถนะด้านความรู้  ทักษะของบุคลากรที่ก่อให้เกิดนวัตกรรม

     นวัตกรรมเป็นเรื่องใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน  ความสำเร็จของชีวิต  เป้าหมายขององค์กรประสบความสำเร็จได้ ส่วนหนึ่งและส่วนสำคัญส่งผลมาจากนวัตกรรม  พฤติกรรมของมนุษย์เกี่ยวกับนวัตกรรมจึงมีความสำคัญและส่งผลต่อความสำเร็จ  ความสุขของชีวิตมนุษย์เป็นอย่างยิ่ง  ดังรูปแบบที่นำเสนอต่อไปนี้

 

                                           ความสุข / ความสำเร็จ

                                                  มนุษย์

 

 

                 พฤติกรรม                                       นวัตกรรม

 

     เรื่องราวของนวัตกรรมที่กล่าวมาข้างต้นเกี่ยวกับ  ความหมาย  ประเภท  และการสร้างองค์กรแห่งนวัตกรรมจะพบว่า  ในปัจจุบันวิถีชีวิตไม่อาจหลีกเลี่ยงนวัตกรรมได้  นวัตกรรมจะมาเกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์ในการดำเนินชีวิต ทั้งด้านกายภาพ และวิถี    ด้านจิต  ทั้งการปฏิบัติหน้าที่การงานและชีวิตส่วนตัว  วันนี้ตั้งแต่เกิดจนกระทั่งตาย   ไม่สามารถหลีกเลี่ยง นวัตกรรมได้  ดังนั้นเพื่อรู้เท่าทัน และอยู่ได้ดีกับ นวัตกรรม    ต้องดำเนินวิถีชีวิตให้เป็น นวัตกร เพื่อเอาชนะนวัตกรรม

 

                --------------------------------------------------------

 

เอกสารอ้างอิง

 

      กีรติ     ยศยิ่งยง. (2552). องค์กรแห่งนวัตกรรม แนวคิด และกระบวนการ. กรุงเทพมหานคร.โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

     แคทซ์,ราล์ฟ.(2550).การบริหารจัดการนวัตกรรม. (แปลจาก Managing  Creativity  and  Innovationโดย ณัฐญา  สินตระการผล).กรุงเทพมหานคร.ธรรกมลการพิมพ์

     ซี.เค.พราฮาลาด และ เอ็ม.เอช.คริชนาน. (2552).โลกใหม่แห่งนวัตกรรม( แปลจาก The new age of  innovationโดย นิสิต  มโนตั้งวรพันธุ์).กรุงเทพมหานคร.สำนักพิมพ์แมคกรอ-ฮิล.

    โรเบอร์ต บี.ทัคเกอร์.(2552).องค์การแห่งการสร้างนวัตกรรม.(แปลจาก Driving growth through innovationโดย สมพงษ์  สุวรรณจิตกุล).กรุงเทพมหานคร.นำอักษรการพิมพ์.

    วรภัทร์   ภู่เจริญ.(2550).การบริหารนวัตกรรมอย่างยั่งยืนและพอเพียง. กรุงเทพมหานคร.หจก.สามลดา.

 

-----------------------------------------------------