บันทึกนี้ เกิดขึ้นจากความประทับใจในการสอนของอาจารย์ท่านหนึ่งจากภาควิชาบริหารการศึกษา มมส ท่านมีเทคนิคในการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับเรื่อง “การบริหาร” และ “การปกครองคน” ได้โดนใจมากๆ เข้าใจง่าย นำไปใช้ได้จริง มองเห็นภาพอนาคตอย่างชัดเจน นั่นคือท่านอาจารย์ ดร.วิทยา จันทร์ศิริ ท่านได้ให้หลักคิดเกี่ยวกับการบริหารไว้ ดังนี้
“การบริหาร...คือ...การทำงานให้สำเร็จโดยอาศัยมือผู้อื่น”
ทั้งนี้ ผู้บริหารต้องมีความเป็น “ผู้นำ” และ “ผู้นำที่ดี” ต้องมีลักษณะ ดังนี้
1. “ผู้นำ” ต้องเป็นผู้นำทางที่ดี
"ผู้นำต้องยืนหยัดอยู่บนหนทางที่ถูกต้อง...ดังเช่น...ดาวเหนือ"
2. “ผู้นำ” ต้องสร้างความสัมพันธ์
โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างผู้บังคับบัญชาและผู้ใต้บังคับบัญชา
และผู้ใต้บังคับบัญชา ควรมีลักษณะดังนี้
2.1 ไม่ควรออกคำสั่งเพียงอย่างเดียว
2.2 คำนึงถึงความรู้สึกของผู้ใต้บังคับบัญชา
2.3 ผู้ใต้บังคับบัญชาต้องยึดถือความซื่อสัตย์สุจริตและยึดคุณธรรมประจำใจ ดังนี้
“ทำอย่างไรให้คนรัก...มีคนรักดีกว่ามีคนเกลียด”
“ทำอย่างไรให้คนศรัทธา”
“ทำอย่างไรถึงจะครองใจคน”
3. “ผู้นำ” ต้องเปิดหูเปิดตาให้กว้าง
...เพื่อรับรู้เรื่องราวที่เกิดขึ้นในองค์กรต้องเข้าใจอย่าง ลึกซึ้งถึงความทุกข์ยากของผู้ใต้บังคับบัญชา...เพราะ...เสียงคร่ำครวญของผู้ใต้บังคับบัญชาเป็นสิ่งสำคัญ
4. “ผู้นำ” ต้องรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น
...ผู้นำที่ฉลาด ต้องรับฟังข้อเสนอแนะ ความคิดเห็น และแม้กระทั่งคำวิจารณ์ของผู้ใต้บังคับบัญชา
5. “ผู้นำ” ต้องมีความหยั่งรู้
...ผู้นำต้องมีความสามารถเข้าใจรายละเอียดปลีกย่อยแยกแยะระหว่างความถูกต้องกับความผิดได้อย่างชัดเจน
6. “ผู้นำ” ต้องรู้จักการบริหารคน
...ต้องมีเป้าหมาย หรือแผนการของตน เพื่อจะได้เข้าใจในนโยบายเพื่อให้ผู้ใต้บังคับบัญชา รวมใจเป็นหนึ่งเดียว
“การจะพบความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ได้นั้น เพียงการลงมือทำอย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ...แต่เราต้องมีความใฝ่ฝันและจริงจังตั้งมั่นและไม่ใช่เพียงวางโครงการไว้ แต่ต้องมีความเชื่อมั่นต่อสิ่งนั้นด้วย”
“การรู้ว่าเรากำลังอยู่ตรงไหนในโลกใบนี้...ไม่สำคัญเท่ากับการได้รู้ทิศทางที่เรากำลังมุ่งหน้าไป”
7. “ผู้นำ” ต้องมีทักษะในการสรรหาบุคลากร
...ต้องเลือกบุคลากรที่มีความตรงไปตรงมา มีความรู้ความสามารถในตำแหน่งสำคัญ เพื่อป้องกันการทุจริตและการฉกฉวยประโยชน์ใส่ตน
“ต้นไม้เนื้อดี สามารถนำมาทำเป็นเสาหลัก...มักพบในป่าลึกบนภูเขาห่างไกล”
“การละเลยที่จะทำสิ่งต่างๆให้ผู้อื่นในโอกาสที่เหมาะสม ถือเป็นการละเลยที่จะทำสิ่งต่างๆให้ตัวเราเองด้วยเช่นกัน”
8. “ผู้นำ” ต้องให้การสนับสนุน
...ผู้นำต้องให้การสนับสนุนผู้ใต้บังคับบัญชาที่มีผลงานดีเยี่ยม ต้องหมั่นตรวจสอบและประเมินอยู่เสมอ
9. “ผู้นำ” ต้องรู้จักควบคุมอารมณ์
“...คำพูดเปรียบเหมือนลูกปืนที่หลุดไปแล้ว...เอาคืนไม่ได้”
ข้อนี้...ผู้นำควรให้ความตระหนักไม่หงุดหงิดง่าย ไม่แสดงความไม่พอใจ ไม่ควรเอาความขัดแย้งส่วนตัวมาระบายความคับแค้น...ในทางตรงกันข้าม ต้องมีความร่าเริงสนุกสนาน”
10. “ผู้นำ” ต้องรู้จัดจัดการกับปัญหา
…ผู้นำ...ต้องมีความเด็ดขาดภายใต้กฎหมายและระเบียบข้อบังคับอย่างเคร่งครัด จะสามารถจัดการกับปัญหาต่างๆได้ง่ายขึ้น
ความรู้และข้อคิดดีๆอย่างนี้ ไม่อยากเก็บเอาไว้คนเดียวอยากบอกให้ใครๆรู้ว่า...นี่แหละ.. “ผู้นำ”..ที่เราอยากมีในองค์กรของเรา หลายๆหน่วยงานอาจมีผู้บริหารที่มีภาวะผู้นำอยู่ในคนคนเดียวกันอย่างเต็มเปี่ยม...องค์กรนั้นเราคงทำนายอนาคตได้ไม่ยาก...บางองค์กร...มีบุคลากรที่ไม่ใช่ผู้บริหารแต่มีภาวะผู้นำตามคุณสมบัติข้างต้นอยู่เต็มร้อย...แต่โอกาสรุ่งยาก ถูกสกัดทุกวิถีทาง...เพราะคนเหล่านี้...ทำงานได้ถูกต้อง...แต่ไม่ถูกใจนาย...เก่งเกินไป...นายไม่โปรด...เฮ้อ!...เห็นแล้วน่าสงสารองค์กรจริงๆ นี่แหละที่เขาเรียกว่า...การเมืองในองค์กร...หรือท่านคิดว่าอย่างไร?
สรุปรวมความรู้ไว้ได้ดีมากครับ เรียนวิชาภาวะผู้นำมาทั้งเทอมสรุปความรู้ที่ได้อ่านแล้ว คงเป็นผู้นำได้แล้วหล่ะครับ(ถ้าทำได้ตามที่เขียนมา) สุดยอดครับมีให้อ่านอีกหรือเปล่า