ไม่เป็นไร กศน. จะช่วยให้ชีวิตจริงของเธอ กลับมา

          สำหรับรายละเอียดของการจัดการศึกษาในรูปแบบการประเมินเทียบระดับ  คงต้องเริ่มจากความเชื่อ เราเชื่อว่าประสบการณ์ของคนมีค่ามากที่สุด  ดังนั้น ในความหมายนี้ คนที่มีวุฒิการศึกษาสูง ๆ แต่อ่อนประสบการณ์ย่อมทำงาน ได้ไม่สมบูรณ์เท่าคนมีประสบการณ์ แต่ในสังคมไทยกลับให้ความสำคัญกับวุฒิการศึกษา  โจทย์ของ กศน. คือ ทำอย่างไรจะให้ประสบการณ์ของคนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวุฒิการศึกษาได้ 

          การประเมินเทียบระดับ  มี  3  ระดับ คือ ประถม  ม.ต้น และม.ปลาย แต่จะเข้ารับการประเมินข้ามขั้นไม่ได้ เช่นจบประถมต้องเสนอเทียบโอน ม. ต้น จะประเมินระดับ ม.ปลายไม่ได้ หน่วยงาน กศน.ทุกแห่งเปิดรับสมัครพร้อมกันปีละ 1 ครั้ง ลักษณะการประเมิน มี 2 ส่วน คือประเมินองค์ความรู้ ส่วนนี้เป็นการสอบข้อเขียน ใช้ข้อสอบเดียวกันทั้งประเทศ ได้แก่ ภาษาไทย  ภาษาต่างประเทศ คณิตศาตร์  สังคมศึกษา เป็นต้น  ส่วนที่2 เป็นการประเมินประสบการณ์  ผู้เข้ารับการประเมินต้องจัดทำแฟ้มประสบการณ์ 3 ด้าน คือ ด้านอาชีพ ด้านพัฒนาคุณภาพชีวิต และด้านพัฒนาสังคมและชุมชน แล้วนำข้อมูลเหล่านี้มาเข้าสัมภาษณ์กับคณะกรรมการในแต่ละด้าน เมื่อได้คะแนนในแต่ละส่วน ไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 สามารถรับประกาศนียบัตรในระดับที่ขอเทียบ มีศักดิ์และสิทธิ์ของประกาศนียบัตรทุกประการ

          ช่วง 22 -24 ธ.ค. ที่ผ่านมา ผมเป็นประธานคณะกรรมการสัมภาษณ์ด้านพัฒนาสังคมและชุมชน  แต่ละวันมีคนเข้ารับการประเมิน ประมาณ  20  คน สำหรับผมถือว่า ในช่วง 3 วันที่ทำหน้าที่นี้  ผมได้อ่านหนังสือไม่น้อยกว่า 60 เล่ม เพราะชีวิตคนคนหนึ่งคือหนังสือเล่มหนึ่ง บางเล่มสนุก ตื่นเต้น บางเล่มโศรกเศร้าจนน้ำตาไหล หรือบางเล่มเหมือนนวนิยายที่ไม่น่าเชื่อ การให้คะแนนของกรรมการขึ้นอยู่กับหลักฐาน  บางเรื่องกรรมการหันมามองหน้ากันด้วยอาการน้ำตาคลอเบ้า อย่างเช่น นักศึกษาเทียบระดับคนหนึ่ง  อายุ 20กว่า ๆเสนอเทียบ ม.ปลาย เขาเรียนจบ ม. ต้น จากโรงเรียนจุฬาภรณ์ ด้วยคะแนนเฉลี่ย 3.72 ผมถามว่าทำไมไม่เรียนต่อ เพราะโรงเรียนนี้เน้นวิทย์คณิต โดยเด็กที่จบจากที่ในระดับม.ปลาย มีเป้าหมายเป็นนายแพทย์หรือวิศวกรทั้งนั้น เขามองหน้าผม แล้วนิ่งอึ้งไปพักหนึ่ง น้ำตาเขาซึมออกมากรรมการทุกคนเห็น  เสียงค่อนข้างแผ่วเบา " ครอบครัวผมมีปัญหา คุณพ่อผมแพ้คดี ต้องเข้าไปอยู่ในเรือนจำ " พวกเราหันมามองหน้ากันอีกครั้ง โดยไม่พูดอะไร แต่ผมเชื่อว่าในใจเราคิดเหมือนกันว่า " ไม่เป็นไร  กศน.  จะช่วยให้ชีวิตที่แท้จริงของเธอ  กลับมา "