เพิ่งอ่านบทความ ของ พล.ต.ต.นพ.ชุมศักดิ์ พฤกษาพงษ์ จากวารสาร Medicaltime ประจำวันที่ 16-30 กย.52 เรื่อง "มีแพทย์หญิงมากกว่าแพทย์ชาย ดีหรือไม่?" แต่มีข้อมูลที่น่าสนในบทความดังกล่าวที่ว่า ปี 1978 Cochrane ได้ศึกษา ปัจจัยต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์กับอัตาการตายมาตรฐาน ของประเทศกำลังพัฒนา 18 ประเทศ ช่วง ค.ศ. 1960-1970 ปรากฏว่า ไม่พบความสัมพันธ์ระหว่าง ความหนาแน่นของแพทย์(จำนวนแพทย์ต่อประชากร) กับอัตราตาย ของประชากรในประเทศที่ศึกษา และปัจจุบัน องค์การอนามัยโลกได้สำรวจใหม่ในประเทศดังกล่าวแล้ว ก็ยังไม่มีความแตกต่างจากเดิม
ขณะทีประเทศที่พัฒนาแล้วในปัจจุบันก็พบว่า
|
ประเทศ |
จำนวนแพทย์ต่อ ประชากร10,000 คน |
ผู้หญิงมีอายุขัย เฉลี่ย (ปี) |
ผู้ชายมีอายุขัย เฉลี่ย(ปี) |
|
แคนาดา |
19 |
83 |
78 |
|
ญี่ปุ่น |
21 |
86 |
79 |
|
สหรัฐอเมริกา |
26 |
80 |
75 |
|
เนเธอร์แลนด์ |
37 |
82 |
78 |
จากข้อมูล บางประเทศข้างต้นแสดงให้เห็นว่า อายุขัยเฉลี่ย ของประชากรในประเทศต่างๆอยู่ในระดับสูง แต่ก็ไม่ได้แตกต่าง ตามจำนวนแพทย์ หรือความหนาแน่นของแพทย์ที่มี หรือ อายุขัยเฉลี่ยของประชากร ไม่มีความสัมพันธ์ กับจำนวนแพทย์หรือความหนาแน่นของแพทย์ ในประเทศกลุ่มนี้
ประเด็นที่น่าสนใจกว่า คือ จากการศึกษาข้อมูลสุขภาพจากองค์กร OECD(Organization for Economic Cooperation and Development) ความเข็มแข็งของระบบบริการปฐมภูมิในแต่ละประเทศจะเป็นสัดส่วนกลับกับ Health outcomes หลายตัว เช่น การตายจากทุกสาเหตุ และการตายก่อนวัยอันควร จากสาเหตุจำเพาะ ซึง อ.พล.ต.ต. ชุมศักดิ์ เทียบเคียงว่า หลายประเทศที่มีแพทย์ หญิงมาก มักจะเลือกเป็นแพทย์ ปฐมภูมิ ก็น่าจะมีผลดีต่อระบบสุขภาพ
แต่ประเทศไทยปัจจุบัน แพทย์ทั้งหญิง ชาย ยังสนใจงานปฐมภูมิน้อยมาก แพทย์ในโรงพยาบาลชุมชน(อำเภอ)มีสัดส่วนไม่ถึง25% ของแพทย์ทั้งประเทศ และจำนวนนี้เกือบ 80 % เป็นแพทย์จบใหม่ทำงานใช้ทุน 2-3ปี รอเรียนต่อเป็นแพทย์เฉพาะทาง และ เกือบ 100 % แพทย์ตั้งรับ อยู่ในโรงพยาบาลไม่สามารถทำงานเชิงรุกถึงชุมชน เพราะจำนวนแพทย์ไม่พอ ไม่รู้อีกนานไหม จะมีแพทย์ ปฐมภูมิเพิ่มขึ้น ทำงานต่อเนื่องเพิ่มขึ้นในชุมชนทั้งเขตเมืองและชนบท โครงการผลิดแพทย์ของรัฐบาล จะช่วยเพิ่ม แพทย์ปฐมภูมิ หรือแพทย์เฉพาะทาง หรือว่าภาคเอกชน? จะมีอะไรเป็นตัวกำหนด สร้างหลักประกัน สำหรับการพัฒาความเข้มแข็งระบบบริการปฐมภูมิของประเทศไทย?
หมอเอก
