จากการสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนในการตอบคำถาม หรือการให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นต่อเรื่องราวต่าง ๆ นั้น นักเรียนส่วนใหญ่ไม่ให้ความสนใจหรือพูดง่าย ๆ คือนักเรียนไม่มีความกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรมซึ่งพฤติกรรมนี้จะส่งผลให้นักเรียนขาดทักษะการคิด
ข้าพเจ้าต้องการให้ผู้เรียนมีทักษะกระบวนการคิดอย่างหลากหลาย จึงพยามยามคิดหาวิธีการคิดคล่องเพื่อกระตุ้นให้นักเรียนฝึกคิดหาข้อมูลมาใช้ในการตอบคำถาม โดยใช้คำถามพลังความคิดซึ่งเป็นคำถามที่ใกล้ตัว หรือเป็นคำถามเกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัวเด็ก เช่น
-ให้บอกประโยชน์ของน้ำมาให้มากที่สุด
-ถ้านักเรียนอยากเก่งต้องปฏิบัติตนอย่างไรบ้าง
-ถ้านึกถึงรูปทรงกลม นักเรียนจะนึกถึงอะไรบ้าง
วิธีฝึกปฏิบัติที่อาจจะดูโบราณ แต่ใช้แล้วได้ผล คือ ให้นักเรียนยืนขึ้นทุกคน เมื่อครูตั้งคำถามพลังความคิดแล้วให้นักเรียนยกมือเพื่อตอบคำถามทีละคน โดยไม่ให้คำตอบซ้ำกัน คนที่ตอบคำถามแล้วจึงจะได้นั่ง
จากการสังเกตนักเรียนจะมีความกระตือรือร้นในการตอบคำถามและยังสนุกสนานกับการคิดหาคำตอบใหม่ ๆ จากการประเมินพบว่า นักเรียนมีพัฒนาการด้านการคิดเพิ่มขึ้น ประมาณร้อยละ 80 ของนักเรียนทั้งชั้น แต่ทั้งนี้ เมื่อจุดประกายให้นักเรียนได้คิดแล้ว ครูผู้สอนเองจำเป็นต้องศึกษารูปแบบการคิดแต่ละประเภทว่ามีจุดมุ่งหมาย วิธีการหรือกระบวนการคิด และตัวบ่งชี้ที่สำคัญอะไรบ้าง เช่น การคิดคล่อง การคิดหลากหลาย การคิดละเอียด การคิดชัดเจน การคิดอย่างมีเหตุผล การคิดลึกซึ้ง เป็นต้น เพราะหากครูผู้สอนมีความรู้ไม่ชัดเจน เวลาจัดกิจกรรมก็จะกร่อยเสียเปล่า ๆ
ครูวรรณา คงดี
โรงเรียนวัดเจ้าฟ้า(ยอดวิทยานุกูล)
