Community Participation หรือการมีส่วนร่วมของชุมชน เป็นกระบวนการที่คนในชุมชนสามารถร่วมกันวิเคราะห์ปัญหาของชุมชน และกำหนดแนวทางในการแก้ไขปัญหา ลงมือปฏิบัติตามแนวทางที่ได้ร่วมกันวางแผน และร่วมกันรับผลจากการปฏิบัติดังกล่าว การมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปใช้ในการพัฒนาสุขภาพของชุมชน เพื่อให้ทุกคนในชุมชนมีสุขภาพดี เพราะสุขภาพจะดีได้ต้องขึ้นกับปัจจัยหลายอย่างในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นตัวบุคคลเอง และสภาวะแวดล้อมในชุมชน ทุกคนในชุมชนล้วนมีส่วนสำคัญในการสร้างสุขภาพ และสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพในชุมชน
วิธีการสามารถทำได้โดยการเสริมสร้างพลังอำนาจให้กับบุคคล หรือชุมชน โดยเฉพาะการเสริมสร้างพลังอำนาจของชุมชน นับว่ามีความสำคัญอย่างยิ่งในการพัฒนาชุมชน บทเรียนหลายอย่างจากการพัฒนาโครงการในชุมชนแสดงให้เห็นว่า ชุมชนมีพลังอย่างสูงในการตัดสินใจที่จะบริหารจัดการให้คนในชุมชนทำกิจกรรมต่างๆ ในชุมชนเพี่อให้บรรลุเป้าหมายตามความต้องการของชุมชน เพราะในกระบวนการพัฒนาในชุมชนให้บรรลุเป้าหมาย ต้องเป็นกระบวนการพัฒนาที่ต้องเกิดขึ้นพร้อมกันทั้งชุมชน ไม่สามารถแยกส่วนได้ ชุมชนใดที่ดำเนินการบรรลุสำเร็จก็ปรับให้ชมชนแห่งนั้นเป็นแหล่งเรียนรู้ของชุมชนอื่น การพัฒนาชุมชนก็จะเกิดการขยายพื้นที่ออกไป
จากเรื่องเล่าของท่านอาจารย์ ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ และจากสื่อที่ท่านอาจารย์ได้นำมาให้เรียนรู้ รวมทั้งการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของเพื่อนๆในชั้นเรียน และประสบการณ์ในการทำงานในชุมชนที่ผ่านมาของผู้เขียนเอง ที่เคยใช้วิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนมาเป็นแนวทางในการพัฒนา ซึ่งก็ถือได้ว่าประสบความสำเร็จในระดับที่น่าพอใจสำหรับชาวบ้าน สามารถลดผลกระทบที่เกิดกับสุขภาพของชาวบ้านได้ ชาวบ้านสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไปในทางที่ดีขึ้น กับปัญหาที่ในอดีตที่ผ่านมามองว่า ไม่สามรถแก้ปัญหาดังกล่าวได้ แต่พอใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ผู้เขียนจึงพบความจริงว่า ชาวบ้าน ชุมชน มีศักยภาพที่จะแก้ปัญหาต่างๆของตนเองได้ เจ้าหน้าที่เป็นเพียงผู้ประสานการดำเนินงานกิจกรรมต่างๆ และคอยอำนวยความสะดวก เป็นที่ปรึกษาในปัญหาที่ชุมชนไม่สามารถแก้ปัญหาได้ “ ชาวบ้าน และชุมชน คือเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาชุมชน “
