โจทย์วิจัยเชิงระบบเป็นเรื่องท้าทาย   และเป็นเรื่องที่เรามักมองเห็นแบบเห็นดวงจันทร์    คือเห็นด้านเดียวตามความเคยชิน โดยไม่รู้ตัว    สภาพเช่นนี้ ในเรื่องระบบยา ได้แก่

•   มองเห็นเฉพาะด้าน consumption หรือด้านบริโภค   ไม่เห็นด้าน production หรือด้านการผลิต


•   มองเห็นเฉพาะมุมมองจากด้านฝ่ายผู้ให้บริการ    ไม่มองจากมุมของชาวบ้าน หรือผู้ใช้ยา


•   มองเห็นเฉพาะยาแผนตะวันตก  ไม่มองยาแผนไทย


•   มองเห็นเฉพาะด้านปัจจัยภายในประเทศ   ไม่มองปัจจัยของระบบโลกที่มีผลต่อระบบยาของประเทศไทย  

          วันที่ ๒๖ ส.ค. ๕๒ ผมไปร่วมประชุมเรื่อง แนวทางการวิจัยเพื่อพัฒนาระบบยา จัดโดย สวรส.   ได้เห็นความซับซ้อนของระบบยา ที่เชื่อมโยงกับระบบอื่นในประเทศไทย และในโลกอย่างซับซ้อนซ่อนเงื่อนยิ่ง    ที่หากมีความรู้และการจัดการที่เหมาะสม   ระบบยาจะเป็นตัวขับเคลื่อนสังคมไทยไม่เฉพาะด้านสุขภาพหรือสุขภาวะ    แต่จะนำไปสู่สภาพ healthy & wealthy society ทีเดียว  

          เราจึงเตรียมการณ์ให้มีการดำเนินการ mega research program เรื่องระบบยา   ที่มองทั้งด้าน production และ consumption   มองความสมเหตุสมผลในการใช้ยาในหลากหลายมิติ   และจะเป็นชุดโครงการวิจัยที่ดำเนินการระยะยาว    เน้นการวิจัยแบบเอาผลไปใช้ประโยชน์ มากกว่าเพื่อการตีพิมพ์ หรือ impact factor   แต่ถ้าได้ตีพิมพ์และได้ impact factor ก็ยิ่งดี  

          ผมเตือนนักวิจัยที่มาประชุมในวันนั้น ซึ่งเกือบทั้งหมดเป็นเภสัชกร ว่าต้องเตรียมตัวทำงานวิจัยร่วมกันกับนักวิจัยจากวิชาชีพอื่น   ร่วมกับคนนอกวิชาชีพด้านสุขภาพ   และเตรียมทำงานวิจัยแบบที่มีการจัดการให้เกิดทีมวิจัยขนาดใหญ่   เกิดการวิจับข้ามศาสตร์ ข้ามสถาบัน    มีการจัดกระบวนการให้เกิดผลงานที่มีคุณภาพ   ผู้สนใจโปรดติดตามในเว็บไซต์ของ สวรส. www.hsri.or.th 

วิจารณ์ พานิช
๒๖ ส.ค. ๕๒