การบริหารโครงการทางการศึกษา

 

 

สรุปผลการบริหารและประเมินโครงการ

(Project Management and Evaluation)

 

 

 

เสนอ

ผศ. ดร.เอกรินทร์ สังข์ทอง

 

 

 

โดย

นางสาวรอมือละห์  กาซอ

รหัส 5120121235

 

 

วิชาการวางแผนและการบริหารโครงการทางการศึกษา(260 – 503)

(Educational Planning and Project Management)

 

บัณฑิตวิทยาลัย  ภาควิชาการบริหารการศึกษา  คณะศึกษาศาสตร์

มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  วิทยาเขตปัตตานี

ภาคเรียนที่ 2  ปีการศึกษา  2551

 

บทที่  1

แนวคิดหลักการของการบริหารโครงการ

 

4ความหมายและลักษณะของโครงการ

                โครงการเป็นงานประเภทหนึ่งที่ถูกกำหนดขึ้นในองค์การ เป็นกลุ่มของกิจกรรม (group of activities) เพื่อดำเนินงานขององค์การที่เป็นการแปลงเจตนารมณ์เชิงกลยุทธ์ให้กลายเป็นกลวิธีที่นำไปสู่การปฏิบัติ ให้บรรลุเป้าหมายหรือจุดมุ่งหมายภายใต้ข้อกำหนดในด้านเวลา งบประมาณ และผลงานที่มีลักษณะเฉพาะ

4ลักษณะของโครงการ

                ลักษณะสำคัญขององค์การมีดังนี้

1.       มีจุดมุ่งหมายเฉพาะหนึ่งจุดมุ่งหมาย ทุกโครงการมีการกำหนดวัตถุประสงค์อย่างชัดเจน

2.       เป็นการปฏิบัติงานชั่วคราวมีเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุด

3.       ต้องการทรัพยากรหลายประเภท

4.       ควรมีผู้สนับสนุนงบประมาณหรือลูกค้า

5.       เกี่ยวข้องกับความไม่แน่นอน

4ประเภทของโครงการ

                ประเภทของโครงการสามารถแบ่งได้หลากหลาย เช่น

                1. แบ่งตามลักษณะของสถานการณ์ที่จะเผชิญ  สามารถแบ่งได้เป็นโครงการปรับปรุงงานโครงการนวัตกรรม โครงการวิจัยและพัฒนา

2. แบ่งตามขนาดของโครงการ แบ่งได้เป็น โครงการขนาดเล็ก โครงการขนาดใหญ่

3. แบ่งตามระยะเวลาของโครงการ แบ่งได้เป็นโครงการระยะสั้น โครงการระยะยาว

4. แบ่งตามโครงการเดิมและโครงการใหม่ ได้แก่ โครงการเดิมหรือโครงการต่อเนื่อง และ

โครงการใหม่

5. แบ่งตามระดับการบริหาร ได้แก่ โครงการของหน่วยงานระดับนโยบาย ระดับกลางและ

ระดับปฏิบัติ

6. แบ่งตามแผนงาน ได้แก่ โครงการของแผนงานต่างๆ ตามภารกิจของหน่วยงาน

4ความแตกต่างของโครงการกับงานประจำ โครงการจะมีความเป็นเอกเทศ หรือมีลักษณะเฉพาะ(unique) การดำเนินงานเป็นไปแบบชั่วคราว(temporary) ทุกโครงการจะมีระยะเริ่มต้นและสิ้นสุดที่แน่นอน

 

 

 

4แนวคิดของการบริหารโครงการ

การบริหารโครงการ คือ การประยุกต์ใช้ความรู้ในหน้าที่ของผู้บริหารได้แก่ การวางแผน การจัดโครงสร้างองค์การ การจัดคนเข้าทำงาน การอำนวยการและควบคม รวมทั้งทักษะ เครื่องมือและเทคนิคในการทำกิจกรรมของโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่กำหนดภายใต้ข้อจำกัดในด้านเวลา งบประมาณและลักษณะเฉพาะของผลงาน

4เป้าหมายของการบริหารโครงการ

                เป้าหมายของการบริหารโครงการหรือข้อบังคับ(constraint) ของการบริหารโครงการจะมีซึ่งแต่ละโครงการจะมีความแตกต่างกันคือ ขอบเขต(scope)  เวลา(time) และค่าใช้จ่าย(cost)

4ความสำคัญของการบริหารโครงการ

1.       เป็นเทคนิคและเครื่องมือทางการบริหาร ช่วยทำให้กลยุทธ์หรือนโยบายขององค์กรไปสู่การปฏิบัติและได้รับการพัฒนาตามวิสัยทัศน์ พันธกิจและเป้าหมาย

2.       ช่วยให้การควบคุม การใช้ทรัพยากรในด้านเวลา งบประมาณ ได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล

3.       ช่วยให้การประสานงานภายในหน่วยงานดีขึ้น

4.       ช่วยให้บุคลากรมีขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานดีขึ้น

5.       ช่วยให้คุณภาพการศึกษาสูงขึ้น

6.       ช่วยให้มีผลกระทบต่อการพัฒนาประเทศ ในทางการศึกษาประชาชนมีคุณภาพประเทศมีความเจริญก้าวหน้า

4ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการบริหารโครงการ

1.       วงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์(product life cycle)

2.       การแข่งขันที่รุนแรงยิ่งขึ้น

3.       ความก้าวหน้าทางวิทยาการเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว

4.       การลดขนาดขององค์การ

5.       จุดเน้นความพึงพอใจของลูกค้าสูงขึ้น

6.       ชื่อเสียงขององค์การ

 

 

 

 

 

 

4วิวัฒนาการของการบริหารโครงการ

                วิวัฒนาการของการบริหารโครงการแบ่งออกเป็น 3 ระยะดังนี้

 

การบริหารโครงการแบบเฉพาะกิจ

การบริหารโครงการอย่างมีแบบแผน

การบริหารโครงการอย่างเต็มรูปแบบ

-      เป็นการเริ่มต้นการบริหาร        โครงการ

-  ผู้บริหารจะตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ

-  ให้ทำงานโครงการใดโครงการหนึ่งซึ่งอาจเป็นโครงการที่ต้องการผลงานอย่างรีบด่วน หรือต้องการควบคุมการทำงานให้เป็นผลสำเร็จ

- ผู้ร่วมทีมงานมาจากฝ่ายต่างๆ ในองค์การ ซึ่งต้องทำงาน 2 หน้าที่

- มีความขัดแย้งระหว่างผู้ร่วมทีมงานค่อนข้างมาก

- ผู้บริหารโครงการไม่มีอำนาจอย่างเต็มที่

- เป็นระยะที่ผู้บริหารโครงการให้ความสนใจต่อการบริหารโครงการมากขึ้น

- มีการฝึกอบรมและฝึกเชิงปฏิบัติการทางด้านการบริหารให้แก่ผู้บริหารองค์การระดับต่างๆ ให้รู้แนวคิด ทฤษฎีและการปฏิบัติ ทางด้านการบริหารโครงการ

- มีการลดอำนาจของผู้บริหารตามสายงานในการสั่งการหรือควบคุมทีมงาน เข้ามามีอำนาจต่อการดำเนินงานโครงการ

- ผู้บริหารระดับสูงยังไม่เข้ามามีบทบาทมากนักในการเลือกหรือจัดอันดับความสำคัญของโครงการ

- โครงการอาจไม่ประสานหรือสอดคล้องกับแผนกลยุทธ์ขององค์การ

- เป็นระยะการบริหารโครงการขององค์การที่ขับเคลื่อนด้วยโครงการ

- ผู้บริหารระดับสูงขององค์การจะต้องมีบทบาทสำคัญในการกำหนดกลยุทธ์ขององค์การ

- กระตุ้นให้มีการริเริ่มโครงการ

- จัดอันดับความสำคัญของโครงการให้สอดคล้องับแผนกลยุทธ์

- จัดความสมดุลของโครงการต่างๆ ให้เหมาะสมมีระบบการติดตามการประเมินมากขึ้น

- มีระบบเพิ่มแรงจูงใจให้ผู้บริหารโครงการและผู้ร่วมทีมงาน

 

               

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

บทที่  2  วงจรการบริหารโครงการ

4การบริหารโครงการมีวงจร (life cycle) ผู้บริหารโครงการจะบริหารตามวงจรของโครงการ โดยมีขั้นตอนที่แตกต่างกันทั้ง 3 ลักษณะดังนี้

4วงจรการบริหารโครงการขององค์การภาครัฐ

องค์กรภาครัฐมีวงจรโครงการที่ซับซ้อนกว่าของภาคเอกชน แนวคิดของโครงการมีที่มาค่อนข้างหลากหลาย ตามสภาพปัญหาและความต้องการของสาธารณชน ที่ผ่านการวิเคราะห์และกำหนดเป็นแนวนโยบายของรัฐบาล  ดังนั้นนโยบายของรัฐบาลถือเป็นจุดศูนย์กลางของวงจรโครงการจากนั้นจึงมีการดำเนินการตามขั้นตอน 4 ขั้นตอน คือ

1.       การวางแผน การประเมินค่าและการจัดทำข้อเสนอโครงการ(Planning, Appraisal and Design) ประกอบด้วยการกำหนดแนวคิดโครงการ การศึกษาความเป็นไปได้และการประเมินค่าโครงการ และการจัดทำข้อเสนอหรือการออกแบบโครงการ

2.       การคัดเลือก การอนุมัติ และการเตรียมความพร้อม(Selection, Approval and Activation) ประกอบด้วยการคัดเลือกและการอนุมัติโครงการ และการเตรียมความพร้อม

3.       การปฏิบัติการ การควบคุม และการยุติ ส่งมอบ(Operation, Control and Handover) ประกอบด้วยการนำโครงการไปปฏิบัติ การนิเทศและการควบคุมโครงการ รวมถึงการยุติและการส่งมอบโครงการ

4.       การประเมินผลและปรับปรุงแก้ไข(Evaluation and Refinement) ประกอบด้วยการติดตามและประเมินผล การปรับนโยบายและแผน

4วงจรการบริหารโครงการของภาคเอกชน

องค์กรภาคเอกชนมีอำนาจในการตัดสินใจอยู่ที่เจ้าของกิจการหรือผู้บริหารที่มีอำนาจสูงสุด องค์กรภาคเอกชนขนาดใหญ่อาจมีการบริหารในรูปคณะกรรมการเป็นฝ่ายช่วยพิจารณาตัดสินใจโดยมุ่งผลประโยชน์หรือกำไร โดยพิจารณาถึงแนวปฏิบัติของตนเอง ที่สอดคล้องกับนโยบาย ระเบียบ แบบแผนที่ทางราชการกำหนดไว้ วงจรโครงการเอกชนมี 4 ขั้นตอน ดังนี้

1.       การกำหนดแนวคิดโครงการ(conceptrualization or project identification)

2.       การวางแผนโครงการ(project planning)

3.       การดำเนินงานโครงการ(project implementation)

4.       การยุติและการส่งมอบโครงการ(project termination and hand-over)

 

 

4วงจรการบริหารโครงการของธนาคารโลก(World Bank) จะเกี่ยวข้องกับการสนับสนุนให้เงินยืมแก่       กระทรวงต่างๆ โดยเฉพาะกระทรวงศึกษาธิการ

บัมและโทลเบิร์ทได้กำหนดวงโคจรของธนาคารโลกไว้ 5 ขั้นตอน ดังนี้

1.       การกำหนดแนวคิดโครงการ(Project identification) ประกอบด้วยการให้นิยามวัตถุประสงค์ แหล่งที่มาของแนวคิดหรือความรู้ของโครงการ การคัดเลือกแนวคิดโครงการ แหล่งที่มาของความช่วยเหลือสำหรับการกำหนดโครงการ วิธีการกำหนดโครงการ การศึกษาความเป็นไปได้เบื้องต้น และสรุปย่อการกำหนดโครงการ

2.       การจัดเตรียมโครงการ(project preparation) การจัดเตรียมโครงการ มีวัตถุประสงค์ 2 ประการ คือเพื่อออกแบบโครงการในรายละเอียด โ